Mẹ tôi có một cuốn sổ bìa đỏ, ghi lại từng đồng từng hào bà đã chi cho việc nuôi nấng tôi kể từ ngày tôi chào đời.

Năm tôi mười tám tuổi, bà đ/ập cuốn sổ xuống bàn, chỉ vào dòng chữ đỏ cuối cùng rồi nói:

“Hai trăm sáu mươi ba nghìn bốn trăm tệ, con tính trả thế nào?”

Ngồi bên cạnh là một người đàn ông lạ mặt ba mươi hai tuổi, cười bảo:

“Tôi bỏ ra mười tám vạn tiền sính lễ, đủ không?”

Mẹ tôi chê ít.

Em trai tôi ngồi bên cạnh cắn hạt dưa, đầu cũng chẳng buồn ngẩng lên.

…

Ngày đầu tiên nhập học lớp sáu, cô bạn cùng bàn Lý Hiểu Mai lấy ra từ hộp bút một bộ bút bi mới toanh, mười hai màu, trên nắp bút còn có những chiếc móc treo nhỏ xinh.

Thẩm Chi lục trong ngăn bên hông cặp sách ra một cây bút chì, đầu đã cùn, thân bút nứt một đường, được quấn ba vòng băng dính trong suốt.

Đây là cây bút em trai Thẩm Hạo dùng thừa rồi vứt đi.

Khi cô nhặt được nó trong thùng rác, ngòi bút còn chưa đầy một centimet.

Không phải gia đình không m/ua nổi bút chì.

Học kỳ trước cô từng xin mẹ hai tệ để m/ua bút mới.

Chu Lan Chi lấy cuốn sổ bìa đỏ từ trong tủ ra, lật đến trang mới nhất, cẩn thận viết từng nét – “Bút chì, 2 tệ”.

Sau đó bà mới lấy hai đồng xu từ trong túi ra, đ/ập mạnh xuống bàn, tiếng kêu rất giòn.

Cùng buổi chiều hôm đó tan học, em trai Thẩm Hạo chỉ vào bộ sưu tập thẻ bài Ultraman giá 168 tệ trên điện thoại, hét lên với Chu Lan Chi: “Mẹ, con muốn cái này.”

Chu Lan Chi thậm chí chẳng thèm nhìn màn hình điện thoại, trực tiếp nhập mật khẩu thanh toán.

Cuốn sổ bìa đỏ vẫn nằm yên bất động.

Trong giờ giải lao, Thẩm Chi đi vệ sinh, lúc quay về thấy nửa miếng bánh quy trong ngăn bàn rơi xuống đất, bị chân ghế của bạn cùng bàn ngh/iền n/át, cô liên tục xin lỗi, nói rằng do mình lỡ tay làm rơi.

Thẩm Chi ngồi xổm xuống nhặt những mảnh vụn, nhặt được hai miếng rồi lại đặt xuống.

Nửa miếng bánh quy đó là khẩu phần ăn cả ngày của cô.

Bữa sáng trong nhà có quy tắc riêng.

Trứng, sữa, bánh mì được bày ở phía em trai, còn Thẩm Chi ăn cơm thừa từ tối hôm trước.

Nếu không có cơm thừa thì cô nhịn đói đến trường.

Không phải gia đình nghèo.

Cha cô, Thẩm Kiến Quốc, mở cửa hàng kim khí trong huyện, cuộc sống cũng khá giả.

Đạo lý của Chu Lan Chi rất đơn giản, mỗi đồng chi cho con gái đều phải ghi sổ, mà đã ghi sổ thì phải tiết kiệm được đồng nào hay đồng đó.

Buổi tối đi học về, mùi canh sườn phảng phất từ trong bếp.

Thẩm Chi đặt cặp sách xuống rồi đi vào bếp, mở nắp nồi, cầm bát định múc.

“Đống trong nồi đó để dành cho bố con về uống.”

Giọng của Chu Lan Chi vang lên từ phía sau.

Tay Thẩm Chi khựng lại.

“Em trai chẳng phải cũng đã uống rồi sao?”

“Em trai đang tuổi lớn, con trai không bồi bổ sao được? Uống chút cháo cho no bụng là đủ rồi, ăn ngon thế để làm gì?”

