Tôi nắm ch/ặt điện thoại.

“Biết rồi.”

“Còn nữa.”

“Cậu sao mà lắm chuyện thế hả?”

“Tiết Thanh minh tôi sẽ gọi điện trước cho anh.”

Tôi không đáp ngay.

Trần Nghiên ngồi đối diện ăn trứng, không ngẩng đầu lên.

Tôi nói: “Được.”

Sau khi cúp máy, tôi úp điện thoại xuống bàn.

Trần Nghiên hỏi: “Chu Lỗi à?”

“Ừ.”

“Cậu ấy gọi anh làm gì?”

“Không có gì.”

Tôi cầm đũa lên.

“Bảo tôi đừng quên tiết Thanh minh.”

Cô ấy gật đầu.

“Vậy đến lúc đó cùng đi nhé.”

Tôi ngẩng đầu nhìn cô ấy.

“Em đi cùng à?”

“Sao, em không đi được à?”

“Không phải.”

“Vậy cứ quyết thế đi.”

Cô ấy cúi đầu tiếp tục ăn cơm.

Tôi không nói gì thêm nữa.

Đến ngày tiết Thanh minh, trời quả nhiên đổ mưa phùn.

Tôi và Trần Nghiên lái xe về. Gia đình Chu Lỗi đã đợi sẵn ở cửa nghĩa trang.

Chu Hạo đã cao lên không ít, nhìn thấy tôi liền gọi: “Bác rể.”

Tôi sững người.

Thằng bé này hồi nhỏ toàn gọi tôi là “bác rể”. Sau này tôi tái hôn, vợ chồng Chu Lỗi cảm thấy gọi như vậy không ổn lắm, nên bắt nó đổi thành “chú Lâm”.

Hôm nay nó lại gọi lại như cũ.

Chu Lỗi lập tức vỗ vào người nó.

“Đừng gọi linh tinh, gọi chú Lâm.”

Chu Hạo hơi lúng túng.

“Chú Lâm.”

Tôi gật đầu.

“Ừ.”

Tôi không bận tâm quá nhiều. Một vài cách xưng hô, vốn dĩ sẽ dần thay đổi theo sự ra đi của người thân.

Chúng tôi đến thăm mẹ vợ trước.

Bia m/ộ đã được thay mới. Trong ảnh, bà trông b/éo hơn lúc mất một chút, đó là ảnh chụp vào dịp sinh nhật bảy mươi tuổi.

Tôi mang theo một gói nhỏ củ cải khô mà bà làm, thứ mà tôi chưa nỡ ăn hết, đặt trước bia m/ộ.

Chu Lỗi nhìn thấy liền cười tôi.

“Cái này cũng mang đến à?”

“Bà làm đấy.”

“Sớm không ăn được nữa rồi.”

“Có bắt cậu ăn đâu.”

Trần Nghiên ở bên cạnh bày hoa cho ngay ngắn. Triệu Phương ngồi xổm xuống lau bia m/ộ.

Không ai khóc quá lớn, chỉ có tiếng mưa rơi trên ô vang lên lách tách.

Từ chỗ mẹ vợ, chúng tôi lại sang thăm Chu Tĩnh.

M/ộ của cô ấy nằm ở hàng khác. Đã tám năm rồi, ảnh trên bia vẫn là cô gái ba mươi hai tuổi.

Tôi đứng đó, nhìn rất lâu.

Trước đây mỗi lần đến, tôi luôn có rất nhiều điều muốn nói với cô ấy. Năm nay, ngược lại chẳng còn gì để nói.

Cuối cùng, tôi chỉ nói một câu:

“Chuyện phía mẹ em, đều xong xuôi cả rồi.”

Gió thổi qua, hàng thông bên cạnh nghĩa trang rì rào một hồi.

Trần Nghiên đứng ra xa một chút. Chu Lỗi cũng không lại gần. Họ để cho tôi vài phút riêng tư.

Tôi đặt hoa xuống, xoay người bước đi.

Lần này, tôi không ngoảnh đầu lại.

Khi xuống núi, Chu Lỗi đi bên cạnh tôi. Cậu ta đột nhiên nói: “Anh rể, chuyện số tiền kia, tôi nghĩ kỹ rồi.”

Tôi cau mày.

“Cậu lại định thế nào nữa?”

