Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.

Lâm Tú Lan không giải thích, chỉ nói: "Thứ Bảy mẹ sẽ đến An Bình."

Bội Văn suýt chút nữa buột miệng nói "Không cần", nhưng lời đến đầu lưỡi lại nuốt ngược vào trong. Cô đã bốn mươi sáu tuổi, không còn là cô bé học cấp hai ngồi chờ mẹ về bên cầu thang nữa, nhưng có những sự từ chối không phải vì không cần, mà vì sợ khi cần rồi lại rơi vào khoảng không.

Sáng thứ Bảy, mẹ chưa tới, nhà lưu niệm đã nhận được phản hồi từ bà Trịnh Nguyệt Cầm. Bà đồng ý x/ác nhận xem ngăn thứ ba có thuộc về mình không, cũng sẵn lòng đích thân kiểm tra dưới sự chứng kiến của nhân viên, nhưng không đồng ý công khai bất kỳ hình ảnh nào.

Bội Văn làm theo quy trình, mang hộp bảo quản đến phòng phỏng vấn. Bà Trịnh nhìn thấy một con dấu màu xanh nhạt gần như biến mất ở mặt ngoài bao lương, lập tức mỉm cười. "Đây là của tôi. Lúc đó tôi giấu nửa tháng lương cuối cùng vào đây, sợ anh trai đến ký túc xá lấy mất."

Bà không tháo niêm phong, mà đặt bao lương dưới lòng bàn tay.

"Tại sao mãi không đến nhận ạ?"

"Vì sau đó Tú Lan giúp tôi mang giấy chứng nhận thôi việc đến chỗ làm mới, tôi liền trực tiếp đi Cao Hùng luôn. Tiền không nhiều, chỉ vài nghìn đồng, tôi cứ nghĩ tủ đã bị dỡ từ lâu rồi."

Bội Văn hỏi bà có muốn nhận lại không.

"Có." Bà Trịnh trả lời rất nhanh, "Đây là số tiền đầu tiên tôi lén dành dụm cho bản thân lúc đó. Dù giờ không dùng được nữa, tôi vẫn muốn mang về nhà."

Khoảnh khắc đó, Bội Văn chợt hiểu ra bản thân việc "trả lại" chính là cái kết của câu chuyện, không nhất thiết phải đưa vào tủ trưng bày.

Trước khi rời đi, bà Trịnh nhận ra cách gấp mảnh giấy ở ngăn thứ tư. "A Phượng rất thích gấp như thế, nhưng không phải do nó viết, tôi không thể nhận thay nó được."

Bội Văn không hỏi thêm về cái tên, chỉ dựa vào manh mối để tra c/ứu lại hồ sơ hiến tặng cũ. Hai ngày sau, họ liên lạc được với một người khác từng làm ở nhà máy gia công là Quách Thu Phượng. Quách Thu Phượng sống ở Vĩnh Khang, x/ác nhận thân phận qua điện thoại trước, tuần sau mới được con gái đưa đến nhà lưu niệm.

Bà nhìn thấy mảnh giấy không đề tên, bàn tay run lên.

"Đây không phải do tôi viết, mà là viết cho tôi."

Bội Văn hỏi bà có muốn giải thích không. Quách Thu Phượng gật đầu, nhưng yêu cầu việc ghi âm chỉ được dùng cho nghiên c/ứu nội bộ, trừ khi sau này có ký giấy đồng ý công khai.

Năm đó bà hai mươi hai tuổi, sau khi chia tay bạn trai, đối phương vẫn đến ngoài ký túc xá đợi bà. Bà chuẩn bị nghỉ việc về Gia Nghĩa, nhưng tổ trưởng lại nói giấy chứng nhận thôi việc phải đợi cuối tháng, lương cũng phải đích thân đến nhận vào ngày cuối cùng. Bà sợ đối phương chặn ở ký túc xá, nên để áo mưa, tiền xe và bản sao giấy tờ làm việc riêng lẻ trong tủ gửi đồ. Mảnh giấy là do bạn cùng phòng Trần Huệ Chân viết, ý là nếu tối đó bà không về ký túc xá thì nhờ người khác chuyển đồ giúp.

