Sau khi các biện pháp được ban hành, có cư dân mạng nói: “Giá mà làm sớm thế này, Tống Vũ Đồng đã không phải đi Đông Quản.”

Nhưng bản thân Tống Vũ Đồng không nghĩ vậy.

Cuối tháng Tám, Tống Vũ Đồng thu dọn hành lý chuẩn bị đi Bắc Kinh.

Sức khỏe mẹ cô đã khá hơn, có thể xuống giường đi lại.

Em trai cô đỗ vào trường trung học trọng điểm của huyện.

Bố cô không còn phải ra công trường vác gạch nữa, huyện sắp xếp cho ông một công việc công ích, làm vệ sinh trong thôn, mỗi tháng một ngàn năm trăm tệ, không nhiều nhưng ổn định.

Khoản n/ợ tám vạn tệ của gia đình đã được làm thủ tục c/ứu trợ y tế, thanh toán được một phần. Số còn lại, ngân hàng đồng ý cho gia hạn thời gian trả n/ợ.

Đêm trước khi lên đường, Tống Vũ Đồng ngồi ở vị trí quen thuộc trong sân.

Mẹ cô bưng bát mì ra, đặt trước mặt cô.

“Ngày mai đi rồi à?”

“Dạ.”

“Tiền có đủ không?”

“Đủ rồi ạ. Trường cho học bổng, bao trọn ăn ở.”

Mẹ cô im lặng một lát, bỗng nói:

“Vũ Đồng, mẹ có lỗi với con.”

Tống Vũ Đồng đặt đũa xuống.

“Mẹ, đừng nói vậy.”

“Lúc mẹ đổ b/ệnh, con ôn bài ngoài hành lang b/ệnh viện, mẹ đều thấy cả. Đêm con không ngủ, canh mẹ truyền nước, vừa canh vừa làm bài tập. Mẹ biết trong lòng con khổ, nhưng con chẳng bao giờ nói ra.”

Hốc mắt Tống Vũ Đồng đỏ hoe.

“Thi đỗ thủ khoa, vậy mà vẫn phải đi làm thuê,” giọng mẹ cô ngày càng nhỏ, “là mẹ làm khổ con rồi.”

“Không phải đâu,” Tống Vũ Đồng nắm lấy tay mẹ, “mẹ à, mẹ sống thật tốt, đó chính là điều tốt nhất của nhà mình.”

Hai mẹ con ngồi trong sân rất lâu, cho đến khi trăng lên đến đỉnh đầu.

Sáng sớm hôm sau, Tống Vũ Đồng lên chuyến tàu hỏa đến Bắc Kinh.

Trên sân ga có không ít người đến tiễn.

Tôn Quảng Lâm đến, Triệu Lập Tân đến, Trịnh Hoài Sơn cũng đến.

Còn có mấy người dân thôn Thạch Bản, vác trứng gà, th!t hun khói, khoai lang khô, nhất quyết nhét vào tay Tống Vũ Đồng.

Trịnh Hoài Sơn đưa cho cô một phong thư:

“Vũ Đồng, đây là thư giới thiệu của thầy. Ở Thanh Hoa có một vị giáo sư là bạn học cũ của thầy, chuyên về kỹ thuật điện tử. Nếu em hứng thú với hướng này, có thể đến tìm ông ấy.”

Tống Vũ Đồng nhận lấy lá thư, gật đầu.

Tàu chuyển bánh, cô áp mặt vào cửa sổ nhìn ra ngoài.

Người trên sân ga ngày càng nhỏ bé, thôn Thạch Bản ngày càng xa, huyện Thanh Thạch ngày càng xa.

Cô không khóc.

Nước mắt của cô đã sớm rơi trên dây chuyền sản xuất, rơi trong ký túc xá ở Đông Quản, rơi trong những đêm khuya không ai hay biết ấy.

Từ nay về sau, cô sẽ không bao giờ rơi lệ nữa.

Bởi vì con đường phía trước là do chính cô giành lấy.

Tàu chạy ngược về hướng Bắc.

Cảnh vật ngoài cửa sổ từ đất đỏ biến thành đất vàng, từ đồi núi biến thành đồng bằng.

