Tôi tên là Thẩm Nghiên Xuyên, năm đó ba mươi lăm tuổi, làm quản lý dự án tại một công ty kỹ thuật cơ điện.

Thu nhập không cao lắm, nhưng được cái ổn định.

Vợ tôi, Hứa Tĩnh Nghi, ở nhà chăm sóc con cái, còn mẹ vợ tôi, bà Triệu Lan Anh, sống một mình ở khu phố cổ.

Bố vợ mất sớm, bà có tiền lương hưu và tiền cho thuê hai căn shophouse, cuộc sống vốn dĩ không tệ.

Triệu Lan Anh thực sự say mê đầu tư chứng khoán là vào năm thứ hai sau khi nghỉ hưu.

Ban đầu, bà chỉ lấy hơn trăm nghìn tệ ra để thử nước.

Thời gian đó thị trường khá tốt, một tháng ki/ếm được hơn ba mươi nghìn, gặp ai bà cũng khoe là mình đã "tìm được con đường ki/ếm tiền".

Có lần ăn cơm, bà đưa điện thoại cho tôi: "Nghiên Xuyên, con nhìn xem, mã cổ phiếu này mẹ m/ua lúc mười hai đồng, giờ lên mười lăm rồi."

Tôi nhắc nhở bà: "Ki/ếm được thì chốt bớt đi, đừng dồn hết vào."

Bà xua tay: "Mẹ đã nghiên c/ứu nửa năm nay rồi, không phải m/ua bừa đâu."

Lúc đó tôi cũng không để tâm lắm.

Cho đến sau này, khi phát hiện bà chuyển cả tiền cho thuê shophouse vào tài khoản chứng khoán, lại còn hỏi v/ay tiền Hứa Tĩnh Nghi hai lần, tôi mới thấy có gì đó không ổn.

Điều thực sự khiến tôi nhận ra mọi chuyện đã mất kiểm soát là khi bà bắt đầu dùng nhà cửa và công ty để làm bảo lãnh.

Tháng chín năm đó, tôi đang họp ở công trường thì Hứa Tĩnh Nghi đột nhiên gọi điện: "Anh mau đến chỗ mẹ đi, có mấy người đến tận cửa rồi."

Khi tôi đến nơi, ở hành lang đứng chật năm sáu người.

Trên bàn trà bày la liệt các hợp đồng v/ay n/ợ, biên lai chuyển khoản và giấy tờ của tòa án.

Triệu Lan Anh ngồi bên mép ghế sofa, mặt c/ắt không còn giọt m/áu, tay nắm ch/ặt chiếc điện thoại.

Một người đàn ông đ/ập hợp đồng xuống bàn: "Ba tháng trước bà nói là xoay vòng vốn nên v/ay tôi một triệu hai trăm nghìn tệ.

Giờ thì điện thoại cũng không nghe, hôm nay bắt buộc phải cho tôi một lời giải thích."

Một người khác đẩy tài liệu về phía tôi: "Số tiền bà ấy n/ợ tôi đã đến hạn, nếu còn kéo dài, chúng tôi sẽ nộp đơn yêu cầu bảo toàn tài sản."

Tôi đọc từng tờ một.

Tám trăm nghìn, một triệu hai, sáu trăm năm mươi nghìn, còn cả các khoản v/ay ngân hàng và vài khoản v/ay ngắn hạn khác.

Tổng cộng các khoản n/ợ cộng với lãi suất đã phát sinh lên tới gần năm triệu tệ.

Tôi ngẩng đầu hỏi Triệu Lan Anh: "Mẹ, số tiền này đều đi đâu cả rồi?"

Bà im lặng hồi lâu: "Trong chứng khoán."

Hứa Tĩnh Nghi đứng bật dậy: "Không phải mẹ vẫn luôn nói là chỉ dùng tiền của mình thôi sao?"

Triệu Lan Anh không nhìn con gái, chỉ dán mắt vào điện thoại: "Lẽ ra mẹ đã gỡ lại được, mấy tháng trước nó còn tăng, chỉ cần đợi thêm chút nữa thôi..."

Tôi gi/ật lấy điện thoại.

Tài khoản chỉ còn lại hơn trăm nghìn, các mã cổ phiếu nắm giữ gần như lỗ sạch.

Sau này luật sư giúp tôi đối chiếu mới phát hiện, khi v/ay tiền bà luôn nói dùng vốn để xoay vòng cho công ty vật liệu xây dựng, nhưng nhiều khoản tiền vừa vào tài khoản là ngay trong ngày hoặc hôm sau đã được chuyển thẳng vào tài khoản chứng khoán.

