Vị học giả đức cao vọng trọng bên cạnh nói: "Lão Ngô à, cái thói quen đi đây đó của anh vẫn chẳng thay đổi. Cũng tốt, anh giúp chúng tôi đến đó xem xét lại lần nữa, dù sao nơi đó cũng có đội khai quật của chúng ta, có người hỗ trợ."

Vị học giả đó tiếp lời: "Nội dung mấy bức bích họa này có ý nghĩa quá trọng đại. Hiện giờ dân chúng đều biết đã khai quật được ba bức tranh, nhưng không rõ nội dung. Vì vậy trước khi có quyết định về cách xử lý các bức bích họa, mọi người vẫn phải giữ bí mật."

Mọi người đều gật đầu đồng ý.

Một tuần sau, Giáo sư Ngô dẫn tôi và một sinh viên khác là A Lăng đến địa điểm khai quật.

Chúng tôi đi bằng nhiều phương tiện khác nhau: máy bay, tàu hỏa, xe khách, rồi lại đò ngang qua Hoàng Hà, đặt chân lên cao nguyên hoàng thổ.

Địa điểm khai quật nằm ngay trên vùng đất hoàng thổ mênh mông này. Ngay cả thời hiện đại, khu vực khai quật trăm dặm xung quanh vẫn thưa thớt dân cư, chỉ có vài ngôi làng nhỏ.

Đi trên đường, cảnh vật xung quanh và địa hình đ/ộc đáo khiến tôi và A Lăng trầm trồ mãi không thôi.

Sách vở khác xa với tận mắt chứng kiến.

Giáo sư Ngô như thường lệ, nở nụ cười tươi tắn, kể cho chúng tôi nghe đủ chuyện thú vị.

Ông chỉ xuống chân nói: "Năm xưa Hoàng Đế đúc ki/ếm Huyền Thiên, có lẽ đã đi qua con đường này."

Gió bắc mang theo hơi thở hoàng thổ thổi qua. Khoảnh khắc ấy, tôi như thấy Hoàng Đế hiện ra trước mặt, giản dị mà đầy phong sương.

Giáo sư Ngô ngắt dòng cảm xúc của tôi: "Đi thôi hai cô cậu, chúng ta sắp đến nơi rồi."

Tôi cười ngượng ngùng, rảo bước nhanh hơn.

Đi được một lát, chúng tôi bỗng nghe thấy tiếng ồn ào vọng từ sau con dốc thoải phía trước.

Giáo sư Ngô nhíu mày: "Lên xem nào."

07

Băng qua con dốc, chúng tôi phát hiện một nhóm người đang xô đẩy ch/ửi bới nhau. Nhìn trang phục, hẳn là dân làng gần đó. Nhìn kỹ thì ra một đôi nam nữ trẻ tuổi đang đối đầu với nhóm người kia.

Tôi và A Lăng lo giáo sư lớn tuổi, không muốn sinh sự, liền khẽ nói: "Thầy ơi, hay là mình đừng dính vào chuyện người khác?"

Giáo sư Ngô vẫy tay: "Đôi khi xen vào chuyện người khác lại có thể giúp đỡ họ. Hai trò có biết truyền thuyết về chuyến đi của Hoàng Đế không?"

Hoàng Đế để đúc ki/ếm, rời bộ lạc, đi nhiều ngày đêm thì lạc lối, không biết tìm cách tiêu diệt q/uỷ tiên ở đâu.

Hôm đó, Hoàng Đế phát hiện có người đang sa lầy, sắp chìm nghỉm. Hoàng Đế vội vàng đến c/ứu, tốn rất nhiều công sức mới kéo được người đó lên.

Người kia cảm tạ: "Hoàng Đế ơi, đa tạ ngài đã c/ứu ta." Hoàng Đế ngạc nhiên hỏi: "Ngươi biết ta?"

Người đó đáp: "Tên ta là Nhàn Sự, anh trai ta là Chánh Sự. Anh em chúng ta thích nhất là nghe người khác kể chuyện, nên biết rất nhiều chuyện."

Hoàng Đế mở to mắt, giãi bày nguyện vọng của mình.

Nhàn Sự nói với Hoàng Đế: "Yên tâm, ta biết cách. Nhưng ngươi phải làm ba việc, thì mới có được phương pháp tiêu diệt q/uỷ tiên, đúc thành ki/ếm Huyền Thiên."

Hoàng Đế mừng rỡ: "Tuyệt quá! Xem ra ta xen vào chuyện người khác là đúng, ta đã có được cách!"

