Anh ta không cử động, đứng bên ngoài ngưỡng cửa nói: "Không vào đâu, cứ đứng đây uống là được rồi."

"Anh đi/ên à, nửa đêm nửa hôm đứng ngoài hành lang uống cháo?"

"Chồng cô ở nhà đúng không, tôi không vào đâu."

Tôi nhìn anh ta hai giây, ánh mắt anh ta né tránh, lùi lại nửa bước. Cảm giác không ổn đó càng nặng nề hơn, như thể có thứ gì đó đang đ/è nặng trong lòng anh ta, đ/è đến một mức độ nhất định lại trở nên nhẹ bẫng, nhẹ tênh nổi trên bề mặt, khiến người ta không nắm bắt được tận cùng.

"Vậy anh đợi đấy, tôi múc ra cho anh." Tôi không miễn cưỡng nữa.

Khi quay người vào bếp, tôi nghe thấy anh ta lầm bầm câu gì đó, nghe không rõ, giống như đang tự nói với chính mình. Tôi lấy một chiếc bình giữ nhiệt cỡ lớn, múc cháo từng thìa từng thìa vào trong, đậy ch/ặt nắp. Khi quay trở lại cửa, Trần Lãng không biết đã đứng ở chỗ tiếp giáp giữa phòng khách và lối vào từ lúc nào.

Anh mặc bộ đồ ngủ bằng vải cotton màu xanh đậm, tóc hơi rối, mắt vẫn còn vẻ mơ màng vừa tỉnh ngủ, nhưng ánh mắt lại rất tỉnh táo. Anh nhìn bình giữ nhiệt trong tay tôi, rồi lại nhìn lão Chu ở cửa, không nói một lời nào.

Lão Chu cũng nhìn thấy anh, giơ tay chào hỏi: "Trần Lãng, làm cậu thức giấc à? Xin lỗi nhé."

Trần Lãng không đáp. Anh đi tới, nhận lấy bình giữ nhiệt từ tay tôi, động tác rất bình tĩnh, thậm chí có thể gọi là nhẹ nhàng. Tôi cứ ngỡ anh định giúp đưa cho lão Chu, vừa định nói không cần đâu, thì thấy anh vặn mở nắp, cổ tay lật mạnh.

Nồi cháo đó cả nước lẫn cái, úp thẳng lên đầu lão Chu một cách vững chãi.

Phần lòng nồi kim loại va vào trán phát ra tiếng "bộp" trầm đục, rồi "loảng xoảng" một tiếng rơi xuống đất, lăn hai vòng dọc theo hành lang. Cháo chảy từ trên tóc lão Chu xuống, những mảnh trứng bắc thảo, lát th!t, hạt gạo, hành lá dính bết trên mặt và người anh ta. Vạt trước chiếc áo hoodie màu xám ướt đẫm một mảng lớn, dính dấp áp sát vào ngựk.

Lão Chu không né. Anh ta đứng đó, nước cháo theo cằm nhỏ xuống sàn, cả người như một bức tượng bị hắt sơn. Có vài hạt gạo vương trên lông mi, anh ta chớp mắt, hạt gạo rơi xuống, dính trên má.

Sau đó anh ta mỉm cười.

Nụ cười đó khác hẳn với tất cả những nụ cười tôi từng thấy ở anh ta trong mười năm qua. Không miễn cưỡng, không cay đắng, thậm chí chẳng có chút cảm xúc nào, chỉ là khóe miệng động đậy, đôi mắt cong cong, một đường cong nhạt nhòa đến mức gần như không thấy. Anh ta nói:

"Cháo, ngon thật."

Trần Lãng ném cái lòng nồi không xuống đất, tiếng kim loại va chạm với gạch lát nền nghe đặc biệt đanh gọn trong hành lang lúc nửa đêm. Anh nhìn lão Chu, môi mấp máy, chỉ thốt ra một chữ:

"Cút."

Lão Chu quay người bỏ đi. Sau lưng chiếc áo hoodie ướt một mảng lớn, những vệt nước màu xám đậm phản chiếu ánh sáng dưới đèn hành lang. Anh ta bước đi rất chậm, đôi dép lê phát ra tiếng "lạch bạch" trên cầu thang, ngày càng xa, cuối cùng bị tiếng cửa chung cư đóng lại nuốt chửng.

