Năm 1973, ngày 23 tháng Chạp, ngày ông Công ông Táo.

Trương Quế Hương bỗng nhiên mở bừng mắt, trân trối nhìn lên xà nhà đen kịt, thở dốc từng hơi.

Bà vừa mới… ch** rồi.

Bà nhớ rõ mồn một, đêm 29 Tết, bà nằm trên tấm ván giường trong bếp, nghe con trai con dâu trong nhà chê bà là gánh nặng, chê bà mất mặt, chê sao bà mãi chưa chịu ch**.

Con dâu cả Lưu Xảo Trân ném cho bà nửa cái bánh ngô dành cho gà ăn, như thể đang đuổi một con chó sắp ch**.

Bà ch** trong sự không cam tâm.

Nhưng bây giờ…

Trương Quế Hương chậm rãi ngồi dậy, cúi đầu nhìn đôi bàn tay mình – thô ráp, đầy những vết chai sạn và những kẽ nứt nẻ.

Bà lại sờ lên mặt, sờ lên mái tóc – đen nhánh.

Bà quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, gốc đại táo trong sân vẫn còn đó, nhưng chưa cao như sau này.

"Mẹ!"

Tiếng gọi vang lên ngoài cửa, ngay sau đó cửa bị đẩy ra, một thanh niên tầm đôi mươi lao vào – là Vương Kiến Quốc, con trai cả của bà, một Vương Kiến Quốc trẻ hơn hai mươi tuổi.

"Mẹ, sao mẹ vẫn còn ngủ? Mau dậy đi, Kiến Quân đã hẹn xong với nhà mẹ đẻ của Thúy Hoa rồi, hôm nay đi xem mắt, mẹ phải qua đó chống đỡ thể diện!"

Trương Quế Hương ngẩn người.

Xem mắt?

Bà nhớ ra rồi.

Hôm nay là ngày con trai thứ hai Vương Kiến Quân đi xem mắt Mã Thúy Hoa.

Kiếp trước, cũng chính ngày này, bà hớn hở lo liệu, dốc hết tám mươi tệ tích góp hơn một năm, lại chạy vạy v/ay mượn khắp nơi gom thêm bốn mươi tệ nữa, mới đủ 120 tệ tiền sính lễ.

Đầu tiên là Kiến Quốc cưới Lưu Xảo Trân, sau đó là Kiến Dân cưới Triệu Tiểu Nga, cuối cùng là lúc này, Kiến Quân muốn cưới Mã Thúy Hoa.

Tuy phải gánh n/ợ, nhưng nhìn ba đứa con trai yên bề gia thất, bà – người làm mẹ – cũng thấy an lòng.

Sau đó, bà b/án mặt cho đất b/án lưng cho trời, nuôi heo, đan chiếu, đi gánh gạch ở lò nung, việc gì ki/ếm được tiền bà đều làm, từng chút một trả hết n/ợ.

Rồi sau đó, bà đổ b/ệnh, nằm chờ ch**, họ chê bà là gánh nặng, chê bà mất mặt, chê sao bà mãi chưa chịu ch**.

Trương Quế Hương nhắm mắt lại, hai hàng nước mắt đục ngầu lăn dài trên má.

Ông trời không có mắt, để bà quay trở lại.

Nhưng ông trời cũng có mắt, cho bà một cơ hội sống lại lần nữa.

"Mẹ? Mẹ sao lại khóc?"

Vương Kiến Quốc hoảng hốt, "Có phải chỗ nào không khỏe không?"

Trương Quế Hương mở mắt, giơ tay quệt mặt, ánh mắt vô cùng tỉnh táo.

"Không sao."

Bà vén chăn xuống giường, "Đi, đi xem sao."

Bước ra sân, con trai thứ Vương Kiến Quân đang ngồi xổm dưới chân tường hút th/uốc, thấy Trương Quế Hương đi ra, vội vàng đứng dậy: "Mẹ, nhà mẹ đẻ Thúy Hoa sắp đến rồi, tiền sính lễ của chúng ta…"

"Sính lễ?"

Trương Quế Hương nhìn nó, gương mặt trẻ trung này, kiếp trước cũng từng hỏi bà như vậy.

