Ngày thứ tám, nhân viên kiểm toán của nhà máy chính thức tiếp quản các thay đổi bồi thường trong nhiệm kỳ của Trần Mậu Sinh. Tú Phượng và Di Quân chia bằng chứng đã thu thập thành ba tầng: trạng thái giấy tờ gốc, bổ sung đăng ký và lựa chọn của cư dân, và thay đổi quy trình bồi thường. Tất cả các phiên bản đều được giữ lại, không cho phép sử dụng "phiên bản sửa đổi" để ghi đ/è lên phiên bản trước.

Di Quân gọi phương pháp này là lưu dấu không thể ghi đ/è. Mỗi lần bổ sung dữ liệu đều ghi rõ ngày tháng, nguồn gốc, phạm vi ủy quyền và lý do sửa đổi; nếu cư dân sau đó rút lại ủy quyền nghiên c/ứu, hệ thống chỉ đóng quyền truy cập công khai, không xóa đi sự thật "từng ủy quyền sau đó rút lại", nhưng bản thân nội dung sẽ không còn hiển thị ra bên ngoài.

Ban đầu Tú Phượng cảm thấy hệ thống này rất giống những bảng biểu hành chính mà bà gh/ét nhất, nhưng làm mãi rồi bà lại hiểu ra giá trị của nó. Bởi lẽ vấn đề lớn nhất của mười một cuốn sổ thu tiền trước đây chính là việc có người tưởng rằng x/é đi, chép lại, đóng gáy lại là có thể làm cho phiên bản trước không tồn tại. Nay họ ngược lại yêu cầu mỗi lần sửa đổi đều phải để lại dấu vết, vừa vặn tránh được việc lịch sử bị "chỉnh lý" thành chỉ còn một cách nói duy nhất.

Lựa chọn của cư dân cũng dần được thu thập đủ. Bốn hộ đồng ý bổ sung đăng ký và vào diện thẩm định bồi thường, trong đó hai hộ ẩn danh; hai hộ chỉ đồng ý lưu giữ sự thật cư trú, không làm nghiên c/ứu; một hộ yêu cầu rút lui hoàn toàn; ba hộ còn lại sẵn sàng cung cấp một phần dữ liệu cho nghiên c/ứu lịch sử ký túc xá, nhưng đặt các hạn chế khác nhau đối với ảnh gia đình, tiền thuê nhà và dữ liệu nhân khẩu.

Tú Phượng nhìn những lựa chọn phân tán này, chợt cảm thấy chúng gần với sự thật hơn bất kỳ bài lịch sử địa phương hoàn chỉnh nào. Vì sự thật vốn dĩ không hề ngăn nắp, có người muốn để lại, có người chỉ cần bồi thường, có người không muốn bị hỏi đến nữa.

Về phía Trần Mậu Sinh, nhân viên kiểm toán phát hiện ít nhất ba lần thay đổi thiếu phê duyệt chính thức, trong đó một hộ bổ sung sau có liên quan đến họ hàng của ông ta. Dù việc có cố ý trục lợi hay không vẫn cần điều tra hành chính thêm, nhưng ba hộ bị hủy tư cách ban đầu đã có thể tái thẩm định dựa trên bằng chứng mới. Phía nhà máy cũng đồng ý nếu x/ác nhận có sai sót bồi thường, sẽ tiến hành truy thu và phát bổ sung, không lấy lý do "thời gian đã lâu" để kết thúc hồ sơ.

Khi nghe quyết định này, phản ứng đầu tiên của Tú Phượng là muốn viết nó vào ấn phẩm địa phương, nhắc nhở mọi người về cách thể chế đã sửa sai thế nào. Bà vừa mở laptop lên thì thấy Di Quân đang ngồi bên cạnh x/ác nhận từng hộ xem có thể công khai kết quả bồi thường hay không.

Bà dừng tay, mỉm cười rồi lưu tài liệu vào thư mục nội bộ trước.

"Hôm nay mẹ rất tự chủ," Di Quân nói.

"Mẹ bây giờ biết rồi, không phải thứ gì đáng viết cũng đều có thể viết."

Di Quân gật đầu. "Cũng không phải thứ gì không thể công khai đều đồng nghĩa với việc không tồn tại."

Tú Phượng rất thích câu nói này. Bà ghi nó vào sổ tay công việc, nhưng đặc biệt đá/nh dấu là "cảm nhận cá nhân", không đưa vào báo cáo nghiên c/ứu.

Buổi chiều, Vương Kiến Thành đến ký bổ sung tài liệu. Anh rất ngạc nhiên khi thấy bảng danh sách phiên bản mới, hỏi tại sao ngay cả danh sách cũ sai sót cũng được giữ lại. Di Quân giải thích: "Vì nếu chỉ giữ lại bản đã sửa đúng, tương lai sẽ không ai biết ban đầu sai ở đâu, cũng không ai biết tại sao các anh cần phải tái thẩm định."

Vương Kiến Thành suy nghĩ một chút rồi nói: "Như vậy tốt hơn. Ít nhất không phải là chép lại một cuốn sổ đẹp đẽ khác."

Câu nói này khiến hai mẹ con cùng bật cười.

Chiều tối, họ cho mười một cuốn sổ thu tiền vào hộp lưu trữ riêng, chỗ thiếu trang không chắp thêm giấy, không mô phỏng nguyên trạng, chỉ đính kèm hình ảnh và chỉ mục nguồn bổ sung. Khi Tú Phượng dùng găng tay cotton đóng cuốn cuối cùng lại, bà chợt cảm thấy làm như vậy còn trung thực hơn là phục hồi cho giống như chưa từng hư hại.

Bà nói với Di Quân: "Người và tài liệu có lẽ đều giống nhau, không thể vì muốn trông có vẻ hoàn chỉnh mà lấp đi những vết nứt cho đến khi không còn nhìn thấy được."

Di Quân không nói những lời cảm động, chỉ đáp: "Vậy nên có vết nứt thì cứ đá/nh dấu."

Tú Phượng mỉm cười gật đầu. Mối qu/an h/ệ của họ chưa trở thành mẹ con thân thiết ngay lập tức, nhưng ít nhất đã bắt đầu có một nhịp điệu hợp tác mới: không vội vàng sửa đối phương thành bộ dạng mình muốn, mà là thừa nhận những chỗ nào từng bị x/é đi, chỗ nào vẫn chưa được lấp đầy.

Để tránh người phụ trách đợt sau lại coi các trường thông tin hạn chế trong hệ thống là ghi chú, họ nhờ nhân viên kỹ thuật thiết lập quyền truy cập không thể bỏ qua: tài liệu chưa có ủy quyền công khai không thể xuất ra thư mục tư liệu triển lãm; những hộ hoàn toàn không tham gia thì chỉ để lại chỉ mục chứng minh hành chính cần thiết. Tú Phượng ban đầu lo nhà nghiên c/ứu tương lai sẽ chê phiền, Di Quân hỏi ngược lại: "Phiền phức nằm ở ai?" Bà suy nghĩ một chút, thừa nhận rằng nếu cái giá của sự thuận tiện cho nhà nghiên c/ứu là khiến cư dân bị công khai lần nữa, thì sự thuận tiện đó vốn dĩ không nên được ưu tiên.

Họ cũng giao sổ tay thao tác hệ thống cho nhà máy và bảo tàng địa phương mỗi nơi một bản, yêu cầu mọi sửa đổi sau này đều phải lưu lại phiên bản trước sau và lý do. Điều này khiến việc "không thể ghi đ/è" không chỉ là một nguyên tắc, mà trở thành quy tắc thực sự có thể thi hành.