Người đàn bà đó mỉm cười: “Trước hết cứ làm tốt việc kinh doanh đã, chuyện khác để sau hãy nói.”

Trên màn hình hiện lên một dòng chữ: Tổng giám đốc Xuân Yến May Mặc, Triệu Xuân Yến.

Tay mẹ chồng run lên bần bật. Bà ta nhìn chằm chằm vào gương mặt trên màn hình hồi lâu, đột nhiên kêu lên “Ối chao” một tiếng, ôm ngựk trượt khỏi giường.

Hàng xóm đưa bà ta đến trạm y tế, bác sĩ nói là huyết áp tăng vọt, đã nhặt lại được một cái mạng.

Bà ta nằm trên giường, mắt trân trân nhìn trần nhà, miệng lẩm bẩm lặp đi lặp lại một câu:

“Cửa hàng to thế kia... nhiều tiền thế kia... đó là của nhà chúng ta...”

Trần Kiến Quốc ngồi bên mép giường, hồi lâu mới thốt ra một câu: “Mẹ, đó không phải của nhà chúng ta. Chưa bao giờ là của chúng ta cả.”

Cuối chương trình, người dẫn chương trình hỏi: “Tổng giám đốc Triệu, ki/ếm được nhiều tiền như vậy, chị muốn làm gì nhất?”

Trong ống kính, tôi khựng lại một chút.

“Tôi muốn giúp đỡ những người giống như tôi.” Tôi nói, “Những người phụ nữ bị coi như trâu ngựa, bị coi như món hàng để b/án, suýt chút nữa bị chính người thân trong gia đình b/án đi.”

Sang năm sau, tôi rút ra hai trăm ngàn, đăng ký một quỹ từ thiện.

Cái tên do Lan đặt, gọi là “Quỹ Xuân Yến”. Luật sư Hứa giúp tôi hoàn tất thủ tục, bảo cái tên này nghe quê mùa. Tôi nói quê mùa thì dễ nhớ.

Ngày treo biển không tổ chức nghi thức gì, chỉ dọn một căn phòng trên tầng hai cửa hàng tổng, đặt hai cái bàn, một chiếc điện thoại. Người quản lý đầu tiên, tôi bảo Lan làm.

Cô ấy lúc đó cuống cả lên: “Chị, em không làm được, chữ em còn viết chưa thạo!”

“Em từng bị người ta b/án rồi.” Tôi nhìn cô ấy, “Trên đời này không ai hiểu rõ hơn em, cái cảm giác khi có người chìa tay ra giúp đỡ vào lúc đó là như thế nào.”

Cô ấy không nói gì nữa.

Việc đầu tiên quỹ làm là thuê luật sư cho ba người phụ nữ bị bạo hành gia đình.

Việc thứ hai là thuê phòng cho một cô vợ bị nhà chồng đuổi ra khỏi cửa, lo cơm nước cho cô ấy suốt ba tháng.

Tiền không nhiều, nhưng mỗi khoản đều ghi chép trong sổ, ai nhận, dùng vào việc gì, từng khoản một.

Lan chạy việc còn chăm hơn bất cứ ai. Có những đêm điện thoại reo, cô ấy khoác áo là lao ra cửa. Có lần tôi hỏi cô ấy có mệt không, cô ấy cười: “Chị, năm đó chị chìa tay giúp em, giờ đến lượt em giúp người khác.”

Người khiến tôi thực sự ghi nhớ là một cô gái đến vào mùa đông năm đó.

Chạng vạng tối sắp đóng cửa, ngoài cửa đứng một cô bé, mười bảy mười tám tuổi, ống tay áo bông đã sờn rá/ch, đứng trong tuyết không dám bước vào.

Lan ra hỏi hai câu, lúc quay vào sắc mặt trắng bệch.

“Chị, giống hệt em năm đó.”

