Nó gật đầu, nước mắt rơi lã chã trên mũi giày.

“Vậy con sẽ đợi.”

Tôi xoa đầu nó.

“Đừng chỉ biết đợi.”

“Hãy đi học, hãy biết xin lỗi, và học cách tôn trọng người khác.”

“Sau khi làm sai, khóc lóc không phải là kết quả.”

Nó gật đầu thật mạnh.

Bùi Nghiên nhìn chúng tôi rất lâu, cuối cùng cũng cầm bút lên. Trước khi ký, anh ta hỏi tôi: “Nếu ngày không kích đó, anh ở lại thì sao?”

“Có lẽ tôi sẽ đi muộn hơn một chút.”

Trong mắt anh ta le lói một tia sáng yếu ớt. Tôi bình tĩnh bồi thêm vế sau:

“Nhưng vẫn sẽ đi.”

Ngòi bút đặt xuống giấy. Bùi Nghiên ký tên mình. Khoảnh khắc ấy, không có tranh cãi, cũng không có níu kéo. Chỉ có một cuộc hôn nhân vốn đã tan vỡ từ lâu, cuối cùng cũng thừa nhận cái kết của chính nó.

Nửa năm sau, tôi lại vào chiến trường miền Bắc. Trước khi đi, bác sĩ đá/ nh giá cho tôi:

“Cô vẫn sẽ tái phát.”

“Tôi biết.”

“Cũng có thể cần uống th/uốc lâu dài.”

“Tôi biết.”

Anh ta nhìn tôi:

“Vẫn đi sao?”

Tôi cài thẻ phóng viên lên ngựk:

“Đi.”

Lần này, tôi không đi để chứng minh mình đã khỏi hẳn. Chấn thương không phải là một vết thương, kh//âu lại là biến mất. Nó giống như cái bóng, sẽ luôn đi theo tôi. Nhưng cái bóng xuất hiện, là vì tôi vẫn đang đứng trong ánh sáng.

Con trai viết cho tôi một email mỗi tuần. Bức đầu tiên chỉ có một lời xin lỗi. Bức thứ hai, nó nói đã quyên góp chiếc lục lạc mà A Ninh tặng. Bức thứ ba, nó kể mình bắt đầu được tư vấn tâm lý. Thầy giáo bảo nó viết ra ba việc làm sai, nó viết tận bảy trang. Trong bức thư mới nhất, nó không còn hỏi tôi khi nào về nhà nữa. Nó viết: “Mẹ ơi, con tham gia câu lạc bộ nhiếp ảnh ở trường. Thầy bảo con chụp nhòe quá. Hóa ra cầm chắc máy ảnh khó thật đấy.”

Tôi gửi lại cho nó một bức ảnh. Trong hình, một cô bé đứng trước cửa lớp học tạm thời, bức tường phía sau bị bom phá hủy một nửa, nhưng cô bé vẫn giơ cao bài kiểm tra đạt điểm tối đa. Tôi viết: “Cứ từ từ tập luyện. Tay run, vẫn có thể tiếp tục chụp.”

Bùi Nghiên không liên lạc với tôi nữa. Luật sư nói anh ta ở lại b/ệnh viện địa phương, chịu trách nhiệm nuôi dưỡng đứa trẻ và chăm sóc A Ninh. Họ không kết hôn. A Ninh đã chuyển ra khỏi căn nhà đó, cũng công khai xin lỗi tôi và tòa soạn. Còn việc cô ta hối lỗi thật lòng hay do áp lực bằng chứng, tôi không quan tâm. Đó không còn là cuộc đời của tôi nữa.

Ngày tác nghiệp, còi báo động không kích đột ngột vang lên. Người trên phố vội vã lao về phía hầm trú ẩn. Âm thanh chói tai x/é toạc bầu trời, hơi thở của tôi tức thì lo/ạn nhịp. Đầu ngón tay tê dại, lồng ngựk thắt lại. Đống đổ nát của ba năm trước lại đ/è nặng xuống trí nhớ. Chu Lam hét trong tai nghe: “Lâm Tê, rút lui!”

Tôi không cố quá sức. Tôi theo đám đông vào hầm, dựa lưng vào tường, từng chút điều chỉnh hơi thở. Phóng viên trẻ bên cạnh lo lắng hỏi: “Cô Lâm, cô không sao chứ?”

“Có sao.”

Cậu ta sững người. Tôi lấy th/uốc uống vào:

“Nhưng có thể xử lý được.”

Sau khi báo động được gỡ bỏ, chúng tôi quay lại mặt đường. Một ngôi nhà dân bị bom x/é toạc, cụ già đứng trước đống gạch vụn, tay ôm chậu cây xanh còn nguyên vẹn. Tôi nâng máy ảnh lên. Tay vẫn run. Bức đầu tiên lệch tiêu cự. Bức thứ hai nhòe. Bức thứ ba, cụ già, đống đổ nát và mảng xanh mới ấy cùng lọt vào khung hình. Màn trập buông xuống. Giòn giã, kiên định.

Sau buổi phỏng vấn, tôi đứng ở góc phố nơi mình từng bị kẹt, nhận được tin nhắn thoại của con trai: “Mẹ ơi, câu lạc bộ nhiếp ảnh tháng sau có triển lãm. Con chụp một tấm sân trường sau mưa. Nếu mẹ rảnh, mẹ đến xem được không ạ?”

Tôi không hứa ngay, cũng không từ chối. Tôi trả lời: “Gửi thời gian cho mẹ. Nếu không có nhiệm vụ phỏng vấn, mẹ sẽ đến.”

Nó gửi lại một biểu tượng mặt cười.

Chu Lam thu dọn thiết bị, quay lại giục tôi:

“Đi không?”

Tôi khoác máy ảnh lên vai:

“Đi.”

Phía xa vẫn còn khói sú/ng, dưới chân vẫn đầy sỏi đ/á. Tôi không quên đống đổ nát. Không tha thứ cho tất cả những tổn thương, cũng không biến thành một người không bao giờ sợ hãi. Tôi chỉ là cuối cùng đã hiểu ra, những trải nghiệm đó có thể là quá khứ của tôi, nhưng không nhất thiết phải là phần đời còn lại của tôi.

Tôi nắm ch/ặt máy ảnh, đuổi theo đội ngũ. Lần này, không có ai kéo tôi lại. Nhưng bước chân tôi, vững vàng hơn bất cứ lần nào trước đây.