Phó Viện trưởng Chu đứng trên bến tàu làng Giang Loan, xách một thùng chất diệt khuẩn phức hợp vừa pha xong đổ vào lồng bè. Mặt nước quẫy đạp chưa đầy ba phút, những con cá vốn đang nổi đầu bắt đầu lặn xuống. Phó Viện trưởng Chu hô lớn vào ống kính: “Du Chu, cá sống rồi.”

Tôi xem video hai lần. Lướt xuống dưới, Giám đốc Lý gửi một tin nhắn văn bản:

“Đội thanh tra môi trường thông báo. Vụ án Tống Đại Giang đã chuyển sang Viện Kiểm sát.”

“Sơ bộ ước tính tội gây ô nhiễm môi trường cộng tội phá hoại sản xuất kinh doanh, từ ba đến bảy năm tù.”

“Ngoài ra, làng đã thành lập tổ truy thu, đòi lại số tiền trợ cấp mà hắn đã nuốt trọn những năm qua.”

Tôi trả lời một chữ “Đã nhận”.

Tiếp xuống dưới nữa, hàng trăm tin nhắn chưa đọc, tôi không bấm vào. Hắn đã kéo tôi vào một nhóm chat tên là “Nhóm tự c/ứu của hộ nuôi trồng làng Giang Loan”, trong nhóm đã có hơn ba trăm người. Tống Nhị Hà tag tôi trong nhóm, gửi một đoạn ghi âm dài. Tôi bấm nghe, giọng hắn mệt mỏi và khô khốc:

“Anh Du Chu, em biết trước đây em từng ch/ửi anh... em nói anh làm màu, làm cao, rư/ợu mời không uống lại muốn uống rư/ợu ph/ạt.”

“Hôm nay th/uốc đến rồi, cá nhà em c/ứu được một nửa. Th/uốc đó không mất tiền, dân làng ai cũng biết là do anh cho.”

“Đời này Tống Nhị Hà em n/ợ anh một mạng. Sau này ở làng Giang Loan, ai dám nói anh một lời không hay, em là người đầu tiên xử lý kẻ đó.”

Tôi không trả lời hắn. Rời khỏi nhóm chat, tắt điện thoại.

Hơn nửa tháng sau, vụ án Tống Đại Giang chính thức xét xử. Hôm đó tôi không đi. Tiểu Trần đi dự phiên tòa thay tôi, về kể lại toàn bộ quá trình. Tống Đại Giang lật ngược lời khai tại tòa, nói ngày livestream đó mình “bị sụp đổ cảm xúc, nói năng nhảm nhí”, không thừa nhận việc đầu đ/ộc. Hắn thuê một luật sư hình sự nổi tiếng trong thành phố, luật sư cầm b/ệnh án của hắn, nói hắn “sử dụng th/uốc chống lo âu lâu dài, trạng thái tinh thần không bình thường khi livestream”.

Nhưng Viện Kiểm sát đã đưa ra ba bằng chứng thép.

Thứ nhất, hóa đơn nhập hàng của tiệm vôi trong trấn năm đó, ông chủ tiệm x/ác nhận Tống Đại Giang m/ua một lần hai mươi bao vôi công nghiệp, lịch sử thanh toán và ảnh chụp màn hình camera giám sát đều có đủ.

Thứ hai, camera giám sát đầu làng năm đó “vô tình” hỏng, thực ra ổ cứng dữ liệu đã bị em rể của Tống Đại Giang giấu đi. Lần này Viện Kiểm sát bắt luôn cả người em rể vì tội h/ủy ho/ại bằng chứng, hắn lập tức khai ra Tống Đại Giang là kẻ chủ mưu.

Thứ ba, kết quả phân tích nguyên tố bùn đáy trong báo cáo của tôi khớp hoàn toàn với lô mẫu mà chủ tiệm vôi cung cấp.

