“Đừng khiêm tốn thế,” Giang Từ đẩy gọng kính, “755 điểm không phải là con số có thể đạt được chỉ nhờ may mắn đâu.”

Đang nói chuyện, điện thoại của tôi reo lên. Là một dãy số lạ, đầu số nội thành Bắc Kinh.

“Alo, xin chào?”

“Xin hỏi có phải bạn Thẩm Tri Ý không ạ?”

Đầu dây bên kia là giọng một người phụ nữ trẻ, “Tôi là phóng viên mảng giáo dục của tờ “Nhật báo Kinh Thành”, muốn phỏng vấn thủ khoa đại học như bạn, không biết bạn có tiện không?”

Tôi nhíu mày: “Xin lỗi, tôi không nhận phỏng vấn.”

“Bạn Thẩm, đừng từ chối vội thế. Chúng tôi chỉ muốn thực hiện một bài báo ngắn, sẽ không chiếm mất nhiều thời gian của bạn đâu...”

“Xin lỗi, tôi thực sự không nhận phỏng vấn.”

Tôi cúp máy.

Tống Viễn Phàm ghé lại gần: “Ai đấy?”

“Phóng viên.”

“Vãi, mới đó mà đã tìm đến tận nơi rồi á?” Nó tặc lưỡi cảm thán, “Người anh em, cậu sắp nổi tiếng đến nơi rồi đấy.”

Tôi không nói gì, chuyển điện thoại sang chế độ im lặng.

Những ngày tiếp theo trôi qua rất nhanh. Lễ khai giảng, quân sự, chọn môn, gặp giảng viên hướng dẫn, mọi thứ đều diễn ra theo đúng kế hoạch.

Tôi chọn chuyên ngành máy tính, giảng viên hướng dẫn họ Chu, là một học giả nổi tiếng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo ở trong nước. Lần đầu gặp mặt, ông đã nói với tôi: “Thẩm Tri Ý, thầy đã xem hồ sơ của em, nền tảng rất tốt. Nhưng phương pháp học ở đại học hoàn toàn khác với cấp ba, em phải chuẩn bị tâm lý.”

Tôi nói mình đã hiểu.

Giáo sư Chu nói tiếp: “Phải rồi, khoa có một chương trình nghiên c/ứu khoa học dành cho sinh viên đại học, em có hứng thú tham gia không?”

“Chương trình gì ạ?”

“Theo thầy làm dự án, hướng học sâu (deep learning). Nếu em sẵn lòng, thầy có thể đề cử em vào.”

“Em sẵn lòng ạ.”

Giáo sư Chu mỉm cười: “Tốt, vậy quyết định thế nhé.”

Lúc rời khỏi văn phòng, trời đã tối. Trong khuôn viên trường, ánh đèn đường vàng vọt, từng tốp sinh viên đạp xe lướt qua. Tôi bước trên đường, trong lòng suy nghĩ về những việc cần làm sắp tới. Dự án nghiên c/ứu, môn chuyên ngành, hoạt động câu lạc bộ... mọi thứ đều đang đi vào quỹ đạo.

Nhưng tôi biết, có những việc vẫn chưa kết thúc. Ví dụ như Lâm Tuệ Như. Ví dụ như Triệu Thi Hàm. Ví dụ như hơn bốn mươi vạn tiền trợ cấp kia.

Chúng như những cái gai cắm trong lòng, không đ/au không ngứa, nhưng luôn nhắc nhở bạn vào những khoảnh khắc không ngờ tới rằng: Bạn vẫn còn những món n/ợ chưa tính toán xong.

Một buổi chiều muộn một tuần sau, khi tôi đang đọc sách trong thư viện, điện thoại đột nhiên rung lên. Màn hình hiển thị một số lạ, mã vùng là thị trấn nhỏ nơi tôi từng ở. Tôi do dự một chút rồi vẫn bắt máy.

“Alo?”

“Thẩm Tri Ý, là con phải không?”

Giọng nói ở đầu dây bên kia già nua và r/un r/ẩy, tôi sững người mất một lúc mới nhận ra, là bà ngoại.

“Bà ngoại? Sao bà lại gọi cho con?”

“Tri Ý à, hôm nay mẹ con đến chỗ bà, khóc lóc nói không tìm thấy con, nói con chặn số điện thoại của bà ấy. Rốt cuộc là có chuyện gì thế? Đỗ thủ khoa sao không nói cho mẹ con biết? Bà ấy là mẹ ruột của con mà!”

Tôi nắm ch/ặt điện thoại, nhất thời không biết nên nói gì.

“Bà ngoại, chuyện này rất phức tạp, con không thể giải thích rõ ràng với bà trong một chốc được.”

“Có gì mà không nói rõ được? Chẳng phải chỉ là chuyện thi cử thôi sao? Mẹ con làm thế là không đúng, nhưng dù sao bà ấy cũng là mẹ con, con không thể không nhận bà ấy!”

“Con không phải là không nhận bà ấy,” tôi nói, “con chỉ là cần một chút thời gian.”

“Thời gian? Con cần bao lâu nữa? Con có biết mẹ con giờ ngày nào cũng khóc ở nhà, nói con nhẫn tâm, nói con không cần bà ấy nữa không...”

“Bà ngoại,” tôi ngắt lời bà, “bà ấy có từng nói với bà về chuyện tiền trợ cấp của cha con không?”

Đầu dây bên kia im lặng.

“Bà ấy đã nói với bà rồi đúng không?” Tôi hỏi.

“...Nói rồi.” Giọng bà ngoại trầm xuống, “Tri Ý à, số tiền đó mẹ con làm vậy đúng là không đúng, nhưng bà ấy cũng hối h/ận rồi, con tha thứ cho bà ấy đi.”

“Hối h/ận rồi? ” Tôi cười, “Bà ngoại, bà có biết số tiền đó là bao nhiêu không? Hơn bốn mươi vạn. Giờ chỉ còn lại tám vạn. Bà ấy lấy tiền cha con đổi bằng mạng sống để tổ chức tiệc mừng cho con gái người khác, m/ua quần áo hàng hiệu, giờ quay lại nói với con là hối h/ận?”

“Nhưng dù sao bà ấy cũng là...”

“Bà ngoại, con còn việc, con cúp máy đây.”

Tôi cúp máy, đặt điện thoại lên bàn, nhìn đăm đăm vào cuốn sách trước mặt. Trời ngoài cửa sổ đã tối hẳn, ánh đèn trong thư viện sáng trưng, làm mắt người ta thấy nhức nhối.

Tôi hít một hơi thật sâu, lật lại trang sách. Không vội. N/ợ, rồi sẽ phải tính toán rõ ràng từng khoản một.

Cuộc sống ở Bắc Kinh trôi qua phong phú hơn tôi tưởng tượng rất nhiều. Dự án nghiên c/ứu của giáo sư Chu khởi động rất nhanh, tôi cùng ba nghiên c/ứu sinh khác thành lập một nhóm, hướng nghiên c/ứu là xử lý ngôn ngữ tự nhiên dựa trên học sâu. Ngày nào cũng vùi đầu trong phòng thí nghiệm, đối diện với những dòng mã và dữ liệu dày đặc, thời gian trôi đi vun vút.

Thứ Sáu cuối cùng trước kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, tôi đang trong phòng thí nghiệm điều chỉnh mô hình thì điện thoại đột nhiên rung đi/ên cuồ/ng. Tôi liếc nhìn màn hình, là Triệu Thi Hàm. Tôi cúp máy. Nó lại gọi. Tôi lại cúp máy.