Ngày đầu tiên sau phẫu thuật, chỉ số men gan của ông Tưởng vọt lên một ngàn hai-- không đúng, là Ngụy Hồng Cương.

Men gan một ngàn hai là phản ứng bình thường sau phẫu thuật, biểu hiện của tình trạng viêm cấp tính sau khi gan chịu tổn thương do phẫu thuật. Đến ngày thứ ba bắt đầu giảm dần, ngày thứ năm giảm xuống dưới ba trăm.

Ngày thứ bảy, ông ấy đã có thể xuống giường đi lại.

Ngày xuất viện, Ngụy Hồng Cương không nói lời cảm ơn nào, chỉ dừng lại ở cửa trước khi đi, quay đầu nói với tôi: "Bác sĩ Trần, sau này có việc gì cần giúp đỡ, cứ nói với tôi."

Sức nặng của câu nói này lớn hơn nhiều so với phí phẫu thuật năm mươi lăm vạn.

Khi phòng khám vận hành đến tháng thứ tám, tôi nhận được một cuộc điện thoại bất ngờ.

Là một đồng nghiệp cũ ở b/ệnh viện tỉnh gọi đến, một sư đệ ở khoa cấp c/ứu tên Trương Văn Hàn.

"Anh Trần, có chuyện này không biết anh có hứng thú không."

"Chuyện gì thế?"

"Đồng nghiệp cũ của anh là Triệu Dương, gặp chuyện rồi."

Tôi đang viết báo cáo phẫu thuật, bút dừng lại một chút.

"Chuyện gì?"

"Tai biến y khoa. Tháng trước anh ta thực hiện một ca nối mật - ruột, sau mổ miệng nối bị rò. B/ệnh nhân phẫu thuật lần hai cũng không c/ứu được, người mất rồi. Người nhà đang làm ầm ĩ, kiện lên Sở Y tế."

Tôi đặt bút xuống.

"Tình hình b/ệnh nhân thế nào?"

"Một bà cụ hơn sáu mươi tuổi. U/ng t/hư biểu mô đường mật vùng rốn gan. Vốn dĩ là một ca phẫu thuật rủi ro cao, nhưng đá/ nh giá trước mổ của Triệu Dương có vấn đề-- anh ta đá/ nh giá thấp phạm vi xâm lấn của khối u, dẫn đến rìa c/ắt không đủ, sức căng miệng nối quá lớn. Hơn nữa nghe nói kiểm soát xuất huyết trong mổ không tốt, thao tác khá th/ô b/ạo."

Tôi im lặng vài giây.

Bà cụ bị u/ng t/hư biểu mô đường mật vùng rốn gan đó-- nếu tôi nhớ không lầm, chính là b/ệnh nhân tôi phụ trách trước khi từ chức.

Ca phẫu thuật của bà vốn dĩ phải do tôi thực hiện.

Khi bàn giao công việc, tôi đã viết chi tiết tình trạng của bà vào biên bản bàn giao, bao gồm vị trí khối u, đường tiếp cận phẫu thuật đề xuất, những khó khăn có thể gặp phải. Lưu Minh Lợi nhận thay ca của tôi, nhưng tháng đó ông ấy đi đào tạo nâng cao. Thế là ca phẫu thuật này rơi vào tay Triệu Dương.

Tôi biết kỹ thuật mổ của Triệu Dương.

Phẫu thuật thông thường thì không sao, nhưng đại phẫu cần thao tác tinh vi như thế này... anh ta không đủ vững. Sở trường của anh ta là học thuật và xã giao, không phải kỹ năng trên bàn mổ.

"Anh Trần? Anh còn đó không?"

"Còn." Tôi nói, "Bà cụ họ gì?"

"Họ Chu, Chu Phương Lan."

Chu Phương Lan. Tôi nhớ bà.

Bảy mươi hai tuổi, tóc bạc trắng, mỗi lần đi khám bà đều mang cho tôi một túi quẩy do bà tự chiên. Con gái bà mỗi lần đi cùng đều căng thẳng không thôi, còn bà thì lại an ủi con gái: "Có bác sĩ Trần ở đây, không sao đâu."

Khi tôi từ chức, bà còn nói với tôi: "Bác sĩ Trần, anh đi rồi thì ai mổ cho tôi đây?"

Tôi lúc đó nói: "Các bác sĩ khác trong khoa cũng rất giỏi, bà cứ yên tâm."

Giờ bà đã không còn nữa.

Tôi đặt điện thoại xuống, ngồi trên ghế rất lâu.

Chuyện này ảnh hưởng đến tôi lớn hơn tôi tưởng.

Không phải là hối h/ận-- từ chức là quyền của tôi, tôi không có nghĩa vụ phải ở lại mổ cho từng b/ệnh nhân. Nhưng cái ý nghĩ "giá như tôi còn ở đó" cứ mãi không tan đi.

Có mấy ngày tôi làm phẫu thuật mà trạng thái không ổn lắm. Không phải vì tay run, mà là đột nhiên mất tập trung. Nghĩ đến gương mặt tươi cười của Chu Phương Lan. Nghĩ đến con gái bà chờ đợi ngoài phòng mổ, để rồi nhận được thông báo cấp c/ứu không thành.

Giáo sư Vương Đức Minh nhìn tôi sau một ca phẫu thuật.

"Tâm không tĩnh."

"Vâng."

"Biết nguyên nhân không?"

"Biết."

"Vậy thì đối mặt với nó. Đừng trốn tránh, cũng đừng tự trách quá mức. Anh không phải là thần, không thể c/ứu được tất cả mọi người."

Tôi gật đầu.

Đêm đó tôi làm thêm giờ ở văn phòng, xem lại phương án phẫu thuật ngày hôm sau. Rồi tôi làm một việc có lẽ hơi thừa thãi-- gọi cho con gái của Chu Phương Lan.

Đầu dây bên kia rất yên tĩnh. Một lúc sau cô ấy mới lên tiếng, giọng hơi khàn.

"Bác sĩ Trần?"

"Chị Chu, tôi là Trần Viễn. Nghe tin về bác gái... tôi rất lấy làm tiếc."

Cô ấy im lặng rất lâu.

"Bác sĩ Trần, anh không cần phải xin lỗi. Sau khi anh đi, mẹ tôi cứ hỏi mãi khi nào anh quay lại. Sau đó b/ệnh viện sắp xếp bác sĩ Triệu đó... mẹ tôi không yên tâm, mà tôi cũng không yên tâm."