Sau hạn chót chuyển khoa, tôi tưởng rằng đợt đếm ngược lớn nhất đã kết thúc, nào ngờ một đợt đếm ngược khác chỉ vừa mới bắt đầu.

Thứ Hai tuần thứ sáu, giáo sư nhắc nhở trong lớp về việc danh sách sinh viên trao đổi cần được x/ác nhận trước cuối tháng. Tôi không để tâm lắm, cho đến khi ông đi ngang qua bàn chúng tôi và nói với Dư Hàng: "Bên trường kia đã hồi âm cho em chưa?"

Tay Dư Hàng khựng lại trên con chuột.

Giáo sư nhanh chóng nhận ra bầu không khí bất thường, bèn nói thêm: "Hai em cứ bận việc đi", rồi bỏ đi.

Tôi nhìn Dư Hàng: "Trao đổi gì cơ?"

Cậu ấy im lặng vài giây rồi mới nói: "Tháng trước mình có đăng ký trao đổi liên trường một học kỳ."

"Tháng trước?"

"Ừ."

"Có kết quả rồi sao?"

Cậu ấy không trốn tránh nữa: "Có. Hôm kia nhận được thông báo trúng tuyển."

Việc cậu ấy sắp rời đi khiến tôi thấy nhói lòng, nhưng điều tôi bận tâm hơn là cậu ấy định đợi đến bao giờ mới nói cho tôi biết.

"Tại sao cậu không nói?"

"Vì mấy ngày nay cậu đang xử lý chuyện chuyển khoa. Mình không muốn cậu cảm thấy nếu mình đi, mà cậu ở lại thì..."

"Thì sao?"

Cậu ấy mím môi: "Thì sẽ làm thay đổi quyết định của cậu."

Tôi buông tay khỏi bàn phím: "Cậu nghĩ không nói cho mình biết thì sẽ không gây ảnh hưởng sao?"

"Mình chỉ muốn đợi cậu quyết định xong trước."

"Đó cũng là cách cậu tự sắp đặt xem khi nào mình nên biết thông tin."

Sắc mặt cậu ấy thay đổi.

Trong studio vẫn còn những nhóm khác, tôi không muốn cãi nhau trước mặt mọi người. Tôi gập máy tính lại, đi ra cầu thang. Cậu ấy đi theo, đứng cách tôi hai bậc thang.

"Mình biết nghe điều này rất giống chuyện của mấy tuần trước," cậu ấy nói.

"Không phải nghe giống, mà chính x/ác là cùng một chuyện."

"Mình không bắt cậu phải ở lại vì mình."

"Nhưng cậu đã tự phán đoán xem tin tức nào sẽ gây xao nhãng cho mình."

Cậu ấy cúi đầu, rất lâu sau mới nói: "Đúng vậy."

Lời thừa nhận này ngược lại khiến tôi không thể tiếp tục gi/ận dữ một cách gay gắt. Tôi tựa vào tường, hỏi cậu ấy đi đâu, bao lâu, khi nào xuất phát. Cậu ấy trả lời từng câu một. Trường khác ở một thành phố khác, trao đổi một học kỳ, đi sau kỳ nghỉ hè. Ngày cậu ấy nhận được thông báo cũng chính là ngày trước khi tôi về nhà bàn chuyện chuyển khoa.

"Vậy là cậu đã giấu lá thư đó hai ngày?"

"Không phải giấu thư," cậu ấy cười khổ, "Mình chỉ là không mở lời."

"Cũng gần như thế."

"Ừ."

Ngày hôm đó chúng tôi không ăn tối cùng nhau. Về đến ký túc xá, tôi cứ suy nghĩ mãi về điểm mà trước đây tôi ngưỡng m/ộ nhất ở cậu ấy: cậu ấy biết dừng lại đúng lúc khi tôi từ chối sự giúp đỡ. Nhưng hóa ra, ranh giới không chỉ xuất hiện khi ta nói rõ chữ "không". Việc không hỏi ý kiến mà tự quyết định thay người khác xem khi nào họ nên biết cũng là một kiểu vượt quá giới hạn.

Ngày hôm sau, chúng tôi vẫn đi đo đạc lại như thường lệ.

Công việc không thể dừng lại chỉ vì lòng tôi đang rối bời. Trớ trêu thay, hôm đó lại đo khu vực bên ngoài nhà thi đấu cũ đầy rắc rối. Mỗi người cầm một đầu thước cuộn, đối thoại chỉ còn lại những con số.

"Một trăm hai mươi bảy."

"Đã ghi."

"Độ dốc năm phẩy tám."

