Vị hôn phu lên kinh nhận thân, ta mới hay biết, hóa ra chàng là con trai của một vị quan lớn.

Trước khi khởi hành, chàng giao cho ta một phong thư, dặn rằng nếu ba tháng sau không thấy chàng trở về, hãy cứ theo địa chỉ trên đó mà tìm.

Ngày hẹn chưa tới, ta đã chẳng thể không lên đường.

Chàng m/ua giấy mực n/ợ hai mươi lượng, nay đã đến hạn trả, chủ tiệm đã đến đòi n/ợ.

Ta đem cầm chiếc trâm bạc nương để lại, dẫu đã gom góp đủ đường vẫn còn thiếu mười ba lượng.

Ta đành nghĩ bụng, đi tìm chàng xem có thể trả n/ợ trước được chăng.

Đến bến đò, vì không biết chữ, ta đưa thư cho người lái đò, nhờ ông chỉ giúp xem nên đi đường nào.

Người lái đò đọc xong, lắc đầu mấy cái: "Cô nương, đây không phải địa chỉ, mà là một tờ giấy từ hôn."

"Trên đó viết bảo cô hãy tìm người khác đi, chàng ta sẽ không quay về nữa."

Đôi mắt ta khóc đến đỏ hoe, chẳng nói lời nào, quay đầu trở về nhà.

Đầu ngõ vừa hay có người đang đuổi bà mối Viên ra khỏi nhà hàng xóm.

Bà ta trông thấy ta, lập tức tiến lại gần dò hỏi.

"A Đường, con cũng đến tuổi thành thân rồi. Ta đang có một mối nhân duyên rất hợp, Dung công tử chỉ lớn hơn con năm tuổi, tuổi tác lớn hơn chút lại biết thương người..."

"Chỉ riêng tiền sính lễ đã là năm mươi lượng."

Ta lấy tay áo lau khô nước mắt, gật đầu với bà ta: "Mối này, ta nhận."

1.

Bà mối Viên cuối cùng cũng trút được gánh nặng.

Đã nửa năm nay bà chẳng tác hợp được mối nào, cuộc sống sớm đã khó khăn.

Trước đây, bà từng tìm cho cô gái nhà họ Tôn một gã thư sinh nghèo.

Kẻ đó lúc hàn vi thì thề non hẹn biển, sau khi đỗ cử nhân liền lập tức bỏ vợ cả, cưới một cô đào hát trong lầu xanh.

Người dân trong mười dặm tám làng nghe chuyện, đều đổ lỗi lên đầu bà mối Viên.

Người ta bảo bà làm mai xúi quẩy, chẳng ai còn muốn mời bà đến cửa.

Bà tức gi/ận nh/ốt mình trong nhà mấy ngày, lấy đế giày đá/ nh hình nhân giấy mà vẫn không nguôi cơn gi/ận.

Sau khi mối hôn sự đó lan truyền, bà đi đến đâu cũng bị người ta bàn tán sau lưng, ngay cả những người quen cũ cũng tránh xa từ xa.

Nay nghe ta đồng ý, nỗi lo âu đ/è nặng trên gương mặt suốt nửa năm qua bỗng chốc tan biến.

Bà vẫn chưa yên tâm, nhìn chằm chằm ta hỏi: "A Đường, con thực sự đồng ý như vậy sao?"

"Gia cảnh hắn thế nào, trong nhà còn những ai, con đều không hỏi sao?"

Cổ họng ta nghẹn lại, chỉ đành hỏi theo lời bà: "Vậy trong nhà hắn còn những ai?"

Bà mối Viên vội áp sát lại gần, giọng cũng dịu xuống.

"Con cứ yên tâm, ta đã điều tra kỹ lưỡng suốt một tháng trời, những gì cần hỏi đều đã hỏi rõ cả rồi."

"Dung công tử chuyển đến Hoài Ninh hai năm trước, bên cạnh không có người thân, trong nhà chỉ có một mình hắn."

"Thuở đầu hắn b/án tranh ki/ếm sống, quận thủ thấy hắn vẽ đẹp, còn mời hắn vào phủ dạy vẽ nửa năm."

"Sau này hắn lại học được nghề may, nay các vị thiếu phu nhân và nương tử trẻ trong thành Hoài Ninh đều xếp hàng đợi hắn cầm kéo."

Ta nghe mà lệ dần vơi, ngược lại nảy sinh nghi vấn.

"Nếu hắn tài giỏi đến thế, sao vẫn chưa thành thân?"

Bà mối Viên vỗ đùi một cái, ghé sát tai ta nói: "Mọi thứ đều tốt, chỉ là hơi keo kiệt."

"Tiền ki/ếm được cứ thích giấu chỗ này chỗ kia, giấu xong tự mình lại không tìm thấy, trí nhớ cũng kém lắm."

Nghe đến đây, trong lòng ta vẫn còn canh cánh chuyện mười ba lượng kia.

Nếu đến tiền chàng còn chẳng nỡ bỏ ra, thì năm mươi lượng sính lễ kia liệu có đến được tay ta không?

