Tại sao tôi lại có cảm giác, ánh mắt bà ta nhìn tôi giống như đang nhìn một người ngoài?

"Mẹ," tôi hỏi một câu cuối cùng, "Nếu con không đi thì sao?"

Sắc mặt mẹ thay đổi.

"Con không đi cũng phải đi."

"Dựa vào cái gì?"

"Dựa vào việc ta là mẹ con!"

Bà ta chộp lấy cái phong bì, nhét vào tay tôi.

"Tàu ngày mai, cha con sẽ đưa con ra ga. Chuyện này quyết định vậy đi, đừng nói nhảm nữa!"

Tôi cúi đầu nhìn cái phong bì trong tay.

Vé tàu là ghế cứng, từ huyện của chúng tôi đến một thị trấn nhỏ ở phương Nam, giá vé hai trăm chín mươi tám tệ.

Hai trăm chín mươi tám tệ.

Đây chính là cái giá cho mười tám năm tôi ở trong cái nhà này.

Đêm đó, tôi không chợp mắt lấy một giây.

Tôi dựa vào thành giường, nghe tiếng ngáy của đứa em trai ở phòng bên, thức trắng đến tận lúc trời sáng bảnh.

Vừa hừng đông, trong lòng tôi đã có quyết định.

Tôi phải đi.

Nhưng không phải đến cái xưởng của cô họ gì đó.

Tôi phải đi học đại học.

Tôi muốn chứng minh cho họ thấy, con gái cũng có thể thành tài, cũng có thể ngẩng cao đầu với đời.

Sáng hôm sau, tôi nắm ch/ặt cái phong bì, bước ra khỏi cửa nhà.

Cha đưa tôi ra ga, suốt dọc đường không nói một lời.

Khi tàu chuyển bánh, tôi nhìn qua cửa sổ, thấy ông đứng trên sân ga, châm một điếu th/uốc.

Ông không vẫy tay, không ngoái đầu lại.

Chỉ đứng đó, như thể đang tiễn một món hành lý đi xa.

Đó là lần cuối cùng tôi nhìn thấy ông.

Cho đến tận ngày hôm nay.

Chuyến tàu đó đi mất tròn ba mươi tiếng đồng hồ.

Tôi không đến xưởng của cô họ.

Tôi xuống tàu ở tỉnh lỵ, tìm một nhà nghỉ nhỏ để tá túc.

Trong túi chỉ còn lại hai trăm tệ, là tiền mừng tuổi tôi chắt chiu suốt hai năm trời.

Đêm đó, tôi nằm trên chiếc giường cứng đơ của nhà nghỉ, nhìn chằm chằm vào trần nhà ố vàng, suy nghĩ suốt một đêm.

Tôi không biết mình có thể học đại học hay không.

Học phí hơn bốn ngàn, tiền ăn uống mỗi tháng ít nhất cũng ba bốn trăm.

Tài sản cả đời của tôi chỉ có hai trăm tệ này.

Nhưng tôi hiểu, nếu không học đại học, đời tôi coi như vứt đi.

Tôi sẽ giống như những cô gái trong làng, làm công nhân vài năm ở xưởng, rồi về nhà lấy chồng, sinh con, hầu hạ cha mẹ chồng, cả đời quẩn quanh bên bếp núc.

Tôi không muốn cuộc đời như vậy.

Hôm sau, tôi đến trường đại học làm thủ tục nhập học.

Thầy giáo ở phòng tuyển sinh bảo tôi, học phí có thể xin v/ay vốn sinh viên, nhưng tiền ăn uống phải tự xoay xở.

"Em có thể đi làm thêm," thầy nói, "Căng tin trường, thư viện, toà nhà hành chính đều đang tuyển sinh viên làm b/án thời gian."

Tôi gật đầu.

"Con làm được ạ."

Cứ như vậy, cuộc sống đại học của tôi bắt đầu.

Ban ngày lên lớp, tối đến rửa bát ở căng tin, cuối tuần đi làm gia sư.

Một tháng trôi qua, ki/ếm được bốn năm trăm tệ, vừa đủ tiền ăn uống.

Cuộc sống đạm bạc, nhưng lòng tôi thấy an yên.

Vì lần đầu tiên, tôi đang sống cho chính mình.

Năm nhất đại học, tôi từng gọi về nhà một lần.

Là mẹ nghe máy.

"Alo?"

"Mẹ, là con, Tang nhi đây."

Đầu dây bên kia lặng đi vài giây.

"Con đang ở đâu?"

"Con đang học đại học."

"Con nói cái gì?"

Giọng mẹ cao vút lên, "Con không đến chỗ cô họ con à?"

"Không ạ. Con tự dùng tiền của mình để học đại học."

"Con... sao con lại có thể làm thế!"

Giọng mẹ đầy lửa gi/ận, "Cô họ con đợi con cả tháng trời, con có biết không? Chúng ta đã hứa với người ta rồi, con bảo mặt mũi chúng ta để đâu cho hết?"

Tôi nắm ch/ặt ống nghe, lòng trào dâng một nỗi đắng cay.

"Mẹ, con đỗ đại học rồi, con muốn đi học."

"Học cái gì mà học? Con là con gái, học nhiều như thế để làm gì?"

Vẫn là những câu nói ấy, vẫn là cái giọng điệu ấy.

"Mẹ, con có thể tự ki/ếm tiền học phí, không cần hai người phải bỏ tiền ra."

"Thế còn tiền ăn tiền uống? Con tưởng học đại học không tốn tiền à?"

"Tiền ăn uống con cũng có thể tự ki/ếm."

Đầu dây bên kia lại im lặng.

Sau đó, mẹ nói một câu khiến tôi không bao giờ quên được.

"Được, con tự học, tự ki/ếm. Nhưng ta nói cho con biết, từ hôm nay trở đi, đừng hòng chúng ta cho con thêm một xu. Em trai con năm sau thi đại học, tiền trong nhà đều phải để dành cho nó."

Tôi sững sờ.

"Mẹ..."

"Còn nữa, sau này đừng gọi điện về nhà nữa."

Giọng mẹ rất lạnh lùng, "Đã chọn tự bay thì đừng nghĩ đến chuyện quay về. Chúng ta nuôi con khôn lớn, coi như đủ vốn rồi."

"Mẹ!"

"Thế đi."

Điện thoại cúp máy.

Tôi đứng trong bốt điện thoại công cộng bên đường, nắm ch/ặt ống nghe, toàn thân run bần bật.

Đó là lần cuối cùng trong đời tôi gọi điện về nhà.

Từ đó trở đi, tôi không còn liên lạc với họ dù chỉ một chữ.

Không phải không muốn, mà là không dám.

Mỗi lần nhớ lại cuộc điện thoại đó, giọng nói của mẹ lại văng vẳng bên tai.

Sự lạnh lùng ấy, sự tuyệt tình ấy, giống như đang nói rằng--

Con sớm đã chẳng còn là người của cái nhà này nữa rồi.

Chuyện sau đó, kể ra thì cũng đơn giản thôi.