Giáo sư Ngô kể xong, nói với hai chúng tôi: "Cho nên, cứ xen vào đi."

Tôi và A Lăng bất đắc dĩ: "Thầy ơi, câu chuyện thầy vừa kể đâu có trong bích họa."

Giáo sư Ngô đã bước đi phía trước, vừa đi vừa nói: "Đương nhiên không phải nội dung bích họa, đó là truyền thuyết dân gian."

Thôi đành, ông thầy kể chuyện này thật khiến chúng tôi đ/au đầu. Tôi và A Lăng sợ giáo sư gặp chuyện, vội vàng đuổi theo.

Nhóm người vây quanh đôi nam nữ trẻ, hai người họ như một cặp tình nhân. Chàng trai che chắn cô gái sau lưng.

Ông lão đứng đầu nhóm người chỉ vào đôi tình nhân mắ/ng ch/ửi: "Hai đứa nhãi ranh này! Theo quy định làng, năm nay đến lượt Tiểu Phụng đi hầu hạ q/uỷ tiên. A Long, mày có quyền gì mà ngăn cản bọn tao!"

Nghe đến chữ "q/uỷ", Giáo sư Ngô vội bước đến: "Mọi người bình tĩnh nói chuyện, đừng để xảy ra xung đột, đ/á/nh nhau là phạm pháp đấy."

Ông lão liếc Giáo sư Ngô: "Ông là ai? Mẹ kiếp, liên quan gì đến ông!"

Giáo sư Ngô không gi/ận, có vẻ ông đã gặp nhiều hạng người như thế trong hành trình ngao du của mình. Ông thong thả nói:

"Nơi này không phải có khu khai quật mới sao? Tôi chính là giáo sư khảo cổ phụ trách chỗ đó."

Ông lôi giấy tờ ra lắc lắc, nhìn thẳng vào ông lão: "Không xa đây có mấy chục đồng nghiệp của chúng tôi. Hay tôi gọi họ đến? Hoặc tôi gọi cho quan chức địa phương đến giải quyết?"

Ông lão thấy Giáo sư Ngô nói vậy, sợ hãi nét mặt dịu xuống.

Giáo sư Ngô mỉm cười: "Thế thì tốt rồi. Có chuyện gì cứ nói ra. Tôi hỏi ông, tại sao lại b/ắt n/ạt hai đứa trẻ này?"

Sau đó, ông lão và đôi tình nhân lần lượt kể lại đầu đuôi sự việc.

Hóa ra ngôi làng này có tập tục cứ năm năm lại chọn một thiếu nữ trong làng đưa đến động q/uỷ tiên phía sau làng để hầu hạ. Làm vậy sẽ bảo vệ bình an cho cả làng.

Còn đôi tình nhân kia tuy sinh ra trong làng nhưng đang học đại học xa nhà. Năm nay về quê ăn Tết, bị làng giữ lại, bắt Tiểu Phụng hiến cho q/uỷ tiên. Việc này đã định từ nhiều năm trước, không cho họ tự quyết.

A Long và Tiểu Phụng đều là người có học, sao có thể đồng ý? Bởi họ biết những cô gái được đưa đến động q/uỷ tiên, khi ra ngoài hoặc bị bệ/nh nặng, hoặc tinh thần bất ổn. Nghe nói trước kia còn có người ch*t trong động.

Nghe đến đây, tôi tức gi/ận: "Tập tục quái q/uỷ gì thế này! Các ông đang dùng người làm vật h/iến t/ế để thỏa mãn d/ục v/ọng ích kỷ của mình!"

Có kẻ nạt nộ tôi: "Nói năng cẩn thận đấy! Mày dám xúc phạm tập tục truyền thống của bọn tao!"

Tôi nhổ nước bọt: "Cái này cũng gọi là truyền thống? Truyền thống tốt đẹp sao các người không học?"

Ông lão đứng đầu không khách khí như với giáo sư, chỉ thẳng vào đầu tôi: "Thằng nhãi ranh! Mày chưa thấy q/uỷ tiên đấy thôi! Không tôn trọng q/uỷ tiên, tối nay nó sẽ đến lấy mạng mày!"

Tôi chợt nhớ đến nội dung bích họa: con người quá m/ê t/ín vào tiên nên sợ q/uỷ.

Nghĩ vậy, tôi lạnh lùng nói: "Làm gì có q/uỷ tiên nào? Theo tôi thấy, chính m/ê t/ín d/ị đo/an trong lòng các người mới là con q/uỷ lớn nhất!"