"Phải ạ, 120 tệ, nhà mình lấy đâu ra ạ?"

Trương Quế Hương phủi bụi trên người, chậm rãi nói: "Không lấy ra được. Trong nhà không có tiền."

Vương Kiến Quân ngẩn người: "A? Thế… thế phải làm sao?"

"Hỏi ta làm gì?"

Trương Quế Hương đi về phía bếp, "Đi mà hỏi cha con ấy."

Vương Kiến Quân càng ngẩn người hơn: "Hỏi cha con?"

"Đúng."

Trương Quế Hương không quay đầu lại, "Tiền của cha con đâu phải không có chỗ cất, đi mà đòi ông ấy."

Vương Kiến Quốc ở bên cạnh bật cười thành tiếng: "Mẹ, mẹ đang… bảo cha con bỏ tiền ra ạ?"

Trương Quế Hương quay đầu lại, nhìn hai đứa con trai, lòng lạnh ngắt.

Kiếp trước bà ng/u ngốc, cứ nghĩ con trai là của mình, phải tự mình yêu thương.

Vương Lão Căn – cái kẻ lầm lì như khúc gỗ đó, quanh năm suốt tháng cày cuốc ngoài đồng, tiền ki/ếm được tự mình giữ lấy, chẳng bao giờ đưa cho bà.

Ba đứa con trai làm việc ki/ếm công điểm, sau này khoán đất ki/ếm được tiền, cũng đều tự mình đút túi, chẳng đưa cho bà lấy một xu.

Còn bà thì sao?

Nuôi heo, nuôi gà, đan chiếu, đi gánh gạch ở lò nung, làm lụng vất vả tích góp được chút tiền đó, đều dồn hết cho các con trai.

Kết quả thì sao?

Kiếp này, bà sẽ không bao giờ móc ra một xu nào nữa.

"Cha con là người ch** đấy à?"

Trương Quế Hương chống nạnh, "Con trai cưới vợ, không phải ông ấy nên bỏ tiền ra sao? Ta gả vào nhà họ Vương hơn hai mươi năm, sinh con nuôi con, hầu hạ người già, mỗi một xu ki/ếm được đều đổ vào cái nhà này. Còn tiền của cha con đâu? Trong tay ông ấy nắm bao nhiêu, các con có biết không?"

Vương Kiến Quốc và Vương Kiến Quân nhìn nhau.

Vương Lão Căn vừa từ nhà xí đi ra, nghe thấy lời này, lầm lì nói: "Tôi làm gì có tiền?"

Trương Quế Hương cười lạnh: "Ông không có tiền? Tiền b/án lương thực hàng năm của ông đâu? Tiền chia thưởng của đội đâu? Tiền làm khoán đất đâu? Đều nhét dưới gầm giường cả rồi à?"

Sắc mặt Vương Lão Căn thay đổi, không lên tiếng nữa.

Trương Quế Hương lười quản bọn họ, quay người đi vào bếp.

Chuyện xem mắt cuối cùng vẫn ầm ĩ lên.

Mẹ của Mã Thúy Hoa là một người g/ầy cao, gò má rất cao, nhìn là biết kẻ không dễ chọc.

Bà ta ngồi trong nhà chính, vắt chéo chân, chờ nhà họ Vương bưng 120 tệ ra.

Chờ mãi chờ mãi, chờ được câu "không có tiền" của Vương Lão Căn.

Mặt mẹ Mã tái mét: "Không có tiền? Không có tiền thì xem mắt cái gì? Đùa giỡn chúng tôi đấy à?"

Vương Kiến Quân cuống quýt chạy quanh, không ngừng nhìn về phía mẹ mình.

Trương Quế Hương ngồi trước cửa bếp sưởi nắng, cắn hạt dưa, như thể người không liên quan.

Mã Thúy Hoa đứng trong sân, rơm rớm nước mắt nhìn Vương Kiến Quân, cái ánh mắt đó, muốn đáng thương bao nhiêu thì đáng thương bấy nhiêu.

Vương Kiến Quân mềm lòng, chạy đến trước mặt Trương Quế Hương: "Mẹ! Mẹ giúp con với! Chẳng phải trong tay mẹ có tám mươi tệ sao?"