“Không phải đưa tiền cho anh đâu.”

“Vậy là sao?”

“Sau này Chu Hạo đi học, nếu thực sự cần, tôi sẽ tự lo trước.”

“Nói nhảm, cậu là bố nó mà.”

“Phần tiền của anh, anh cứ giữ lấy.”

Tôi không nói gì, cậu ta nhìn con đường phía trước.

“Mẹ để lại cho anh, thì đó là của anh.”

“Anh đừng cứ nghĩ cách vòng vo trả lại cho chúng tôi nữa.”

Tôi hỏi: “Nghĩ thông rồi à?”

“Nghĩ thông rồi.”

“Sao mà nghĩ thông được?”

Cậu ta cười khổ.

“Triệu Phương m/ắng tôi cả đêm.”

Triệu Phương ở phía sau nghe thấy liền chen vào: “Đó gọi là giảng đạo lý.”

Chu Lỗi quay đầu lại: “Thế mà gọi là giảng đạo lý à? Cô suýt nữa thì tống cổ tôi ra sofa ngủ rồi.”

Tôi nói: “Đáng đời.”

Cả mấy người chúng tôi đều bật cười.

Đến bãi đỗ xe, Chu Lỗi đột nhiên giơ tay ra.

“Chìa khóa còn đó không?”

Tôi tháo chùm chìa khóa ra cho cậu ta xem. Chiếc chìa khóa cũ đó tôi vẫn luôn treo bên mình. Chữ “Lâm” viết trên băng dính trắng đã hơi bẩn.

Cậu ta gật đầu: “Được.”

Tôi hỏi: “Muốn thu hồi lại à?”

“Không.”

“Chỉ xem thôi.”

Cậu ta đẩy chìa khóa về phía tôi: “Cứ giữ lấy đi.”

Tôi treo lại chỗ cũ. Lần này cậu ta không nói đó là “chìa khóa nhà mẹ”, và tôi cũng không nói sau này mình có còn mở cánh cửa đó nữa hay không.

Có những việc không cần phải quyết định ngay lúc này.

Trước khi lên xe, Chu Lỗi lại gõ cửa sổ, y hệt cái ngày ch/ôn cất mẹ vợ.

Tôi hạ cửa kính xuống.

“Lần này lại đối soát sổ sách gì nữa?”

Cậu ta cười: “Hết sổ sách rồi.”

“Chỉ là bảo anh, đi đường cẩn thận.”

Tôi nhìn cậu ta vài giây: “Biết rồi.”

Cậu ta lùi lại. Tôi vừa định kéo cửa sổ lên thì cậu ta lại gọi một tiếng: “Anh rể.”

Tôi dừng lại: “Ừ.”

Cậu ta gãi đầu: “Lần tới về, báo trước một tiếng.”

“Triệu Phương bảo sẽ để dành tương ớt cho anh.”

Triệu Phương ở phía sau m/ắng: “Rõ ràng là anh nói, sao lại lôi tôi vào?”

Tôi cười: “Được.”

Lần này tôi kéo cửa sổ lên rồi lái xe đi. Trong gương chiếu hậu, gia đình ba người Chu Lỗi dần nhỏ lại.

Trần Nghiên ngồi ghế phụ, đột nhiên hỏi tôi: “Anh có phát hiện ra không?”

“Gì cơ?”

“Hôm nay cậu ấy không nhắc đến tiền.”

Tôi chạm vào chiếc chìa khóa treo cạnh vô lăng: “Ừ. Cuối cùng cũng đối soát xong rồi.”

Số tiền sinh hoạt phí tám năm có thể tính ra con số chính x/ác, ai m/ua gì cho ai cũng có thể lật sổ sách ra xem, nhưng một người ốm đ/au ai là người đầu tiên chạy đến b/ệnh viện, một bữa cơm ai gắp thêm cho ai miếng thức ăn, một người già trước lúc lâm chung ghi tên ai vào danh sách liên lạc khẩn cấp, những thứ này thì không thể dùng máy tính để tính toán. Nếu là bạn, sau khi bạn đời qu/a đ/ời, bạn có tiếp tục chăm sóc cha mẹ của người ấy không; và khi sự chăm sóc này kéo dài nhiều năm, liệu sự khó chịu trong lòng con cái ruột th!t có nên được thấu hiểu hay không?