Cô bé họ Lâm, nhà ở vùng quê phía Nam. Bố cô bé n/ợ nần c/ờ b/ạc, muốn gả cô cho một gã góa vợ hơn bốn mươi tuổi, sính lễ sáu ngàn, trước Tết là phải về nhà chồng. Cô bé đã chạy trốn được ba ngày, ngủ ở nhà ga hai đêm.

Khoản c/ứu trợ đầu tiên, toàn bộ đều dành cho cô bé: thuê luật sư, làm giám định thương tích, thuê nhà, m/ua áo bông.

Nửa tháng sau, bố cô bé dẫn một đám người đến làm lo/ạn trước cửa quỹ, đạp đổ cái ghế: “Con gái tao! Tao đưa về nhà, đứa nào dám cản!”

Lan đang ở trong phòng, nghe thấy động tĩnh “vụt” một cái đứng dậy. Cô ấy chộp lấy chiếc điện thoại trên bàn, bấm được một nửa thì ngẩng đầu thấy tôi đang đứng ở cửa.

Tôi không nói gì, chỉ gật đầu với cô ấy.

Ngón tay cô ấy ấn xuống, giọng nói vô cùng vững vàng: “A lô, đồn cảnh sát phải không ạ? Chỗ chúng tôi có người gây rối, địa chỉ là...”

…

Thời gian mấy năm, nói dài không dài, nói ngắn không ngắn.

“Xuân Yến May Mặc” đã phát triển thành chuỗi cửa hàng, bảy cửa hàng trong thành phố, hai cửa hàng ở tỉnh. Bảng hiệu thay bằng nền đỏ chữ trắng đồng nhất, đi đến đâu cũng nhận ra được.

Ai gặp tôi cũng khách sáo gọi một tiếng “Tổng giám đốc Triệu”.

Không còn ai nhắc đến ba chữ “Vợ nhà họ Trần” nữa.

Tôi không tái hôn.

Không phải là không muốn, mà là không cần thiết.

Sáng mở cửa làm ăn, tối tắt đèn đối chiếu sổ sách, cuối tuần cùng chị em đi ăn một bữa cơm.

Con nhà ai đỗ đạt, người già nhà ai nằm viện, tôi đều có thể giúp một tay.

Lan giờ đã là người phụ trách quỹ, có thể gánh vác một phương, nói năng làm việc đều có quy củ.

Lưu Mẫn quản lý hai cửa hàng ở tỉnh, một năm chẳng về được mấy bận, về là lại lì lợm ở văn phòng tôi không chịu đi, bảo: “Chị ơi, đời này em ki/ếm lời nhất chính là quen biết chị ở trung tâm thương mại năm đó.”

Phía nhà họ Trần, sớm đã tan đàn x/ẻ nghé.

Trần Kiến Quốc sau khi mất việc đã làm qua đủ thứ nghề, trông kho, đạp xích lô, cuối cùng giúp việc trong một xưởng nhỏ của người thân ở ngoại ô, mỗi tháng sáu trăm tệ.

Anh ta từng nhờ người nhắn lời hai lần, nói muốn gặp mặt một lần, tôi chưa từng đồng ý.

Bà mẹ chồng nằm liệt giường ba năm, mùa đông năm kia đã mất. Trước lúc đi bà ta cứ lẩm bẩm chuyện xưa, lẩm bẩm bát cá trong tiệc mừng đỗ đạt năm ấy chưa ăn hết, lẩm bẩm cái hòm gỗ long n/ão trong nhà. Người chăm sóc bà ta là Trần Kiến Quốc, lúc bà ta đi, bên cạnh không còn ai khác.

Trần Chí Viễn học đại học chưa xong. Năm thứ ba thì bỏ học, theo người ta đi phương Nam, từng làm trên dây chuyền sản xuất ở xưởng điện tử, từng đi vác xi măng trong đội xây dựng. Năm ngoái có người gặp nó ở nhà ga, g/ầy đến mức biến dạng, gặp người không dám ngẩng đầu.

Ngày c/ắt băng khánh thành cửa hàng mới, đài truyền hình thành phố lại đến.