9.

Những ngày chịu tang trôi qua thanh đạm và đằng đẵng.

Bà mẹ chồng tạm thời không mặc đỏ, cũng không ra ngoài thành phóng ngựa, chỉ mỗi sáng sớm đi bộ nửa canh giờ trong sân sau.

Người chăn ngựa ở trang trại cứ mười ngày lại gửi tin đến, nói con ngựa màu hạt dẻ đã b/éo lên, lại còn hay đi tranh giành cỏ của những con ngựa khác.

Bà nghe xong liền hỏi: "Nó lại dùng mõm ủi lấy mấy viên đường trong tay áo người ta ra rồi phải không?"

Người chăn ngựa cười nói phu nhân là người hiểu nó nhất, đường có giấu kỹ đến đâu cũng không qua mắt được cái mũi của con ngựa ấy.

Bà sai người gói đường, lại dặn dò người chăn ngựa một ngày chỉ được cho hai viên, đừng chiều hư răng của ngựa.

Bùi Hàng Chu ở bên cạnh cười: "Mẹ đối với một con ngựa còn kiên nhẫn hơn đối với con."

Bà mẹ chồng liếc chàng: "Lúc con nhỏ lén ăn đường, mẹ cũng không ít lần giấu giếm giúp con."

Chàng lại truy hỏi bà vì sao ngày nay không chịu giấu giếm giúp mình nữa.

Bà đáp: "Con bây giờ là Hầu gia rồi, lén ăn thì tự mình nhận lấy."

Tiếng cười tan đi, sự trầm mặc trong sân cũng vơi bớt phần nào.

Nửa năm sau, bà chính thức giao chìa khóa các nơi trong phủ Hầu và sổ sách tổng cho ta.

Ta không từ chối, chỉ nói: "Trong quy tắc cũ nếu có chỗ nào không hợp dùng, con sẽ sửa."

Bà gật đầu: "Giao cho con thì do con sửa. Nếu còn phải mọi việc theo ý mẹ, thì đó không gọi là giao quyền, chỉ là đổi một bàn tay khác nắm giữ giúp mẹ thôi."

Ta nhận chìa khóa, cũng để lại cho bà một chiếc chìa khóa phụ của kho.

Bà cau mày hỏi ta có phải sợ bà đổi ý không.

Ta nói: "Là sợ người thỉnh thoảng muốn lấy đồ của mình, lại còn phải đến c/ầu x/in con đóng dấu."

Bà cười nhận lấy.

Năm chịu tang thứ hai, Cố Kinh Hồng nhắc đến việc viện cũ Hanh Vu ở phía đông thành đang rao b/án.

Ta và bà mẹ chồng đi xem, ngói hỏng một nửa, sân trường đầy cỏ hoang, giấy cửa sổ giảng đường rá/ch nát cả.

Bà đứng trước bức tường đổ nát hồi lâu, ước tính tu sửa phải tốn không ít bạc.

Ta lật xem bảng giá của thợ thủ công: "Cửa tiệm của hồi môn của người hai năm nay dư thừa vừa đủ, không cần động đến sổ sách công của phủ Hầu."

Bà hỏi: "Tu sửa xong, viết tên ai?"

Ta đáp: "Ai bỏ tiền, thì viết tên người đó. Thẩm Chiếu Vãn quyên tu, Cố Kinh Hồng chủ trì, rành mạch rõ ràng."

Bà mẹ chồng ngước nhìn ta, ánh mắt dần sáng lên.

Bà m/ua lại viện, lợp lại mái ngói, thêm sách quý, cũng sửa sang ra một mảnh sân ngựa nhỏ.

Ngày treo biển, bà đứng dưới hành lang rất lâu.

Sau khi mãn tang, lần đầu tiên bà mặc lại bộ y phục cưỡi ngựa màu đỏ thạch lựu, cưỡi ngựa đến thư viện mới.

Người giữ cổng nhất thời không nhận ra bà, đợi con ngựa màu hạt dẻ dừng lại dưới tấm biển, mới vội vàng đón tiếp. Bà không bày đặt dáng vẻ Hầu phu nhân, chỉ hỏi trước sân ngựa mới Iót hôm qua có bị đọng nước không.

10.

Chúng ta gặp Hàn Tri Xuyên tại thư viện.

Ông ấy hôm đó đến đối chiếu danh mục sách mới sắp xếp, y phục vô cùng giản dị. Người đứng dưới gốc mai vẹo, trong khuỷu tay còn kẹp nửa cuốn sách cũ.

Bà mẹ chồng vừa vào cửa, Hàn Tri Xuyên liền ngước mắt lên từ những trang giấy.

Một cơn gió lướt qua sân, làm tung vạt áo đỏ, cũng thổi lo/ạn những trang giấy trong tay ông.

Họ dừng lại cách nhau vài bước, im lặng hồi lâu.

Ta từng thầm tính toán, đôi bên nếu ngượng ngùng thì nên nói gì để giải vây. Nhưng khi thực sự đến lúc này, những lời đó đều vô dụng.

