Người đó họ Hạ, làm nghề buôn b/án rư/ợu ở trong thành, thường xuyên cấp hàng cho tiệm.

Tôi còn nhỏ, chỉ cảm thấy ông chủ Hạ ăn nói sắc bén, trông ra dáng người làm được việc hơn cha mình.

Sau này nghĩ lại, ông chủ Hạ chính là cơ duyên khiến mẹ rời khỏi thị trấn nhỏ đó.

3.

Mùa hè năm tôi năm tuổi, một đêm oi ả đã thay đổi cả gia đình.

Cha mãi không về, mẹ cố ý để lại một khe hở ở cửa tiệm.

Bà vừa quạt cho tôi, vừa nghiêng tai nghe ngóng động tĩnh ngoài phố.

Sắp đến nửa đêm, thím Lý bỗng hớt hải gọi lớn ngoài cửa.

“Vũ Đồng mẹ ơi, mau ra ngoài đi!”

“Có chuyện gì vậy?”

“Chồng cô gặp chuyện ở ngõ Phương Thảo rồi, mau đến xem đi!”

Mẹ bật dậy khỏi chiếc giường ghép từ ván cửa, vội khoác đại chiếc áo mỏng rồi chen ra ngoài.

Tôi nằm bên trong, nghe rõ mồn một lời hai người nói.

“Chị Lý, rốt cuộc anh ấy bị làm sao?”

“Đừng hỏi nữa, người đang ở đầu ngõ, cô đến nơi là biết.”

“…Em biết rồi.”

Ngõ Phương Thảo là nơi nào, đến đứa trẻ năm tuổi như tôi cũng từng nghe thoáng qua.

Phụ nữ trong làng đều canh chừng chồng mình không được bén mảng tới đó, thím Lý thậm chí từng vì chuyện này mà đá/ nh nhau một trận với chồng.

Tôi sợ cha mẹ sẽ đá/ nh nhau, nên chân trần chạy theo sau.

Thím Lý nhìn thấy tôi, đưa tay kéo tôi lại gần.

“Mang đứa trẻ theo đi, lỡ có mệnh hệ gì, con bé cũng nên có mặt.”

Tôi chưa kịp hiểu gì, mẹ đã nắm ch/ặt tay tôi chạy về phía con ngõ.

Chúng tôi rẽ qua mấy con phố, từ xa đã thấy khói đen cuồn cuộn bốc lên bầu trời đêm.

Người ta xách xô nước chạy ngược chạy xuôi, bên đường trên những tấm ván gỗ nằm vài người bị ám khói đen sì.

Tôi không nhận ra cha ngay, nhưng mẹ thì nhận ra ngay lập tức.

“Sao lại thế này!”

Bà thét lên một tiếng đ/au đớn, ấn mặt tôi vào lòng.

Tôi càng bị chặn lại, càng muốn ngoái đầu nhìn cái thân thể ch/áy đen kia.

Mẹ toàn thân r/un r/ẩy, đành giao tôi cho thím Lý vừa đuổi tới.

Bà nhìn tấm ván gỗ lẩm bẩm: “Không thể nào, không thể nào…”

“Chị Lý, phiền chị đưa Vũ Đồng về trước giúp em.”

“Không cho con bé lạy cha nó một cái sao?”

“Nó còn nhỏ, đừng để nó nhìn thấy những thứ này.”

Tôi cứ thế bị đưa về tiệm, một mình đợi trên giường ván gỗ đến tận nửa đêm.

Sau khi mẹ trở về, bà không khóc ngay, mà lao thẳng đến chiếc hộp gỗ đựng tiền.

Khoảnh khắc nắp hộp bật mở, bà như bị rút cạn xươ/ng tủy, ngồi sụp xuống đất khóc lớn.

Chiếc hộp đã trống rỗng, số tiền chúng tôi tích cóp bao năm không còn một xu.

Không ai biết số tiền đó là do cha tiêu hết, hay đã ch/áy rụi cùng đám lửa kia.

Đêm đó, chúng tôi mất cả người lẫn gia sản.

Sau này mỗi lần nhớ tới chiếc hộp tiền đó… tôi đều nhớ dáng vẻ mẹ ngồi bệt dưới đất.

Cha không có họ hàng thân thích, đám tang làm qua loa rồi mọi chuyện cũng kết thúc.

Mẹ vẫn mở cửa làm ăn, nhưng khách khứa đến ngày một thưa thớt.

Những người đàn ông từng ngồi uống rư/ợu ngoài tiệm đều tránh mặt, phụ nữ cũng không cho chồng mình đến gần.

Anna nghe đến đây, không nhịn được mà ngắt lời tôi.

“Họ sợ bị lây vận xui sao?”

“Không hẳn, chúng tôi có câu “nhà góa phụ lắm thị phi”.”

