Ông lão trông thấy lạ, "Mùa đông đội lông thỏ ấm thật, nhưng bà làm nhiều quá, một đứa lớn, trong bụng một đứa là đủ rồi."

Bà lão cầm kim chải qua mái tóc, "Không phải cho chúng, mà để ông mang ra phố b/án đấy."

"Ai lại m/ua đồ tốt thế cho trẻ con? Không được, đừng phí thứ da tốt thế này!"

Nói rồi liền định gi/ật lấy, bà lão ngăn lại, "Sao gọi là phí? Người phố phường cầu kỳ, lần trước ta đưa thằng hai đi, họ nhận đứa trẻ nhưng vứt chăn bọc ra, chê chăn cũ, x/é vải mới may cái khăn bọc nhỏ xinh."

Ông lão vẫn sợ bà, chỉ dám thở dài tiếc da tốt, chẳng trông mong gì. Lúc bày hàng, ông vứt mấy thứ nhỏ xíu sang một bên, không tin thứ tẹo tèo teo này b/án được giá hơn cả tấm da nguyên.

Không ngờ găng tay, che tai b/án sạch như c/ắt. Ông lão mừng rỡ, về nhà m/ua nguyên con gà quay.

Nhà đã lâu lắm không được ăn gà quay, lần trước còn là lúc nhà hai cưới xin.

Trần thị vừa cằn nhằn ông lão hoang phí, vừa ăn ngấu nghiến.

Từ đó, ông lão lên núi săn thú vào phố b/án, bà lão ở nhà vá may, Trần thị xong việc nhà cũng phụ giúp.

Đang lúc khá hơn thì gặp chuyện chẳng lành.

7

Thời lo/ạn, dân lành chịu khổ nhất. Nhiều binh lính mượn cớ bắt giặc, chặn đường cư/ớp tiền, tiền b/án hành của ông lão chưa kịp ấm tay đã bị cư/ớp sạch, cùng với chiếc khóa đồng nhỏ mới m/ua cho đứa cháu sắp chào đời.

Ông lão nhẫn nhục van xin, tiền bạc chúng lấy hết được, nhưng khóa đồng này ông đặc biệt đặt làm, chỉ có một, chẳng đáng giá bao nhiêu.

Lũ lính nảy ý trêu chọc, bảo ông nhảy xuống sông thì trả lại. Nhưng khi ông lao mình vào dòng nước lạnh buốt, chúng đã phi ngựa đi mất.

Ông lão vừa gi/ận vừa tủi, lại thêm nước lạnh, liền ngã b/ệnh.

Trần thị vừa tức vừa xót, "Ông nói xem, chỉ là cái khóa đồng nhỏ, cho chúng nó đi."

Ông lão ho sặc sụa, "Nh/ục nh/ã nửa đời, chưa m/ua gì cho con, ai ngờ..."

Bà lão bưng th/uốc vào, "Ai ngờ ông không giữ được khóa đồng, còn sinh b/ệnh. Con dâu sắp đẻ, lại còn mẹ già con nhỏ."

Ông lão cúi đầu, giọng nghẹn ngào, "Tiếc thay không có th/uốc hối h/ận..."

Bà lão thở dài, thổi nguội bát th/uốc đưa cho ông, "Sau này đừng hấp tấp nữa, so với người, vật ngoài thân đều vô nghĩa."

Ông lão uống cạn bát th/uốc, không biết vì đắng hay sao mà mắt đỏ hoe, "Vậy sau này tính sao?"

Ngón tay cầm bát run nhẹ, bà lão nắm lấy, "Xe đến núi ắt có đường."

Vốn định ki/ếm thêm tiền nuôi bà, giờ đành chữa b/ệnh cho ông. Tiền cạn kiệt, b/ệnh chẳng thuyên giảm.

Hai tháng trời, mời bao lang y, uống bao th/uốc thang, nhưng ông lão vẫn ho không ngớt, không xuống giường nổi, người ngày một g/ầy mòn.

Cứ thế không ổn, trong nhà còn da thú và đồ giữ ấm chưa b/án hết, bà lão định mang ra phố.

Lúc ấy bụng bà đã to, đi phố về mất hai ngày.

Ông lão nhất quyết không cho bà đi, vật vã bò xuống giường, vừa động đậy đã ho dữ dội, chưa bước nổi bước đã ngã vật xuống đất. Trần thị hốt hoảng, ôm ông lão khóc lóc.

"Con ơi, con không đi được, b/ệnh chưa khỏi, có mệnh hệ gì thì mẹ tính sao..."

"Buông ta ra, ta không thể để vợ mang th/ai đi thế này, đàn ông gì nữa?!"

Đứa cháu năm tuổi sợ hãi nép cửa khóc thét.

Ông lão cũng khóc, trong làn nước mắt mờ nhòa thấy bà lão bước tới, "Ta có lỗi với nàng, để nàng theo ta chịu khổ..."

Không phải tiếng khóc mà là cái t/át của bà lão đáp trả.

8

Tiếng t/át giòn tan khiến mọi khóc lóc im bặt.

"Khóc khóc khóc, chỉ biết khóc, khóc chữa được b/ệnh không, khóc ki/ếm được tiền không?"

Ông lão sửng sốt, "Vậy phải làm sao?"

Trần thị xót ông vừa ốm lại bị đá/ nh, nhưng bà lão nói đúng, "Để mẹ đi, bà có th/ai, ông ốm..."

"Đừng thêm rối nữa, con ở nhà chăm sóc ông ấy, mẹ đi phố."

Trần thị chưa từng ra phố, xa nhất là từ nhà mẹ đẻ về nhà chồng.

Không yên tâm, Trần thị sang hàng xóm mượn xe lừa. Bà lão thấy lạ, hàng xóm b/án đậu phụ, không có lừa thì không xay được đậu, cũng chẳng đi làng khác b/án được, sao lại cho mượn lừa?

Đến khi thấy cổ tay trơn trụi của Trần thị, nơi vốn có chiếc vòng bạc của hồi môn.

Xe lừa chở bà lão lên đường, qua một đèo núi, bà ngoảnh lại vẫn thấy bóng đen đứng lặng đầu làng.

Lúc ấy phố phường cũng lo/ạn lạc, đường phố nhốn nháo, mãi chiều tối bà lão mới b/án hết đồ.

Cầm tiền m/ua ít lương thực, qua ngõ hẻm, bà lão dừng xe, khó nhọc xuống xe, đặt túi kê năm cân trước cửa.

Như lần trước, bà núp đầu ngõ, đợi người trong nhà ra lấy kê vào, mới lên xe trở về.

Trời rét c/ắt da, đường khó đi, xe lừa đi cả đêm mới đưa bà lão co quắp vì lạnh về đến nhà.

Sân vắng lặng, ngay cả tiếng ho của ông lão cũng không nghe. Bà lão xuống xe, bước vào đã thấy cô bé co ro trong góc tường.

Cô bé chừng tám chín tuổi nhưng dáng chỉ như đứa lên năm, đôi mắt to ngơ ngác đầy sợ hãi, tựa thú non mất mẹ.

Trong phòng đông, Trần thị và ông lão đang ngồi buồn rầu.