"Mẹ, con với Vãn Phương kết hôn bao nhiêu năm nay, chưa từng c/ầu x/in mẹ điều gì. Hôm nay chuyện này, mẹ làm quá tuyệt tình rồi. Sau này mẹ có việc gì, cứ tìm con trai mẹ mà lo."

Cả nhà ba người chúng tôi ra khỏi cửa. Lên xe rồi, mẹ tôi ngồi ghế sau, lặng lẽ rơi nước mắt không một tiếng động. Bố tôi lái xe, nhìn mẹ qua gương chiếu hậu, cũng không nói gì. Tôi quay đầu từ ghế phụ: "Mẹ, mẹ đừng khóc nữa. Vì hạng người này không đáng đâu."

"Ai khóc chứ?" Mẹ tôi lau mặt, "Mẹ đang vui đấy. Cuối cùng mẹ cũng không cần phải làm kẻ khờ khạo chịu thiệt nữa rồi."

Bố tôi nhìn mẹ qua gương chiếu hậu: "Vui thật không?"

"Vui thật." Mẹ tôi sụt sịt mũi, "Chỉ là niềm vui này đến muộn quá."

Đêm đó về nhà, mẹ tôi tự nh/ốt mình trong phòng, nửa ngày không ra. Bố tôi đến gõ cửa, bà nói vọng ra: "Em không sao, ngủ một giấc là được."

Sáng hôm sau thức dậy, mắt mẹ sưng húp như quả đào, nhưng tinh thần rõ ràng đã khác hẳn. Bà nấu bữa sáng, ăn xong liền bảo với tôi: "Tình Tình, mẹ thông suốt rồi."

"Mẹ thông suốt chuyện gì ạ?"

"Những năm qua mẹ luôn nghĩ, chỉ cần mẹ đối xử tốt với bà ngoại, rồi sẽ có ngày bà nhìn thấy. Giờ mẹ biết rồi, bà không nhìn thấy đâu. Không phải bà không nhìn thấy, mà là bà không muốn nhìn. Trong mắt bà, mẹ có hy sinh thế nào cũng không bằng cậu con không làm gì cả."

"Mẹ hiểu ra là tốt rồi ạ."

"Cho nên mẹ quyết định rồi. Từ hôm nay trở đi, hiếu thảo thì vẫn hiếu thảo, nhưng đừng hòng bắt mẹ móc thêm một xu, tốn thêm một chút sức lực nào nữa. Bà không phải có con trai sao? Để cậu con chăm sóc bà đi."

"Mẹ làm được thật chứ?"

"Làm được hay không, cứ thử thì biết." Mẹ tôi mỉm cười, "Dù sao mẹ cũng không muốn làm kẻ ngốc nữa."

Lúc đó tôi cứ tưởng mẹ chỉ nói lời gi/ận dỗi, vài ngày sau sẽ quên. Không ngờ bà làm được thật.

Từ ngày đó, điện thoại của bà ngoại mẹ tôi vẫn nghe, nhưng không bao giờ nói quá ba câu. Bà ngoại kêu đ/au đầu, mẹ tôi nói: "Để cậu đưa mẹ đi b/ệnh viện"; bà ngoại kêu không có tiền tiêu, mẹ tôi nói: "Tiền thuê nhà chẳng phải mẹ đang giữ đó sao"; bà ngoại bảo nhớ mẹ, mẹ tôi nói: "Tết con về thăm mẹ".

Bà ngoại trên điện thoại từng m/ắng, từng khóc, từng van xin, mẹ tôi đều không hề mắc bẫy. Thời gian lâu dần, bà ngoại cũng biết lần này mẹ tôi gi/ận thật, nên cũng ít gọi điện hơn.

Phía ông cậu thì náo nhiệt hẳn. Bà ngoại ở nhà cậu, ăn uống vệ sinh đều phải trông cậy vào cậu. Mới đầu ông cậu còn nhẫn nhịn được, thời gian lâu dần bắt đầu mất kiên nhẫn. Mợ thì càng ngày càng tỏ thái độ, ngay trước mặt bà ngoại nói: "Phụng dưỡng vốn là việc của con cái, dựa vào đâu mà đ/è nặng lên đầu chúng tôi hết thế này".

