Năm 1973, ngày 23 tháng Chạp, tiểu niên. Trương Quế Hương bỗng mở to mắt, nhìn chằm chằm lên xà nhà đen kịt phía trên, thở gấp từng hồi. Vừa nãy... bà đã ch*t. Bà nhớ rõ như in, đêm 29 Tết, bà nằm trên tấm phản trong bếp, nghe mấy đứa con trai con dâu trong nhà chê bà là gánh nặng, là nỗi nhục, là sao chưa ch*t. Con dâu cả Lưu Khảo Trinh ném cho bà nửa cục bánh ngô cho gà ăn, như cho một con chó sắp ch*t. Bà tắt thở trong uất ức. Thế mà giờ đây... Trương Quế Hương chậm rãi ngồi dậy, cúi nhìn đôi tay mình - thô ráp, đầy chai sạn và những vết nứt nẻ. Bà lại sờ lên mặt, vuốt mái tóc - vẫn còn đen. Bà quay đầu nhìn ra cửa sổ, cây táo lớn trong sân vẫn còn đó, nhưng chưa cao như sau này. "Mẹ ơi! Mẹ!" Tiếng gọi vang ngoài cửa, rồi cánh cửa bị đẩy mở, một thanh niên độ hai mươi xông vào - Vương Kiến Quốc, con trai cả của bà, Vương Kiến Quốc trẻ hơn hai mươi tuổi. "Mẹ sao còn ngủ? Dậy mau, Kiến Quân đã hẹn với nhà gái Thôi Hoa rồi, hôm nay đi xem mặt, mẹ phải qua cho oai!" Trương Quế Hương sững người. Xem mặt? Bà chợt nhớ. Hôm nay là ngày con trai thứ Vương Kiến Quân đi xem mặt Mã Thôi Hoa. Kiếp trước, đúng vào ngày này, bà hí hửng lo liệu, lôi ra tám chục đồng dành dụm hơn năm trời, lại v/ay mượn khắp nơi thêm bốn chục, mới đủ một trăm hai mươi đồng tiền thách cưới. Đầu tiên Kiến Quốc lấy Lưu Khảo Trinh, rồi Kiến Dân cưới Triệu Tiểu Nga, cuối cùng là lúc này, Kiến Quân định cưới Mã Thôi Hoa. Dù phải trả n/ợ, nhưng thấy ba đứa con đều yên bề gia thất, bà làm mẹ cũng yên lòng. Sau này bà thức khuya dậy sớm nuôi lợn, đan chiếu, khiêng gạch ở lò gạch, ki/ếm được đồng nào làm đồng nấy, từng li từng tí trả hết n/ợ nần. Rồi bà ốm, nằm chờ ch*t, chúng coi bà là gánh nặng, là nỗi nhục, là sao chưa ch*t.