"Không phải vụ án lớn gì cả." Quách Thu Phượng cười khổ, "Chỉ là lúc đó mọi người đều cảm thấy, phụ nữ gặp phiền phức tốt nhất đừng làm ầm ĩ lên. Nên chúng tôi tự nghĩ cách."

"Sau đó thì sao ạ?"

"Tôi có quay lại. Chị Tú Lan đi cùng tôi lấy những món cuối cùng, còn cố tình gọi thêm ba người nữa đi cùng."

Nhịp thở của Bội Văn khựng lại. "Mẹ cháu ạ?"

"Hồi đó chị ấy rất dữ." Quách Thu Phượng cười, "Không phải dữ với chúng tôi, mà dữ với những lời kiểu 'Cô nhẫn nhịn một chút là xong' ấy."

Lời mô tả này hoàn toàn khác với hình ảnh người mẹ trong trí nhớ của Bội Văn. Cô nhớ Lâm Tú Lan luôn im lặng, khi ăn cơm cha nói gì, mẹ hiếm khi phản bác. Đêm trước khi bỏ đi, cha mẹ cãi nhau nhỏ tiếng trong bếp, Bội Văn chỉ nghe thấy cha nói một câu: "Cô muốn lo chuyện của bọn họ thì đừng có quay về."

Lúc đó cô tưởng mẹ thực sự đã chọn "bọn họ".

Quách Thu Phượng nhận lại chiếc áo mưa, nhưng sẵn lòng để mảnh giấy lại cho nhà lưu niệm bảo quản, với điều kiện không được công khai ảnh chụp nét chữ, nếu nội dung cần trưng bày thì phải biên tập lại và được bà x/ác nhận. "Tôi không muốn cháu mình nhìn thấy một tờ giấy trên mạng rồi lại đến hỏi tôi ngày xưa có phải bị ai truy sát không."

Bội Văn đồng ý ngay lập tức.

Buổi chiều, chủ nhiệm biết áo mưa và bao lương đều phải trả lại, tỏ rõ vẻ không vui. "Đồ đạc bị lấy hết rồi, chúng ta trưng bày cái gì?"

"Trưng bày những gì họ sẵn lòng để lại."

"Thế thì làm sao có sức hút?"

Bội Văn ngẩng đầu lên. "Họ gửi đồ ba mươi năm trước là vì khi đó họ không có nhiều lựa chọn. Ba mươi năm sau nếu chúng ta vẫn thay họ quyết định cái gì là có sức hút nhất, thì đó chỉ là một cách khác để tước đoạt lựa chọn của họ mà thôi."

Sắc mặt chủ nhiệm trầm xuống, nói làm vậy sẽ kéo dài thời gian khai mạc. Lần đầu tiên Bội Văn không vội vàng làm dịu bầu không khí, cô chỉ gửi danh sách xử lý mới cho ông, đồng thời gửi bản sao cho bộ phận hành chính và ủy ban lưu trữ của nhà lưu niệm.

Sáu giờ chiều, Lâm Tú Lan bước vào nhà lưu niệm.

Bà đến sớm hơn hẹn mười phút, tay xách một túi trái cây m/ua ở chợ An Bình, giống như mỗi lần đến thăm con gái, bà hỏi trước: "Con ăn gì chưa?"

Bội Văn không nhận túi trái cây.

Cô đặt ảnh chụp chín chiếc thẻ tàu lên bàn, chỉ hỏi: "Cái nào là của mẹ?"

Lâm Tú Lan nhìn rất lâu, chỉ vào chiếc thứ năm.

"Chiếc này."

"Trong ngăn đó có gì ạ?"

Mẹ lắc đầu. "Mẹ không biết. Vì đó không phải ngăn của mẹ."

Bội Văn cau mày.

Lâm Tú Lan ngước mắt lên, giọng rất thấp.

"Bội Văn, chìa khóa mẹ từng giữ, không có nghĩa là đồ bên trong thuộc về mẹ. Những gì con đang làm bây giờ, chính là ranh giới mà bọn mẹ ngày đó muốn bảo vệ nhất."