Áo khoác cởi ra, bên trong là chiếc áo sơ mi lụa màu xanh, phía dưới mặc váy da đỏ gạch, chân đi đôi bốt cao cổ gót nhọn. Chóp mũi cô đỏ ửng như màu môi. Lật Lật mặc áo bông ngắn màu vàng, quần jean. Trông tiều tụy, phần cổ lộ ra ngoài áo len chi chít những nốt mẩn đỏ. Họ nói chuyện với Đào Hoa lảm nhảm, Đào Hoa chẳng hiểu câu nào.

"Anh muốn ly dị với em."

Dư Mãn Trụ đen và lực lưỡng hơn ba năm trước, cổ anh ta xăm kín hình xăm xanh đen. Cởi áo khoác da, bên trong là áo sơ mi hoa vàng nền xanh. Đào Hoa biết, hắn không bàn bạc mà chỉ ra lệnh.

"Mai em thu xếp đồ đạc rời đi, anh muốn b/án nhà và đất."

Đào Hoa im lặng gật đầu. Cả đêm không ngủ, cô sắp xếp đồ đạc của mình và Thủy Sinh. Cô biết từ tay Dư Mãn Trụ, mình chẳng mang được sợi chỉ nào. May còn có sổ tiết kiệm.

Trời vừa sáng, Dư Mãn Trụ giục Đào Hoa đi ly hôn.

"Tôi muốn mang theo xe đạp, đó là cậu Thủy Sinh m/ua cho nó."

Đào Hoa buộc ch/ặt bao tải, vác lên vai. Dư Mãn Trụ nhe hàm răng vàng, má phệ nhăn nhúm.

"Nó còn có cậu?"

Hắn đặt bàn tay lên đầu Thủy Sinh, năm ngón khum lại. Chiếc mũ len trên đầu đứa bé nhàu nát. Đào Hoa vứt bao tải, nắm ch/ặt cổ tay hắn bẻ ra khỏi đầu con.

"Không cho cũng được, vậy ta ra đồn công an."

Dư Mãn Trụ là kẻ bất cần đời, nhưng sợ công an. Hắn đưa người phụ nữ lạ về, lại ép vợ ly hôn, cảnh sát sẽ không tha. "Được." Hắn gật đầu.

Hôm ấy tuyết dày, Thủy Sinh đẩy xe đạp, Đào Hoa vác bao tải, đầu quấn khăn hồng mới. Cô ly dị Dư Mãn Trụ.

Đào Hoa thuê nhà trong khu tập thể gần trường Thủy Sinh. Cô m/ù chữ, chỉ biết viết tên mình nhờ con dạy. Muốn tìm việc nhưng thị trấn chỉ vài quán ăn, cửa hiệu nhỏ không cần người.

Thấm thoát đã tháng Chạp. Thủy Sinh nghỉ học, Tết sắp đến. Chợ đông nghẹt người. Thủy Sinh bảo mẹ nhập hạt dưa, lạc, kẹo ra chợ b/án. Cậu bé tính toán giỏi, mỗi phiên chợ ki/ếm được bảy tám chục.

Đến 28 Tết, phiên chợ cuối năm. Hạt dưa còn chục cân, kẹo hai mươi cái. Sắp tan chợ, Đào Hoa bảo con m/ua bó hẹ. Cô đang dọn hàng thì nghe tiếng:

"Ôi giời, chẳng phải Đào Hoa sao? Trông khá lắm nhỉ!"

Lần đầu gặp người làng Đại Bình từ sau ly hôn. Đào Hoa nhận ra mẹ Vương Tam, thường gọi Tam Thẩm.

"Thưa Tam Thẩm."

Cô cúi đầu lấy mấy nắm lạc hạt dưa đổ đầy túi bà. Tam Thẩm giả vờ né rồi chủ động vốc thêm nắm kẹo bỏ túi.

"Thằng Dư Mãn Trụ đáng ch**, vợ hiền bỏ không, mê con mụ góa già. Em đi hôm sau hắn b/án ngay con bò sữa của em. Nhà không ai m/ua, hai mươi mẫu đất b/án cho nhà trưởng thôn. Cuốn tiền theo ả góa đi Phúc Châu làm ăn..."

Tam Thẩm lảm nhảm, Đào Hoa im lặng. Cô chẳng bận tâm Dư Mãn Trụ, chỉ tiếc con bò sữa. Nuôi tốt, sang năm nó lại đẻ nghé. Và hai mươi mẫu đất...

Năm tháng trôi qua. Đào Hoa khai hoang hai phần đất bãi sông, nộp trăm đồng cho thị trấn. Cô trồng rau chân vịt, hẹ và ít củ cải. Rau chân vịt lớn nhanh, hai mẹ con đỡ tốn tiền m/ua rau.

Không có việc ổn định, Đào Hoa không chịu ngồi yên. Tiền chỉ ra không vào, sớm muộn cũng hết. Cô nhặt th/uốc Bắc cho thương lái, mỗi ngày được mười đồng. Việc không thường xuyên. Cô giúp các trại lợn dọn chuồng, mỗi lần hai chục. Trời ấm lại vào rừng đào th/uốc. Cuộc sống vất vả nhưng Đào Hoa thấy mãn nguyện. Chỉ cần Thủy Sinh tốt lành, cô đã hạnh phúc.

Tháng Bảy năm ấy nóng hơn mọi năm. Lúa chín, Đào Hoa đi gặt thuê, ba chục đồng mỗi mẫu. Vùng đất này sống nhờ trời. Hạn hán, lúa chưa cao bằng cánh tay Đào Hoa, gặt phải ngồi xổm, xong đứng dậy chẳng đi nổi. Bụi lúa vô hình bám đầy mặt, mồ hôi rửa thành vệt đen. Mũi, răng, đâu cũng đen kịt.

Đào Hoa không nghỉ trưa, một ngày gặt xong mẫu rưỡi. Chủ nhà trả năm chục, khen cô thật thà, gặt sát gốc, đồng sạch không sót bông. Về nhà, Thủy Sinh đã nấu mì, đun nước nóng cho mẹ tắm rửa.

Có gã đ/ộc thân tên Man Tử gần năm mươi, hay lui tới nhà Đào Hoa. Cô chỉ thuê một phòng, sân chung không đuổi được. Man Tử đứng ngoài cửa buông lời tục tĩu, chẳng kiêng nể gì.