Giờ đây cả con phố đều nghe thấy, nhưng người trong qu/an t/ài không còn đáp lại nữa.

Đến trước m/ộ, trưởng bối nhà họ Bùi muốn để Bùi Nghiễn tế lễ trước. Tỷ tỷ không lên tiếng, Bùi Nghiễn lại lùi lại một bước, bảo Thái Nguyệt lên trước.

“Chặng đường cuối cùng này của nàng ấy, là cô đã ở bên.”

Thái Nguyệt quỳ xuống, vuốt phẳng bộ y phục màu vàng tươi, đặt vào trong chiếc hộp đã chuẩn bị sẵn.

Hoài Cẩn vội chạy tới, đưa chiếc lục lạc vào trong.

“Cái này cũng mang theo đi.”

Nó buông tay, rồi đột nhiên lại nắm ch/ặt lấy cán lục lạc.

“Có thể để lại cho con không?”

Thái Nguyệt ngồi xổm xuống nhìn nó.

“Trước khi mất, phu nhân chỉ để lại duy nhất món này.”

Tay Hoài Cẩn từ từ buông lỏng. Cuối cùng, nó không đòi nữa.

Sau khi hạ táng, tỷ tỷ đ/ốt bản sao của văn thư cũ trước m/ộ. Bản gốc được giữ lại theo lời dặn của ta, làm bằng chứng về thân thế của đứa trẻ. Hoài Cẩn có thể nhận lại mẹ ruột, không cần phải che giấu cả đời. Nhưng nó cũng không được phép xóa bỏ người đã nuôi nấng mình.

Trở về phủ, Bùi Nghiễn ghi tên cả hai người vào gia phả. Ai sinh, ai dưỡng, viết rõ ràng rành mạch.

Người trong tộc khuyên chàng, tỷ tỷ giờ đã có công danh, đứa trẻ cũng đã nhận lại, chi bằng sớm tục huyền cho xong chuyện.

Bùi Nghiễn đặt bút xuống.

“Đã kéo dài mười năm, còn chưa đủ sao?”

Tỷ tỷ đứng ngoài cửa, nghe rõ mồn một. Tỷ ấy bước vào, đặt y phục của đứa trẻ lên ghế. Hai người ngồi đối diện nhau hồi lâu.

Bùi Nghiễn lên tiếng trước:

“Nàng ấy viết trong thư rằng không cần chúng ta phải khó xử vì nàng ấy nữa.”

Tỷ tỷ gật đầu.

“Ta đã đọc rồi.”

“Nàng nghĩ sao?”

Tỷ ấy nhìn về phía chiếc ghế trống. Trong yến tiệc mừng công, khi muội muội bước vào cửa, nàng đã dừng lại ở đó một chút. Lúc ấy tỷ ấy chỉ nghĩ đến việc mau chóng thêm ghế, mà không hề nghĩ rằng, tại sao vị trí của chính mình lại phải đợi đến khi người ta đến mới có.

“Ta không biết.”

Tỷ ấy ngẩng đầu.

“Bùi Nghiễn, cứ nhìn thấy chàng là ta lại nhớ đến cảnh chúng ta đều đợi nàng ấy nhường.”

“Giờ đây, nàng ấy đã nhường rồi.”

Những lời sau đó, tỷ ấy không nói nên lời.

Bùi Nghiễn cũng không đáp. Chàng nhớ lại ngày cầu hôn, lời hứa năm nào. Chăm sóc là thật, n/ợ nần cũng là thật. Không thể vì từng thật lòng chăm sóc mà xóa bỏ những chuyện đã làm sau này.

Cuối cùng tỷ tỷ không chuyển về lại phủ tướng quân, cũng không gả vào nhà họ Bùi. Tỷ ấy ở lại xử lý việc sắp xếp cho thương binh, mỗi tháng dành vài ngày đến thăm đứa trẻ. Bùi Nghiễn vẫn vào triều như thường lệ, sau khi về phủ thì đích thân kiểm tra bài vở của Hoài Cẩn. Hai người không còn gặp riêng nhau. Không oán trách đối phương, cũng không an ủi lẫn nhau. Người từng khiến họ cảm thấy khó xử đã không còn nữa, nhưng họ cũng chẳng thể nào đến gần nhau được nữa.