Tôi đứng tại chỗ, tay vẫn nắm ch/ặt nắp bình giữ nhiệt. Lửa trên bếp vẫn chưa tắt, phần cháo còn sót lại dưới đáy nồi bị ch/áy, tỏa ra mùi khét. Trần Lãng quay người vào phòng ngủ, tiếng đóng cửa không mạnh, nhưng rất dứt khoát.

Ngoài hành lang chỉ còn lại mình tôi, cùng với bãi cháo vẫn còn bốc hơi nghi ngút dưới đất, màu xám xanh của trứng bắc thảo loang ra trên nền gạch trắng, trông như một bức tranh dang dở.

Tôi cúi người nhặt lòng nồi, ngồi xổm xuống đất, từng chút một gom cháo và trứng bắc thảo vụn lại với nhau. Gạch men lạnh lẽo, hơi lạnh thấu qua lớp đồ ngủ truyền đến đầu gối tôi. Gió đêm lùa vào từ khe cửa sổ hành lang, tôi khẽ rùng mình.

Đêm đó tôi ngồi xổm dưới đất lau sàn bốn lần, cho đến khi không còn nhìn thấy chút dấu vết nào của nồi cháo. Thế nhưng cái mùi đó không tan đi được, mùi vôi đặc trưng của trứng bắc thảo hòa quyện với mùi hành lá, bám ch/ặt trong không khí, xua thế nào cũng không hết.

Chương 2: Mười năm

Quen biết lão Chu là chuyện của năm thứ hai đại học.

Khi đó tôi gia nhập câu lạc bộ nhiếp ảnh của trường, lão Chu là chủ nhiệm câu lạc bộ. Hoạt động đầu tiên của câu lạc bộ là tổ chức đi chụp các nhà xưởng bỏ hoang ở khu công nghiệp cũ ngoại ô thành phố, tôi vác chiếc Canon 600D mượn được, chụp một đống ảnh bố cục xiêu vẹo, lấy nét sai lệch. Lão Chu đi đến nhìn qua ống ngắm của tôi, không chê cười, chỉ đưa máy ảnh của mình qua, nói: "Em dùng máy của anh thử xem, chỉnh khẩu độ về f8, xoay vòng lấy nét sang trái hết cỡ rồi xoay ngược lại nửa vòng."

Tay anh rất vững, giọng nói không nhanh không chậm.

Sau này thân rồi tôi mới biết, bố anh là giáo viên mỹ thuật cấp hai, mẹ anh làm việc ở nhà văn hóa, cả nhà đều làm nghệ thuật. Bản thân lão Chu học ngành máy tính, lý do là "làm nghệ thuật không nuôi nổi bản thân, phải có cái nghề để ki/ếm cơm". Nhưng máy ảnh không bao giờ rời tay, anh chụp nhân văn, chụp đường phố, chụp tất cả những khoảnh khắc anh cho là thú vị. Anh nói nhiếp ảnh là đá/nh cắp thời gian, c/ắt một khoảnh khắc ra khỏi dòng thời gian, thì có thể lưu giữ nó mãi mãi.

Trong câu lạc bộ có hơn chục người, lão Chu chơi với ai cũng hợp, nhưng lại thân với tôi nhất. Có lẽ vì trong cả câu lạc bộ chỉ có hai đứa là "dân ngoại đạo"—anh ấy dân máy tính lạc vào giới nhiếp ảnh, còn tôi là dân văn học lạc vào giới nhiếp ảnh, khi người khác đang nói về khẩu độ, tốc độ màn trập và bố cục, thì chúng tôi đang bàn luận xem Cartier-Bresson hay Araki Nobuyoshi mới là kẻ làm màu hơn.

Học kỳ hai năm hai, tôi thất tình, bạn trai quen hơn nửa năm bắt cá hai tay với cô em khóa dưới cùng khoa. Tôi tự nh/ốt mình trong ký túc xá khóc suốt ba ngày, ngày thứ tư lão Chu nhắn tin cho tôi: "Xuống lầu đi, anh mang cháo đến cho em đây."