Bà đã dồn gần như tất cả số tiền có thể xoay xở được, có thể v/ay mượn được vào đó.

Ngày hôm đó, mấy chủ n/ợ canh chừng đến tận chín giờ tối.

Có người đòi niêm phong nhà của Triệu Lan Anh, có người yêu cầu phải trả trước một phần tiền mặt.

Hứa Tĩnh Nghi lo đến phát khóc: "Nếu nhà thực sự bị tịch thu thì mẹ con biết ở đâu?"

Tôi không đồng ý ngay.

Hôm sau, tôi cầm theo tài liệu đi tìm luật sư.

Luật sư chia tách các bản hợp đồng: "Các khoản n/ợ chủ yếu là do bà ấy đứng tên, nhưng có vài khoản đã chuyển sang giai đoạn kiện tụng.

Nếu các người muốn giữ lại căn nhà thì phải thương lượng sớm, bỏ ra một khoản tiền, rồi mới bàn tiếp chuyện trả n/ợ dài hạn."

Về đến nhà, tôi tính toán lại toàn bộ thẻ ngân hàng và tiền tiết kiệm.

Tiền tích góp của hai vợ chồng trong nhiều năm, cộng với số tiền vốn định dùng để đổi nhà, tổng cộng là sáu trăm bảy mươi nghìn tệ.

Hứa Tĩnh Nghi ngồi đối diện bên bàn ăn: "Anh đừng đưa hết ra, con còn nhỏ."

Tôi im lặng rất lâu: "Phải giải quyết những khoản gấp nhất trước đã."

"Vậy sau này thì sao?"

Tôi không trả lời.

Ngày thứ ba, chúng tôi đàm phán lại phương án trả n/ợ với các chủ n/ợ chính.

Tôi chuyển ngay tại chỗ sáu trăm bảy mươi nghìn tệ.

Khi điện thoại báo giao dịch thành công, trong tài khoản chỉ còn lại chưa đầy hai mươi nghìn.

Khoảnh khắc đó, lần đầu tiên tôi hiểu rõ, đây không phải là lấp một cái lỗ thủng cho mẹ vợ.

Đây là đem cuộc sống của cả gia đình chúng tôi trong nhiều năm tới đặt cược vào đó.

Trước khi đi, Triệu Lan Anh nói nhỏ: "Nghiên Xuyên, sau này mẹ sẽ trả lại cho con."

Tôi chỉ nói: "Cứ xử lý xong n/ợ nần trước đã."

Nhưng lúc đó chẳng ai ngờ được, câu nói này lại kéo dài đằng đẵng suốt mười năm.

Kể từ ngày sáu trăm bảy mươi nghìn tệ kia được chuyển đi, tôi bắt đầu tính toán lại thời gian của chính mình.

Trước đây xong dự án, tôi vẫn có thể tan làm đúng giờ.

Sau này, chỉ cần có người hỏi tối có thể đến trung tâm thương mại xem thiết bị không, tôi gần như không bao giờ từ chối.

Ban ngày chạy công trường, tối đến kiểm tra điều hòa, phòng ch/áy chữa ch/áy, máy bơm nước, cuối tuần thì thay các công ty nhỏ làm hồ sơ nghiệm thu, chỉ cần có thể ki/ếm thêm chút đỉnh, tôi đều nhận.

Năm đầu tiên, chúng tôi phải trả n/ợ theo quý.

Cứ đến cuối tháng, Hứa Tĩnh Nghi lại đặt mấy chiếc thẻ ngân hàng lên bàn, chúng tôi đối chiếu từng khoản một.

"Tháng này gom được bao nhiêu?"

"Khoảng chín mươi nghìn."

"Còn học phí học kỳ tới của con thì sao?"

Tôi khựng lại: "Để riêng ra trước đã."

Kể từ đó, mỗi đồng tiền trong nhà đều có mục đích sử dụng, chỉ duy nhất không có đồng nào thực sự thuộc về chúng tôi.

Năm thứ hai, tôi b/án xe, đổi lấy một chiếc xe tải cũ.

Ban ngày chở công cụ, tối đi bảo trì, hàng ghế sau luôn chất đầy mũ bảo hộ, cờ lê và những mẩu bánh mì ăn dở.

Hứa Tĩnh Nghi cũng không ở nhà mãi nữa.

Cô ấy tìm một công việc hành chính, lương không cao, buổi tối còn giúp một trung tâm đào tạo nhập liệu.

Sau khi đón con đi học về, cô ấy lại ngồi trước máy tính bận rộn đến tận mười một giờ đêm.