Mùa xuân năm đầu tiên, Hoài Cẩn đổ b/ệnh một trận. Trong cơn mê sảng, nó nắm ch/ặt tay tỷ tỷ, gọi mẹ từng tiếng một. Tỷ ấy ôm lấy nó, mới nhận ra đứa trẻ khóc lóc đòi không phải là mình.

“Đừng đi, con không nói người keo kiệt nữa.”

Tỷ ấy ngồi thức đến tận sáng, không buông tay. Đứa trẻ tỉnh lại, nhìn rõ khuôn mặt tỷ ấy, sững sờ rồi cúi đầu.

Tỷ tỷ đắp lại chăn cho nó.

“Nhớ nàng ấy thì cứ nói, không cần sợ ta buồn.”

Đây là lần đầu tiên, tỷ ấy không vội vã giữ đứa trẻ bên mình.

Từ đó về sau, Hoài Cẩn dần không còn tranh cãi xem ai mới là mẹ của nó nữa. Thầy giáo bảo nó viết thư về nhà, nó viết hai bức. Một bức gửi cho tỷ tỷ. Bức còn lại đ/ốt trước m/ộ, nói rằng bài vở đã bù đắp xong, thầy cũng chịu dạy tiếp. Nó không còn lấy lý do chữ viết x/ấu để lấp li/ếm nữa.

Năm mười sáu tuổi, nó học thành tài về cưỡi ngựa b/ắn cung. Có người khen nó giống mẹ, nói đứa trẻ xuất thân từ gia đình tướng lĩnh quả nhiên khác biệt. Hoài Cẩn lại cởi băng bảo vệ cổ tay ra, để lộ hàng chỉ kh//âu xiêu vẹo ở mặt trong.

“Cái này cũng là mẹ ta kh//âu.”

Nó dừng lại một chút.

“Nngười đã nuôi ta.”

Đôi băng bảo vệ cổ tay đó đã cũ đến mức không dùng được nữa, nó không nỡ vứt đi, liền kh//âu vào bên trong cái mới. Bùi Nghiễn nghe thấy, quay người đi, hồi lâu không nói nên lời.

Tỷ tỷ sau đó lại đến biên quan. Không phải để trốn chạy, cũng không phải để lấy những vết s/ẹo bù đắp lỗi lầm. Tỷ ấy tự tay hoàn tất từng cuốn danh sách trợ cấp mà ta để lại, tiền của thương binh, tỷ ấy không bao giờ dám chỉ nghe một câu “đã sắp xếp ổn thỏa” nữa.

Bùi Nghiễn không tái giá. Chàng sống rất thọ, thọ đến khi Hoài Cẩn lập gia đình, có con cái của riêng mình. Khi đứa cháu được bế đến trước mặt, chàng vô thức nói một câu:

“Đem đi cho tổ mẫu con xem.”

Lời vừa dứt, cả căn phòng lặng ngắt. Chàng đứng dậy, bước về phía căn viện đã để trống nhiều năm. Trên bàn vẫn bày chiếc giỏ kim chỉ, bên trong không còn bộ quần áo nào làm dở. Trước khi ta đi, tất cả đã làm xong hết rồi. Chỉ còn xấp vải vàng m/ua cho chính mình là vẫn còn thừa lại một nửa.

Chàng đưa tay chạm vào, cuối cùng cũng nhớ ra lời chưởng quầy từng nói, rằng ta mặc màu sáng trông có thần sắc. Những năm qua, ngay cả điều đó chàng cũng chưa từng thực sự nhìn ra.

Sau này, Hoài Cẩn đưa vợ con đến bên sông. Đứa trẻ lần đầu ngồi thuyền, phấn khích đến mức cả ngày không chịu lên bờ. Lúc hoàng hôn, bên bờ có người giục họ về nhà.