Khi nộp bài thi cuối cùng, tôi bước ra khỏi phòng thi, thở dài một hơi thật sâu. Hơi thở trắng xóa tan vào không khí lạnh.

Tôi đã làm hết sức mình, phần còn lại phó mặc cho trời định. Lần tái sinh này, tôi không phụ bản thân mình.

Còn mụ già Lý Kiến Quốc cùng hai đứa con bạc bẽo? Bộ phận bảo vệ xét thấy họ không gây thiệt hại thực tế, lại thêm mụ già tuổi cao sức yếu, chỉ nh/ốt họ 24 giờ để cảnh cáo. Khi được thả, cả ba mặt mày xám xịt, run như cầy sấy. Lão già lếch thếch dắt hai đứa con n/ợ, m/ua vé tàu đứng rẻ nhất, trốn về quê giữa đêm khuya.

Nghe nói về làng, vì Lý Kiến Quốc thành tù cải tạo, cả nhà họ trở thành trò cười cho cả xóm. Lý Phán Nhi và Lý Diệu Tổ quen sống phè phỡn thành phố, về quê không biết cầm cuốc, ngày ngày bị mụ già đá/nh ch/ửi. Nhưng tôi đã chẳng bận tâm nữa. Số phận họ đã định đoạt: th/ối r/ữa trong vũng bùn. Còn tôi, đón mùa xuân của đời mình.

Đầu năm 1978, bảng điểm công bố. Tổng điểm tôi không thuộc hàng đỉnh cao, vì môn khoa học tự nhiên kéo xuống. Nhưng điểm tiếng Anh của tôi là duy nhất đạt tuyệt đối toàn tỉnh! Nhờ tấm vé thông hành này, cùng lý lịch chính trị trong sạch, tôi nhận được thư báo trúng tuyển khoa Ngoại ngữ, Đại học Kinh Đô - ngôi trường danh giá nhất kinh thành.

Ngày nhận thư báo, tôi ra hợp tác xã m/ua bộ quần áo mới tinh. Xách vali đơn sơ, tôi lên chuyến tàu xanh đi Bắc. Tiếng còi tàu vang lên dài. Khu tập thể chật chội, bếp dầu mỡ lấm lem, gã chồng ích kỷ và lũ con bạc bẽo - tất cả đều bị tôi vĩnh viễn bỏ lại sau lưng trong làn khói đen cuồn cuộn.

Trời kinh thành cao rộng hơn quê nhà. Năm 1978, vườn Yên tập hợp tinh hoa khắp nước bị dồn nén suốt thập kỷ. Tôi thuộc hàng lớn tuổi trong lớp, nhưng lại học hành chăm chỉ nhất. Khi bạn bè tình tự bên hồ Vị Danh, tôi cặm cụi trong thư viện tra từ điển nguyên bản. Khi họ bàn những chiếc váy mới trong ký túc, tôi luyện phát âm theo bản tin tiếng Anh ở đài phát thanh. Tôi còn thông thạo tiếng Pháp. Trong thời buổi đất nước khát nhân tài ngoại ngữ, hai thứ tiếng này là vũ khí tối thượng của tôi.

Suốt bốn năm đại học, tôi vừa học vừa làm. Từ dịch truyện ngắn, đến tài liệu kỹ thuật công nghiệp và báo cáo ngoại giao. Tên tuổi tôi dần khẳng định trong giới dịch thuật kinh thành. Ngay cả giáo sư hướng dẫn cũng kinh ngạc trước khả năng dịch thuật chính x/ác và tinh tế của tôi.

Năm 1982, tôi tốt nghiệp thủ khoa toàn khoa. Nhờ khả năng phiên dịch song song Anh - Pháp xuất sắc, tôi được Bộ Ngoại giao tuyển dụng đặc cách. Ngày bước qua cánh cổng uy nghiêm ấy, tôi mặc vest nữ c/ắt may chuẩn mực, ngựk đính huy hiệu quốc huy. Bóng tôi in trên cửa kính: mái tóc ngắn gọn gàng, ánh mắt sáng rõ, dáng đứng hiên ngang. Đâu còn bóng dáng người đàn bà vàng vọt c/òng lưng bên bếp lửa kiếp trước?

Những năm tháng sau đó, tôi cùng bánh xe thời đại tiến về phía trước. Tôi tham gia vô số sự kiện ngoại giao trọng yếu, dịch hàng núi tài liệu. Tận mắt chứng kiến đất nước từng bước mở cửa, từ nghèo khó vươn lên phồn vinh. Tôi không còn là vợ ai, mẹ ai. Tôi là Hứa Thanh. Một phiên dịch viên ngoại giao của nước Cộng hòa.

Thoắt cái đã năm 1997. Tôi sáu mươi tuổi. Ở kiếp trước, giờ này tôi đang nằm trên chiếc giường sắt hôi mốc, b/ệnh tật đầy người, dầu cạn đèn tàn. Trong tiếng chế giễu của chồng và sự lạnh nhạt của con, tôi ôm h/ận trút hơi thở cuối. Còn hôm nay, kiếp này, tôi đứng trong hội trường Liên Hợp Quốc tại Geneva. Là phiên dịch viên cao cấp của phái đoàn Trung Quốc, tôi mặc bộ sườn xám tối màu c/ắt may tinh tế, mái tóc bạc chải gọn gàng. Đối diện các phái đoàn quốc tế và hàng loạt ống kính, giọng tôi qua micro vang lên đĩnh đạc, rành mạch: "Phái đoàn Trung Quốc kiên định tin tưởng rằng..."

Kết thúc hội nghị, phóng viên nước ngoài vây quanh, trầm trồ trước lời lẽ lưu loát và đầy trí tuệ, gọi tôi là "Đóa huệ sắt thanh lịch phương Đông". Đứng trước cửa kính lớn nhìn đàn chim bay qua hồ Geneva, tôi nhìn lại ba mươi năm qua. Lý Kiến Quốc từ lâu đã thành phế nhân sau trận ẩu đả ở trại cải tạo. Lý Phán Nhi và Lý Diệu Tổ ở quê học hành dang dở, lấy vợ lấy chồng sớm, giờ ngày ngày đá/nh nhau tóe m/áu vì mấy mẫu ruộng cằn và mấy đồng tiền sính lễ. Chúng đã th/ối r/ữa dưới đáy giếng. Còn tôi, vượt non cao biển rộng, đứng giữa trung tâm thế giới.

Tôi giơ tay ngắm nhìn đôi bàn tay dù đã nhăn nheo nhưng vẫn vững vàng. Đôi tay này để cầm bút, lật sách, viết nên chương sử hào hùng. Quyết không phải để giặt đồ cho thằng vô lại, nấu cơm cho lũ con bạc bẽo!

Tối đó, dưới ánh đèn tòa đại sứ, tôi viết vào nhật ký những dòng sau - cũng là lời tôi nói với các nữ sinh trong buổi diễn thuyết khai giảng tại Đại học Kinh Đô sau này:

"Đừng bao giờ tin vào lời dối trá 'Con gái lấy chồng hay hơn làm việc giỏi'."

"Đừng bao giờ vì bất kỳ ai mà bẻ g/ãy đôi cánh của chính mình."

"Thứ giam cầm ta chưa bao giờ là căn bếp hay ngày đêm."

"Tri thức mới là đôi chân đo lường thế giới."

"Tự lập mới là vũ khí đối mặt nghịch cảnh."

"Hãy đọc sách, phấn đấu, tỏa sáng giữa trời đất bao la."

(Hết)