Ba nhóm bằng chứng đầy đủ. Luật sư của Tống Đại Giang c/âm nín tại chỗ. Thẩm phán tuyên án ngay tại tòa--tội gây ô nhiễm môi trường, ph/ạt tù có thời hạn bốn năm. Tội phá hoại sản xuất kinh doanh, ph/ạt tù hai năm sáu tháng; tổng hợp hình ph/ạt là năm năm tù. Đồng thời tịch thu thu nhập bất chính, bồi thường cho tôi 187.000 nhân dân tệ thiệt hại kinh tế năm năm trước. Bồi thường 1,2 triệu nhân dân tệ chi phí phục hồi sinh thái vùng nước tập thể làng Giang Loan.

Khi Tống Đại Giang bị cảnh sát dẫn đi, Tống Nhị Hà ngồi ở hàng ghế dự thính đứng dậy, không nói gì. Nhìn theo bóng lưng đó, cuối cùng hắn ngồi xuống. Tiểu Trần sau này kể lại, hôm đó hắn ngồi xổm trước cổng tòa án mười phút, hút hết nửa bao th/uốc, rồi đứng dậy dập tắt tàn th/uốc. Hắn lẩm bẩm một câu: “Anh, n/ợ anh gây ra, em thay anh trả.”

Sau khi về, hắn b/án hai trong ba lồng bè đứng tên mình, số tiền đó chuyển vào tài khoản chuyên dụng phục hồi sinh thái của làng. Lồng bè còn lại, hắn thay giống cá, không nhập bất kỳ loại th/uốc thủy sản nào từ Hóa chất Tống Thị nữa, chạy đến hỏi tôi nên dùng loại nào. Tôi đưa cho hắn danh sách các nhà cung cấp mới.

Phía Hóa chất Tống Thị sụp đổ còn nhanh hơn cả Tống Đại Giang. Báo cáo kiểm định vượt mức của tỉnh bị truyền thông khui ra, phóng viên lần theo vụ án của Tống Đại Giang đào sâu thêm. Phát hiện trong năm năm, Hóa chất Tống Thị cung cấp cho làng Giang Loan hơn hai triệu nhân dân tệ tiền th/uốc và phụ gia thủy sản. Trong đó nhiều lô bị nhân viên nội bộ tố cáo “lấy nguyên liệu cấp công nghiệp giả làm cấp nông nghiệp”. Ngày thứ ba sau khi Tống Đại Giang bị kết án, Cục Quản lý Giám sát Thị trường tỉnh đã ra quyết định thu hồi giấy phép sản xuất của Hóa chất Tống Thị, ph/ạt 1,6 triệu nhân dân tệ và chuyển hồ sơ đại diện pháp nhân Tống Quốc Tài sang cơ quan công an để xử lý hành chính. Tống Quốc Tài viết một lá thư cho Tống Đại Giang trong trại tạm giam, nghe nói trong thư chỉ có một câu: “Mày h/ủy ho/ại tao, cũng h/ủy ho/ại chính mày.”

Khi Tiểu Trần kể cho tôi nội dung lá thư đó, tôi đang hiệu chỉnh một máy giám sát chất lượng nước trực tuyến mới đến trong phòng thí nghiệm.

“Thầy, thầy nói xem Tống Đại Giang có hối h/ận không?” Tiểu Trần hỏi.

Tôi đặt đầu dò vào dung dịch chuẩn, nhìn đường cong dữ liệu trên màn hình nhảy múa ổn định,

“Điều hắn hối h/ận, chắc không phải là việc đầu đ/ộc. Điều hắn hối h/ận, là không tính đến chuyện năm năm sau tôi vẫn có thể quay lại.”

“Vậy còn thầy? Thầy có hối h/ận không?”

Tôi tháo kính bảo hộ, suy nghĩ một lát: “Từng hối h/ận. Hối h/ận vì năm đó không đi học địa hóa sớm hơn một chút.”

Tiểu Trần ngẩn người: “Tại sao ạ?”