Số n/ợ hai mươi lượng của tiệm giấy Hòa Ký đã đ/è ngay trước mắt.

Sau khi chiếc trâm bạc của nương bị ta đem cầm, số tiền gom được vẫn còn thiếu mười ba lượng.

Đó là món trang sức duy nhất bà để lại trước lúc lâm chung, mặt bạc đã cũ, nhưng thuở nhỏ ta lại thích nhất khi thấy bà cài trên mái tóc.

Khoản n/ợ này vốn dĩ chẳng nên rơi xuống đầu ta.

Giấy mực đều là Chu Cảnh Trừng ghi n/ợ, nhưng chàng vừa đi, người làm công chỉ đành đến chặn cửa nhà ta.

Cha năm xưa đi khám b/ệnh đêm, đã c/ứu Chu Cảnh Trừng đang hôn mê bên vệ đường hoang vắng.

Khi ấy nửa thân người chàng ngâm trong nước mương, một chân g/ãy nát, trán thì rá/ch toạc, hơi thở chỉ còn thoi thóp.

Cha dốc hết sức lực cõng chàng về nhà, lại ngày đêm lên núi hái th/uốc, nối xươ/ng băng bó cho chàng.

M/áu trên trán chàng thấm ướt lớp vải hết lần này đến lần khác, cái chân g/ãy cũng sưng vù đ/áng s/ợ, cha gần như thức trắng đêm bên giường b/ệnh, không dám chợp mắt.

Phải mất nhiều ngày, chàng mới giành gi/ật lại được mạng sống từ tay tử thần.

Chu Cảnh Trừng nói mình là thư sinh trên đường đi thi, lộ phí bị kẻ gian cư/ớp mất, người thân cũng chẳng còn ai trên đời.

Cha là thầy th/uốc chân đất trong làng, không biết chữ, khi khám b/ệnh chỉ có thể để người b/ệnh ghi nhớ tên th/uốc rồi đến tiệm th/uốc bốc.

Gặp những thang th/uốc nhiều vị, cha luôn sợ người b/ệnh nghe sót, cũng sợ mình nói không rõ ràng, nên đặc biệt mong mỏi có người chép hộ.

Cha vẫn luôn muốn tìm một người biết viết đơn th/uốc để giúp đỡ, liền hỏi Chu Cảnh Trừng có nguyện ý ở lại không.

Chu Cảnh Trừng đồng ý.

Cái ở lại ấy, thấm thoát đã hai năm.

2.

Trong hai năm đó, cha càng nhìn Chu Cảnh Trừng càng thấy hài lòng.

Chàng học hành chăm chỉ, nói chuyện với ta cũng luôn hòa nhã, cha liền hỏi chàng có nguyện ý cưới ta chăng.

Chu Cảnh Trừng lập tức đồng ý, ánh mắt nhìn ta dịu dàng vô ngần.

Từ đó về sau, cha chắt chiu từng đồng tiền ki/ếm được từ việc khám b/ệnh, m/ua bút mực sách vở cho chàng, còn chu cấp cho chàng đến trường học.

Nhưng trận lũ quét năm kia ập đến quá bất ngờ, cha ra ngoài khám b/ệnh ban đêm, rồi chẳng bao giờ trở về nữa.

Người trong làng tìm ki/ếm ở hạ lưu rất lâu, cuối cùng chỉ vớt được chiếc hòm th/uốc bị nước cuốn hỏng, ngay cả một bộ quần áo để liệm cũng chẳng tìm thấy.

Gia đình ba người đang êm ấm, chỉ sau một đêm chỉ còn lại ta và Chu Cảnh Trừng.

Ta khóc ròng rã mấy ngày, thường xuyên nghẹt thở, chàng liền ôm ch/ặt lấy ta, vỗ về lưng ta.

"A Đường, đừng sợ, ta vẫn còn ở đây."

"Chúng ta đồng lòng, nhất định sẽ sống tốt."

Chàng cũng từng thử học ta đan giỏ tre để đổi lấy thêm chút tiền.

Chỉ là đôi bàn tay ấy vốn quen cầm bút, sao chịu nổi những vết gai tre đ/âm.

Chỉ mới vài ngày, đầu ngón tay và lòng bàn tay chàng đã đầy những vết xước nhỏ.

Có vài cái gai đ/âm sâu, khi ta dùng kim khêu ra giúp chàng, chàng đ/au đến r/un r/ẩy cả ngón tay, vậy mà vẫn nói không sao cả.

Đêm đêm chàng cầm bút đọc sách, đ/au đến hít hà từng hồi, ta đứng bên cạnh mà lòng thắt lại.

Đèn dầu hắt bóng tay chàng lên tường, mỗi lần hạ bút, những vết xước nhỏ ấy lại nứt ra.

Ta không nỡ để chàng chịu thêm nỗi khổ này, nên đã nhận hết công việc đan giỏ về mình.

Chỉ cần chàng yên tâm đọc sách, sau này có thể đi thi cử, thì mọi nỗi khổ trước mắt với ta đều chẳng đáng là bao.