Thẩm Chi đành phải ra nồi cơm điện múc một bát cháo trắng.

Mùi canh sườn quẩn quanh trong căn phòng ngăn từ ban công rộng bốn mét vuông suốt cả đêm dài.

Cô ở trong căn phòng ngăn từ ban công, mùa đông lạnh đến mức hơi thở cũng hóa thành sương.

Em trai ở trong phòng ngủ lớn hướng về phía Nam, có cửa sổ lồi.

Đêm khuya, cả nhà đã ngủ say.

Thẩm Chi rón rén đi ra phòng khách, kéo ngăn thứ hai của tủ ra, lấy cuốn sổ bìa đỏ đó.

Đây là lần đầu tiên cô lật từ trang đầu đến trang cuối.

Dòng đầu tiên trang đầu – Phí đỡ đẻ, 1200 tệ.

Tiếp sau đó là sữa bột, tã Iót, tiêm phòng, mẫu giáo, tiền sách vở, tiền đồng phục.

Năm ngoái cô sốt 39 độ phải đi cấp c/ứu, 367 tệ, cũng nằm trên đó.

Góc trên bên phải mỗi trang đều có tiểu mục. Cứ nửa năm lại tổng kết bằng bút đỏ một lần, nét chữ ngay ngắn chỉnh tề.

Lật đến trang cuối cùng, ngón tay cô cứng đờ trên con số được khoanh bằng bút dạ màu đỏ – “Lũy kế: 147.832 tệ.”

Trong ngoặc là hai chữ: “Chờ đòi.”

Thẩm Chi đặt cuốn sổ về chỗ cũ, quay lại căn phòng ngăn ban công.

Năm nay cô mười hai tuổi. Đã “n/ợ” gần mười lăm vạn.

Sáng hôm sau, cô mở vở bài tập của mình ra, x/é trang cuối cùng, viết một dòng chữ – “Thẻ bài Ultraman của em trai, 168 tệ.”

Cô cũng bắt đầu ghi sổ.

Thi giữa kỳ, Thẩm Chi đạt điểm tuyệt đối môn Toán, tổng điểm đứng đầu khối.

Nhà trường thưởng 500 tệ.

Cô nhét tờ giấy khen và tiền mặt vào ngăn trong cùng của cặp sách, dọc đường đi cứ nghĩ mãi xem nên mở lời thế nào.

Đưa giấy khen trước, rồi nói thêm một câu “Sau này lần nào con cũng sẽ đứng nhất”, để mẹ cảm thấy cô xứng đáng được tiếp tục nuôi ăn học.

Cửa vừa đẩy ra, cô đưa giấy khen cho bà.

Chu Lan Chi nhận lấy rồi liếc nhìn.

“Tiền thưởng đâu?”

Thẩm Chi rút năm trăm tệ ra.

Chu Lan Chi nhận lấy, xoay người lật cuốn sổ bìa đỏ, viết bốn chữ và một con số – “Khấu trừ, -500 tệ.”

Giấy khen bị tiện tay đặt trên tủ giày, bị đôi giày bóng đ/á hôi hám của em trai đ/è lên một nửa.

Cùng tuần đó, em trai thi Toán được 37 điểm.

Chu Lan Chi không m/ắng, chiều hôm đó chi 3800 tệ thuê gia sư kèm một kèm một.

Thẩm Chi nghe thấy tiếng mẹ gọi điện thoại từ trong phòng ngăn:

“Hạo Hạo nhà chúng tôi thực ra thông minh lắm, chỉ là chưa thông suốt thôi.”

Thẩm Chi cúi đầu viết vào cuốn sổ của mình: Gia sư Toán của em trai, 3800 tệtháng.

Ngòi bút ấn quá mạnh, tờ giấy bị chọc thủng.

500 tệ của cô đã “khấu trừ” vào hóa đơn.

3800 tệ của em trai sẽ không xuất hiện trên bất kỳ cuốn sổ nào.

Chênh lệch 4300. Cô vẽ một vòng tròn phía sau con số đó.

Khi mùa đông đến, Thẩm Chi mặc chiếc áo bông cũ mà em trai đã loại bỏ từ hai năm trước, ống tay áo ngắn một đoạn, cổ tay lộ ra ngoài lạnh đến tím tái.