Bà mẹ chồng gọi ông trước: "Hàn đại nhân."

Hàn Tri Xuyên cất sách, thi lễ chỉnh tề: "Thẩm phu nhân."

Cả hai xưng hô đều rất đúng mực. Họ gặp lại nhau bên gốc mai già, thần thái ngược lại bình tĩnh hơn người khác tưởng tượng.

Cố Kinh Hồng mượn cớ bảo ta đi xem bia tên mới ở sân sau, Bùi Hàng Chu hiểu ý bà, cùng ta rời đi.

Đi vòng qua hành lang, ta vẫn ngoái đầu nhìn lại một cái.

Tay bà mẹ chồng đặt trên một cành mai mọc xiên. Hàn Tri Xuyên thấp giọng nói chuyện với bà, bà nghe một lúc, bờ vai mới không còn căng cứng như vậy nữa.

Trên đường về phủ, bà im lặng suốt dọc đường.

Xe ngựa dừng lại nghỉ chân ở cổng trang trại, bà bỗng lên tiếng: "Hàng Chu, sao con chẳng hỏi gì cả?"

Bùi Hàng Chu đặt bình nước sang một bên: "Khi nào mẹ muốn nói, con sẽ nghe."

Bà mẹ chồng nhìn con trai, vừa hoảng vừa ngượng.

"Trước khi thành hôn với cha con, mẹ từng với Hàn đại nhân..."

Lời dừng ở đây, Bùi Hàng Chu không truy hỏi, yên lặng đợi mẹ tự mình nói tiếp.

Một lúc lâu sau, bà mẹ chồng mới kể từ đầu đoạn chuyện cũ đó.

Lần trước kể cho ta nghe trong đêm mưa, bà đã lược bỏ nhiều chi tiết. Lần này, bà nói vài câu lại nhìn sắc mặt con trai một cái.

Bùi Hàng Chu nghe đến cuối, chỉ nói: "Khi đó mẹ vẫn chưa bước chân vào cửa nhà họ Bùi."

Bà vẫn xoắn khăn rất ch/ặt: "Nhưng con bây giờ đã là Hầu gia rồi."

"Tước vị không thay đổi việc con là con của mẹ. Mẹ đã giữ xong lễ tiết của cuộc hôn nhân trước, những ngày tháng sau này, con mong mẹ có thể sống theo ý nguyện của mình."

Nước mắt bà mẹ chồng trào ra.

Bùi Hàng Chu ngồi xổm xuống trước mặt bà, dáng vẻ ngước lên cực giống đứa trẻ nghe dạy bảo sau khi gây họa thuở nhỏ.

"Khi con còn nhỏ ngã ngựa, mẹ là người xem vết thương cho con trước, đợi vết thương lành mới dạy con lên ngựa. Bây giờ đến lượt mẹ bước tiếp, cũng đừng thay chúng con gánh hết mọi phiền phức trước nữa."

Ta đưa khăn tới, lần này bà vươn tay nhận lấy.

Trở về phủ, ta mới hỏi: "Người còn muốn gặp lại Hàn Tri Xuyên không?"

Bà suy nghĩ hồi lâu, đáp khẽ: "Muốn."

Giọng nói tuy nhẹ, nhưng ý tứ lại rất rõ ràng.

Ta đặt giấy bút trước mặt bà: "Vậy thì tự mình hẹn ông ấy. Ngày giờ, địa điểm và những điều cần nói, tất cả đều do người quyết định."

Bà cầm cán bút, ngón tay dùng lực còn hơn cả ngày học kéo cung trở lại.

Ta không nghĩ giúp bà lời lẽ, chỉ ngồi một bên thêu túi thơm của mình.

Gần nửa canh giờ, bà cuối cùng cũng đặt bút xuống.

Trong thư chỉ hẹn Hàn Tri Xuyên ngày kia gặp nhau dưới gốc mai ở thư viện, mong được ôn chuyện cũ cùng cố nhân.

Phía dưới ký tên Thẩm Chiếu Vãn.

11.

Ba ngày sau Hàn Tri Xuyên hồi âm, nói nguyện ý đến, cũng viết địa chỉ sau khi về kinh ở cuối thư.

Bà mẹ chồng cầm thư hỏi ta: "Ông ấy chỉ nói về thư viện, có phải là không muốn nhắc lại chuyện cũ nữa không?"

Ta nói: "Chỉ dựa vào một lá thư mà đoán người, có thể tự mình suy diễn ra hàng chục nỗi khổ. Đợi ông ấy đến, người tự mình xem là rõ."

Hàn Tri Xuyên sau khi đến thư viện, trước hết dạy các cô nương nhận bản đồ, sau đó kể về thủy lợi và thương lộ ông từng thấy khi làm quan ngoài.

Ông không bao giờ mượn danh nghĩa giảng dạy mà vây quanh bà mẹ chồng, cũng không lấy tình cũ ép bà phải hồi đáp.

Một tháng sau, ông mới hỏi khi thư viện đóng cửa: "Chiếu Vãn, ta có thể mời nàng ngày mai đi uống một chén trà không?"