Tôi nhìn chằm chằm vào vòi phun nước chữa ch/áy trên trần nhà một lúc lâu, cho đến khi tiếng cười của Bùi Tranh vọng lại từ hành lang.

Anh ta đang trò chuyện với giám đốc nhân sự mới, nói về việc "sau khi tối ưu hóa nhân sự, chi phí có thể giảm 30%".

Tôi cầm điện thoại lên, tìm đến một người bạn đã lâu không liên lạc.

Người này họ Phương, làm quản lý khu vực tại một công ty điều tra lý lịch, chúng tôi quen nhau khi phối hợp kết nối giao diện thanh toán năm xưa.

"Lão Phương, giúp tôi tra một người."

"Ai?"

"Giám đốc mới của công ty tôi, Bùi Tranh."

"Người của công ty cậu à? Thế sao cậu không tự đăng nhập hệ thống mà tra?"

"Tôi cần thứ chi tiết hơn, đặc biệt là lý do nghỉ việc thực sự ở công ty cũ của anh ta."

Đầu dây bên kia im lặng vài giây: "Cái này không đúng quy định đâu, người anh em."

"Thứ đúng quy định tôi tự tra được, cái tôi cần là thứ không tra được cơ."

Anh ta lại im lặng năm giây: "Trước thứ Ba tuần sau sẽ có cho cậu."

Cúp máy, tôi bắt đầu sắp xếp lại tất cả tài liệu dự án đã từng kinh qua trong mười hai năm nay.

Tôi thuộc lòng từng dòng mã nguồn của mô-đun thanh toán, nhưng tôi cần một thứ trực quan hơn.

Một bảng so sánh dữ liệu mà ai nhìn vào cũng hiểu ngay.

Đêm đó tôi thức đến ba giờ sáng, viết lại từ đầu đến cuối mô-đun thanh toán cốt lõi mà bộ phận đã dùng suốt năm năm.

Không phải tái cấu trúc, mà là đ/ập đi xây lại.

Luồng xử lý ban đầu có mười bảy nút, tôi c/ắt giảm xuống còn chín, phương thức tiêu thụ hàng đợi tin nhắn từ đồng bộ đổi thành xử lý hàng loạt bất đồng bộ, các truy vấn cơ sở dữ liệu đều được biên dịch trước và tái cấu trúc chỉ mục.

Tôi chạy thử báo cáo kiểm thử áp lực trên môi trường thử nghiệm.

Thời gian xử lý trung bình ban đầu là 3,1 giây, khi đạt đỉnh băng thông sẽ kéo dài lên 4,2 giây.

Lần kiểm thử áp lực đầu tiên của phiên bản mới, thời gian phản hồi trung bình là 0,77 giây, khi đạt đỉnh băng thông ổn định dưới 0,93 giây.

QPS từ 3.200 ban đầu nhảy vọt lên 11.700.

Tôi xuất báo cáo kiểm thử áp lực thành PDF, rồi tổng hợp những thay đổi cốt lõi của mã nguồn cũ và mới thành một bản thuyết trình thi tuyển dài mười lăm trang.

Tiêu đề viết là: 《Phương án tối ưu hóa hiệu năng hệ thống thanh toán cốt lõi -- Bước nhảy vọt từ ba giây xuống một giây》.

Bốn giờ sáng, văn phòng chỉ còn mình tôi, điều hòa đã tắt từ lâu.

Tôi nhìn chằm chằm vào bản thuyết trình trên màn hình một lúc, bỗng thấy mình thật nực cười.

Một trụ cột kỹ thuật đã làm việc mười hai năm, lại phải đi chứng minh với vị giám đốc mới rằng mã nguồn của mình không hề lỗi thời.

Nhưng tôi vẫn in bản thuyết trình đó ra, dùng ghim bấm lại, bỏ vào cặp tài liệu.

Sau đó tắt đèn, khóa cửa, chấm công, về nhà.

Cuộc họp sáng hôm sau bắt đầu sớm hơn nửa tiếng.

Bùi Tranh thông báo trong nhóm là "trao đổi vấn đề quan trọng", nhưng ai cũng biết anh ta sắp công bố quy tắc cụ thể của đợt thi tuyển.

Không khí trong phòng họp vô cùng căng thẳng, ngay cả lão Vương ở tổ kiểm thử vốn thích nói đùa nhất cũng lặng lẽ ngồi trong góc uống sữa đậu nành.

Tôi ngồi ở hàng thứ hai, đặt cặp tài liệu lên đầu gối, bên trong đựng bản thuyết trình và báo cáo kiểm thử áp lực.

Bùi Tranh chưa đến, hai phó giám đốc của anh ta đã dán xong bảng quy trình thi tuyển lên bảng trắng, chữ trắng trên nền đỏ.

Tiêu đề lớn ghi "Người tài tiến, người bình thường nhường, người kém lui", bên dưới là một sơ đồ quy trình, các mũi tên chỉ về ba hướng:

Thi tuyển thành công, đào tạo chuyển vị trí, chủ động xin nghỉ việc.

Lão Chu ghé lại gần thì thầm: "Tối qua tôi nghe được một chuyện."

"Ừ?"

"Cậu đứng đầu danh sách, tôi đứng thứ hai."

Tôi nhìn ông ấy.

Lão Chu bốn mươi tám tuổi, kiến trúc sư lão làng của công ty, kiến trúc nền tảng của hệ thống thanh toán này chính là do ông ấy xây dựng.

Tóc ông ấy bắt đầu bạc từ ba năm trước, giờ đã bạc quá nửa, có nhuộm cũng không xuể.

"Ai đứng thứ ba?" tôi hỏi.

"Lão Vương ở tổ kiểm thử."

Tôi quay đầu nhìn lão Vương đang uống sữa đậu nành trong góc.

Năm mươi hai tuổi, làm việc tại công ty mười lăm năm, hai đứa con, một đứa học đại học, một đứa học cấp ba, vợ sức khỏe yếu đang ở nhà dưỡng b/ệnh. Nếu ông ấy bị sa thải, bầu trời của gia đình này coi như sụp đổ một nửa.

Bùi Tranh đẩy cửa bước vào, tiếng cười đi trước người:

"Mọi người đến đông đủ cả rồi chứ? Tốt, vậy chúng ta bắt đầu."

Bản thuyết trình của anh ta làm rất đẹp, nền xanh đậm chuyển màu, biểu đồ động, mỗi trang đều có dữ liệu hỗ trợ.

Anh ta nói suốt bốn mươi phút, nội dung cốt lõi chỉ có một:

Bộ phận nhân sự cồng kềnh, hiệu suất thấp, bắt buộc phải thông qua thi tuyển để tối ưu hóa cơ cấu, tỷ lệ đào thải không dưới 30%.

"Quy tắc cụ thể rất đơn giản," anh ta chỉ con trỏ laser, chấm đỏ vẽ vòng tròn trên màn hình,

"Mỗi người có mười lăm phút phản biện, ban giám khảo chấm điểm, trên tám mươi điểm được ở lại vị trí cũ, từ sáu mươi đến tám mươi điểm chuyển vị trí."

"Dưới sáu mươi điểm vào giai đoạn quan sát, một tháng sau phản biện lần hai, nếu không qua thì thỏa thuận nghỉ việc."

"Giám đốc Bùi," tôi giơ tay lên, "Chuyển vị trí là chuyển đi đâu cụ thể?"