Tống Vũ Đồng ngồi cạnh cửa sổ, trên đùi trải cuốn sách, là cuốn “Lược sử thời gian” mà Trịnh Hoài Sơn tặng trước lúc đi.

Cô lật đến trang đầu tiên, trên trang tiêu đề có dòng chữ Trịnh Hoài Sơn viết:

“Vũ Đồng, em từng hỏi thầy, đọc sách có ích gì. Bây giờ thầy nói cho em biết: Đọc sách không phải để người khác nhìn thấy em, mà là để em nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn.”

Cô khép sách lại, nhìn ra ngoài cửa sổ.

Trời rất xanh, mây rất trắng, nắng trải dài khắp cánh đồng.

Ba tháng sau, trang Weibo chính thức của Thanh Hoa đăng một tin tức.

Tin tức đính kèm hai bức ảnh.

Bức thứ nhất là Tống Vũ Đồng đang làm thí nghiệm trong phòng lab, mặc áo blouse trắng, đeo kính bảo hộ, thao tác thiết bị chính x/ác.

Bức thứ hai là ảnh cô chụp cùng giáo sư hướng dẫn, hai người đứng trước một bảng mạch, trên bảng dày đặc linh kiện.

Lời dẫn chỉ có một câu:

“Từ dây chuyền sản xuất đến bàn thí nghiệm, cô ấy mất ba tháng.”

Bình luận được nhiều like nhất dưới bài đăng này là:

“Cô ấy vốn dĩ không nên ở trên dây chuyền sản xuất.”

Bản thân Tống Vũ Đồng chia sẻ lại, chỉ viết hai chữ:

“Cảm ơn.”

Không ai biết hai chữ này nặng đến nhường nào.

Nhưng ở thôn Thạch Bản, xã Bản Kiều, huyện Thanh Thạch, trong sân nhà cô, mẹ cô khoe hai chữ đó cho từng người hàng xóm đến chơi xem.

Hàng xóm không hiểu thế nào là chia sẻ bài viết, nhưng đều nhận ra hai chữ “Cảm ơn”.

Họ nói, con bé Vũ Đồng này, thành tài rồi, còn biết nói cảm ơn.

Vương Lão Thuyên đã bị bãi miễn chức bí thư, nhưng ông cũng đến nhà Tống Vũ Đồng.

Ông đứng trong sân, nhìn bức ảnh mặc áo blouse trắng trên điện thoại, đứng rất lâu.

Sau đó ông ngồi xổm xuống, lấy tay che mặt.

Không ai biết ông đang khóc vì điều gì.

Có lẽ là khóc cho những năm tháng ông đi ngang qua cửa nhà họ Tống mà không bước vào.

Có lẽ là khóc cho bao gạo gửi nhầm nhà người khác.

Có lẽ là khóc cho chính bản thân mình, không biết từ bao giờ đã quên mất mình là bí thư thôn.

Gió thổi qua bầu trời thôn Thạch Bản, thổi qua huyện Thanh Thạch, thổi qua tất cả ký ức của mùa hè năm ấy.

Cô gái thi được 750 điểm rồi đi làm thuê ấy, cuối cùng đã ngồi vào vị trí mà cô ấy đáng được ngồi.

Mà mỗi người trên con đường này, từ cán bộ cấp tỉnh đến bí thư thôn, từ Cục Giáo dục đến Văn phòng Xóa đói giảm nghèo, từ người thiết kế thể chế đến người thực thi, đều n/ợ cô ấy một lời xin lỗi.

Câu nói này, cô ấy đã nghe thấy rồi.

Nhưng vẫn còn hàng ngàn, hàng vạn “Tống Vũ Đồng” khác, có lẽ sẽ không bao giờ nghe thấy.

Chính sách quốc gia là tốt, tiền cũng đủ.

Thế nhưng từ văn bản đến tận cửa nhà, giữa đó ngăn cách bao nhiêu ngưỡng cửa, có lẽ ngay cả người soạn thảo chính sách cũng không biết.

Cô gái từng vặn ốc vít 12 ngày trên dây chuyền sản xuất ấy, bằng điểm số thi đại học và bát mì tôm giá ba tệ rưỡi, đã đo được khoảng cách này.