Khi cha còn sống thì trăng hoa, phá sạch gia sản, nhưng ông ấy ch** rồi, những lỗi lầm đó như được xóa sạch.

Mọi người không thương cảm cho góa phụ trẻ, chỉ sợ bà rước lấy những lời đàm tiếu.

Có người nói bà sát chồng, có người nói bà điềm gở, họ tưởng rằng bài xích bà thì có thể giữ được chồng mình.

Những đạo lý này tôi lớn lên mới hiểu ra.

Lúc đó tôi chỉ biết cháo ngày càng loãng, bữa cơm nào cũng chỉ có dưa muối.

Tháng thứ hai sau khi cha mất, nhà tôi có người muốn đón chúng tôi đi.

Ông chủ Hạ thường đến m/ua rư/ợu ấy, đã trở thành người chồng thứ hai của mẹ.

4.

Ngày ông chủ Hạ đến nhà, hộp quà chất đầy nửa gian tiệm nhỏ.

Tôi ngồi trên giường ván gỗ gặm bánh quy nhập khẩu, nghe ông ta cầu hôn mẹ.

“Lấy anh đi, anh thật lòng với em.”

“Theo anh vào thành phố, em không cần phải ở lại đây chịu ánh mắt kh/inh bỉ của người ta nữa.”

“Số tiền chồng cũ của em n/ợ, anh cũng sẽ trả giúp, chỉ cần em gật đầu.”

Ông ta để đầu đinh gọn gàng, khóa thắt lưng sáng loáng, chiếc nhẫn vàng trên tay càng chói mắt hơn.

Ông ta vừa định quỳ xuống, mẹ đã vội vàng đỡ lấy.

“Anh đứng dậy trước đã… những lời này đứng nói cũng thế thôi.”

“Em đồng ý, em sẽ theo anh.”

Bà liền dắt tôi đến trước mặt người đàn ông, bàn tay khẽ đẩy nhẹ sau lưng tôi.

“Vũ Đồng, từ nay chú Hạ là cha con.”

Tôi còn ngậm bánh quy trong miệng, ngẩng đầu nhìn một lúc lâu mới rụt rè lên tiếng.

“Cha…”

Mắt mẹ lập tức trào lệ, vừa như nhẹ nhõm, lại vừa như xót xa cho tôi.

Năm xưa bà và cha không đăng ký kết hôn, nhưng lần này thì thủ tục đầy đủ.

Tôi cũng cuối cùng được bổ sung hộ khẩu, theo họ mẹ, chính thức tên là Lâm Vũ Đồng.

Trang hộ khẩu mỏng manh đó là lần đầu tiên tôi có được thân phận được xã hội công nhận.

Ngày hôm sau làm xong giấy tờ, chú Hạ đón chúng tôi chuyển vào ngôi nhà trong thành phố.

Căn nhà lớn đến mức làm tôi sợ, ngay cả phòng vệ sinh còn rộng hơn chỗ ngủ ở tiệm cũ.

Trong nhà còn một cụ bà bị liệt, là mẹ của chú Hạ.

Bà tuy không cử động được nhưng đầu óc vẫn tỉnh táo, quan sát hai mẹ con tôi rất lâu.

“Mẹ, đây là Tiểu Lâm con từng nhắc đến.”

“Chuyện của con Minh Đức đã kể hết rồi, cũng là một người khổ mệnh.”

“Sau này cứ an phận sống qua ngày, nó bận làm ăn, con thay nó giữ cái nhà này.”

“Nhà họ Hạ chúng ta sẽ không để hai mẹ con con chịu thiệt đâu.”

Mẹ ngoan ngoãn gật đầu, kéo tôi gọi bà.

Cụ bà chỉ nhướng mi, đáp lại một tiếng nhỏ.

Vào nhà họ Hạ, mẹ mỗi ngày đều dậy sớm hơn cả hồi mở tiệm.

Trời chưa sáng, bà đã dọn dẹp phòng ốc, chuẩn bị cơm nước, rồi bưng bô, lau người cho cụ bà.

Chú Hạ rất hài lòng với bà, vì tính khí cụ bà quái đản, chỉ chịu để người nhà chăm sóc.

Ông ta bận chạy ngược chạy xuôi làm ăn, đương nhiên không rút ra được thời gian.

Thấy mẹ chăm sóc người già chu đáo, ông ta không còn mối lo nào khác.

Cụ bà lâu dần cũng trở nên thân thiết với chúng tôi, thỉnh thoảng vẫy tay gọi tôi đến trò chuyện cùng.

Sau khi gia đình ổn định, công việc của chú Hạ ngày càng phát đạt, chẳng bao lâu đã đổi nhà đổi xe.

Anna đã sốt ruột muốn biết cuộc hôn nhân này kết thúc thế nào.