Bà ngoại tức đến mức không chịu nổi: "Nhà cửa đều cho các người rồi, các người không nuôi ta thì ai nuôi?"

"Nhà là nhà, phụng dưỡng là phụng dưỡng." Logic của mợ y hệt tôi lúc trước, "Hơn nữa, con gái bà đâu? Sao nó không lo?"

Lời này truyền đến tai mẹ tôi, mẹ chỉ cười lạnh: "Đáng đời."

Thoắt cái đã qua mấy tháng. Tôi làm việc ổn định ở thành phố phương Nam này, m/ua một căn hộ ba phòng ngủ, đón bố mẹ đến. Lúc mới đến họ không thích nghi được, bất đồng ngôn ngữ, không quen ăn uống, ra đường đến đường cũng không nhận ra. Mẹ tôi ngày nào cũng thở ngắn than dài, nói nhớ quê.

Tôi đăng ký cho họ mấy lớp hoạt động ở khu dân cư. Bố đi học Thái Cực Quyền, mẹ đi học cắm hoa. Mới đầu cả hai đều gượng gạo, đi được hai buổi là không muốn đi nữa. Tôi ép cứng họ phải đi, nói: "Tiền đóng rồi, không đi không trả lại".

Đi được nửa tháng, cả hai bắt đầu thấy thích. Bố tôi quen được mấy người đồng hương ở lớp Thái Cực, sáng nào cũng hẹn nhau ra công viên tập, tập xong cùng ăn sáng, nói cười vui vẻ. Mẹ tôi quen được một chị ở lớp cắm hoa, hai người rất hợp nhau, ngày nào cũng hẹn đi dạo phố m/ua thức ăn. Nụ cười trên mặt mẹ tôi rõ ràng đã nhiều hơn.

Một tối nọ sau khi ăn cơm, mẹ đột nhiên nói với tôi: "Tình Tình, đời này mẹ lần đầu tiên cảm thấy, cuộc sống này là để cho chính mình sống."

"Còn trước đây thì sao ạ?"

"Trước đây toàn sống cho người khác." Mẹ tôi dựa vào ghế sofa, nheo mắt, "Sống cho bà ngoại con, cho cậu con, cho người này người kia trong họ hàng. Nhà ai có việc mẹ cũng phải có mặt, không đi là mẹ không hiểu chuyện. Giờ thì tốt rồi, ở xa rồi, chẳng ai với tới mẹ nữa."

"Mẹ có nhớ họ không ạ?"

"Nhớ cái gì?"

"Bà ngoại ấy. Mẹ không nhớ bà sao?"

Mẹ tôi im lặng một lúc: "Nhớ. Dù sao bà cũng là mẹ mẹ. Nhưng nhớ thì nhớ, mẹ không về nữa. Người như bà ngoại con, con càng ở gần, bà càng vắt kiệt con. Ở xa ra, bà ngược lại mới biết con tốt."

Lý thuyết này của mẹ tôi, sau này quả nhiên ứng nghiệm.

Một tuần trước Tết Trung thu, bà ngoại gọi điện đến. Mẹ tôi bắt máy, bà ngoại ở đầu dây bên kia hỏi han hai câu, hỏi chúng tôi ở đây thế nào, ăn uống ra sao, có quen không. Mẹ tôi đáp từng câu, trong lòng đã bắt đầu thấy nghi hoặc - mẹ quá hiểu bà rồi, đây là có chuyện cần nhờ.

Quả nhiên, hỏi han xong, bà ngoại chuyển giọng: "Vãn Phương à, mai là Trung thu, mẹ đặt tám bàn tiệc, họ hàng đều về đoàn tụ cả. Con bảo con Tình thanh toán tiền tiệc đi."

Mẹ tôi sững sờ ngay lập tức: "Tiền gì ạ?"

"Tiền tiệc chứ còn gì nữa."