Nhưng phẫu thuật không thể cứ kéo dài mãi, chúng tôi cũng không biết phải làm sao.

"Chị Chu--"

"Anh có biết không? Ngày mẹ tôi mất, lúc tỉnh táo cuối cùng bà đã nói với tôi rằng, giá mà có bác sĩ Trần làm thì tốt biết mấy."

Tôi không nói gì.

"Tôi không trách anh, bác sĩ Trần. Anh cũng có nỗi khó xử riêng. Tôi chỉ là... chỉ là thấy đ/au lòng thôi."

Tiếng khóc ở đầu dây bên kia rất khẽ, như thể đang cố nén lại.

Tôi nói: "Chị Chu, nếu các chị quyết định truy c/ứu trách nhiệm, tôi có thể đứng trên tư cách chuyên gia để đưa ra một bản ý kiến. Một bản ý kiến khách quan, dựa trên hồ sơ b/ệnh án và về việc thao tác phẫu thuật này có đúng quy chuẩn hay không."

Chị ấy khóc một lúc rồi nói: "Cảm ơn anh, bác sĩ Trần."

Tôi đã đưa ra bản ý kiến đó. Viết rất kiềm chế, không có những biểu đạt cảm xúc, tất cả đều là phân tích kỹ thuật dựa trên dữ liệu b/ệnh án và hồ sơ phẫu thuật. Nhưng kết luận rất rõ ràng: đá/ nh giá trước mổ không đầy đủ, phán đoán sai phạm vi xâm lấn của khối u, lựa chọn đường tiếp cận phẫu thuật không thích hợp, sức căng miệng nối quá lớn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến biến chứng sau mổ.

Bản ý kiến này đã được đệ trình lên ủy ban giám định của Sở Y tế. Ba tháng sau, Triệu Dương bị x/ác định có sai sót y khoa, bị tước giấy phép hành nghề một năm, ph/ạt tiền và bồi thường.

Tôi không biết anh ta có biết bản ý kiến đó là do tôi viết hay không. Chắc là có. Một ngày nọ, tôi nhận được một tin nhắn ẩn danh: "Anh tưởng anh thắng rồi sao? Anh chẳng qua chỉ là một gã thương nhân b/án mình cho tư bản. Không xứng làm bác sĩ."

Tôi không trả lời. Xóa tin nhắn đó đi. Thắng hay không, tôi chẳng cạnh tranh gì cả. Bác bà Chu Phương Lan không thể quay lại, chuyện này không tồn tại người chiến thắng.

Khi phòng khám vận hành tròn một năm, Phương Khải Thành đã mời tôi đi ăn một bữa.

"Trần Viễn, dữ liệu năm nay anh xem rồi chứ?"

"Xem rồi. Tổng số ca phẫu thuật trong năm là một trăm sáu mươi hai ca, không t/ử vo/ng, không biến chứng nghiêm trọng. Doanh thu... chị Mạnh đã nói với tôi rồi, đã hoàn thành vượt mức."

"Vượt bốn mươi phần trăm." Phương Khải Thành nâng ly, "Anh xứng đáng nhận được nhiều hơn. Từ năm sau, tỷ lệ chia sẻ lợi nhuận của anh sẽ tăng thêm năm điểm phần trăm. Ngoài ra, tôi dự định mở phòng khám thứ hai. Địa điểm ở thủ phủ tỉnh lân cận. Anh làm giám đốc y tế, chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng cả hai bên."

"Đợi đã," tôi đặt đũa xuống, "Tôi không chạy qua chạy lại cả hai bên được. Phẫu thuật vẫn là tôi làm chứ?"

"Anh vẫn là bác sĩ phẫu thuật chính. Nhưng chúng ta cần tuyển thêm một đến hai bác sĩ ngoại khoa trình độ cao. Anh hãy là người chọn người."

Đây là một giai đoạn mới. Từ việc một mình thực hiện phẫu thuật, đến việc xây dựng một đội ngũ, một hệ thống.

"Để tôi suy nghĩ."

"Không vội."

Nhưng trong đầu tôi đã bắt đầu xoay chuyển. Nếu muốn mở rộng, vấn đề lớn nhất không phải là thiết bị hay vốn, mà là con người. Bác sĩ ngoại khoa giỏi không dễ tìm. Những người có thể thực hiện phẫu thuật độ khó cao ở b/ệnh viện công, phần lớn đã là giáo sư, chủ nhiệm rồi, anh không thể mời họ được. Những người trẻ sẵn sàng ra ngoài thì kỹ thuật chưa đủ để đứng đ/ộc lập. Những người ở tầng giữa này-- ba mươi lăm đến bốn mươi lăm tuổi, kỹ thuật cứng, nhưng vì nhiều lý do mà không gian thăng tiến ở b/ệnh viện công bị chặn đứng-- đây mới là những người tôi cần tìm. Nói trắng ra, chính là tìm một 'tôi' khác.

Hai tháng sau, tôi đã tìm được ứng viên đầu tiên. Cô ấy tên Lâm Hạ. Ba mươi tám tuổi, nguyên là bác sĩ điều trị khoa ngoại tiêu hóa tại b/ệnh viện nhân dân số 1 của thành phố. Kỹ thuật của cô ấy là xuất sắc nhất trong khoa, nhưng vì bằng cấp chỉ là thạc sĩ chứ không phải tiến sĩ, nên khi xét duyệt phó chủ nhiệm, cô ấy bị gạt ra hai năm liên tiếp. Năm thứ ba, cô ấy cuối cùng cũng đăng được một bài SCI để đủ điều kiện, kết quả suất đó lại được trao cho sinh viên của chủ nhiệm khoa.

Ngày cô ấy đến phỏng vấn, mặc một chiếc áo khoác cũ, trông có vẻ hơi rụt rè. Nhưng sau khi tôi để cô ấy thực hiện một ca thao tác trình diễn nội soi, tôi biết ngay-- người này, dùng được.

Tay cô ấy rất vững. Nhịp độ kh//âu buộc rất tốt, nhận diện mô chính x/ác, thao tác không có động tác thừa.

"Bác sĩ Lâm, tại sao cô muốn rời b/ệnh viện công?"

Cô ấy mỉm cười, hơi đắng chát: "Chủ nhiệm Trần, anh chắc là hiểu được mà."

"Nói lý do của cô xem. Tôi muốn nghe."

Cô ấy suy nghĩ một chút rồi nói: "Tôi làm ở b/ệnh viện công mười hai năm. Tám năm đầu tôi nghĩ chỉ cần kỹ thuật tốt là đủ, bốn năm sau tôi nhận ra không phải vậy. Tôi không biết tạo qu/an h/ệ, không biết viết những bài báo vô giá trị, không biết thể hiện trước mặt lãnh đạo. Tôi chỉ biết mổ. Nhưng mổ dường như là chưa đủ."

Tôi nhìn cô ấy. Giống như đang nhìn chính mình của vài năm trước.

"Cô nghĩ ở đây cô có thể thay đổi được gì?"