"Đã ghi."

Khi đi đến góc phía Tây, tôi thấy mặt đất có một đoạn bê tông mới vá, bánh trước xe lăn sẽ bị xóc lên rõ rệt tại điểm tiếp nối. Tôi ngồi xổm xuống chụp ảnh, Dư Hàng đứng bên cạnh chờ đợi.

Một lúc sau, cậu ấy nói: "Mình muốn xin lỗi, nhưng mình không muốn đưa ra một đống lý do vào lúc này."

Tôi ngẩng đầu lên.

"Mình sợ cậu biết mình sắp đi sẽ thấy đồ án này kết thúc thì chẳng còn gì cả. Mình cũng sợ sau khi cậu chuyển khoa, mình ngay cả cơ hội làm xong tấm bản đồ này cùng cậu cũng không còn. Nhưng những nỗi sợ đó là của mình, không nên lấy ra để quyết định thông tin thay cậu."

Tôi không nói ngay "không sao đâu".

"Vậy bây giờ cậu muốn làm thế nào?"

"Trao đổi vẫn đi. Đồ án vẫn làm. Cậu muốn hỏi gì, mình sẽ trả lời thành thật."

Tôi lưu ảnh lại: "Tạm thời cứ thế đã."

Buổi trưa Chỉ Ninh đến kiểm tra. Chị ấy không biết chúng tôi cãi nhau, vẫn chỉ trích bản đồ như mọi khi. Chị nói màu sắc của bản mới không đủ độ tương phản cho người thị lực kém, yêu cầu chúng tôi đổi sang dùng kết cấu và kiểu đường để phân biệt. Tôi và Dư Hàng đành ngồi lại cùng một bàn, làm lại chú giải bản đồ.

Vừa làm, tôi vừa phát hiện ra mình vẫn tự nhiên đưa chiếc thước cậu ấy cần, và cậu ấy cũng bổ sung những tệp tin tôi quên lưu. Sự tin tưởng không biến mất hoàn toàn vì một lần tranh cãi, nhưng cũng không thể giả vờ như không có vết nứt.

Buổi tối, chúng tôi in phiên bản thứ năm ra. Dư Hàng thêm một cột nhỏ ở góc dưới bên phải: "Ngày cập nhật dữ liệu và phạm vi đo đạc thực tế."

Tôi hỏi: "Trước đây không có cái này."

"Bản đồ sẽ thay đổi," cậu ấy nói, "Người xem sau này nên biết chúng ta chỉ chịu trách nhiệm cho thời điểm nào và phạm vi nào."

Tôi nhìn dòng chữ đó, bỗng thấy nó cũng giống như mối qu/an h/ệ của chúng tôi hiện tại.

Điều tôi có thể chắc chắn là hôm nay cậu ấy đã nói cho tôi biết về kế hoạch trao đổi. Tôi cũng đã nói cho cậu ấy biết tôi vẫn đang gi/ận.

Còn sau kỳ nghỉ hè sẽ ra sao, bây giờ chưa ai có thể vẽ trước thay cho người kia.

Thứ Sáu, chúng tôi thực hiện một bài kiểm tra lộ trình cùng Chỉ Ninh mà không đưa ra bất kỳ gợi ý nào. Chị ấy cầm tấm bản đồ chúng tôi in ra, đi từ trung tâm hoạt động sinh viên đến thư viện, tôi và Dư Hàng chỉ đi theo phía sau ghi chép, không lên tiếng. Chị ấy dừng lại hơn mười giây ở ngã rẽ đầu tiên, cuối cùng chọn đúng hướng; đến lối vào thang máy thứ hai, chị lại đi vòng thêm một vòng vì chúng tôi đặt biểu tượng lối vào quá gần tên tòa nhà.

"Đây chính là vấn đề của các em," chị quay đầu lại nói, "Trong đầu các em đã biết đích đến ở đâu, nên khi nhìn bản đồ sẽ tự động bù đắp thông tin."

Tôi khoanh tròn biểu tượng đó lại, không biện minh.

Dư Hàng cũng nói: "Chúng mình sẽ sắp xếp lại."

Trên đường về studio, tôi chợt nghĩ, sự gi/ận dữ của tôi đối với việc cậu ấy giấu thông báo trao đổi cũng có điểm tương đồng với vấn đề Chỉ Ninh vừa chỉ ra. Người biết đáp án rất dễ lầm tưởng rằng người khác cũng có thể tự bù đắp thông tin. Nhưng thông tin công bằng thực sự, phải là trao những điều kiện cần thiết để lựa chọn vào tay đối phương.