"Em kiểm tra rồi ạ."

Cô không nói gì, đặt tập đề sang một bên.

Buổi chiều có kết quả.

Điểm tuyệt đối.

Cô Triệu gọi tôi lên văn phòng.

Tôi đứng trước bàn cô, hai tay chắp sau lưng, nắm ch/ặt vạt áo.

"Trần Vọng, trước đây thành tích của em cũng tốt thế này sao?"

"Cũng tạm ạ."

"Cô đã xem tất cả các bài kiểm tra học kỳ này của em, toán chưa bao giờ dưới chín mươi lăm, ngữ văn cũng nằm trong top ba của lớp."

Tôi không nói gì.

"Hoàn cảnh gia đình em thế nào? Cô nghe nói em sống một mình?"

"Bà nội em mất rồi, bố mẹ em ở trên huyện ạ."

Cô Triệu nhìn tôi một lúc, từ trong ngăn kéo lấy ra một tờ đơn.

"Tháng sau huyện có cuộc thi kiến thức tiểu học, cô muốn đăng ký tên em."

"Có phải đóng phí đăng ký không ạ?"

"Không cần. Trường chi trả."

"Vậy thì tốt ạ."

Cô Triệu do dự một chút rồi nói tiếp: "Vọng này, năm sau em lên cấp hai, điểm chuẩn vào trường trung học thực nghiệm của huyện không thấp, nhưng với thành tích này của em thì chắc không vấn đề gì. Đến lúc đó cần bố mẹ em ký tên và nộp hồ sơ."

"Vâng ạ."

"Họ có hợp tác không?"

Tôi không trả lời.

Cô Triệu thở dài.

"Em về lớp trước đi. Có chuyện gì thì cứ tìm cô."

Khi bước ra khỏi văn phòng, tôi khựng lại một chút.

"Cô Triệu ạ."

"Hửm?"

"Bố mẹ em sẽ không hợp tác đâu. Nhưng em sẽ tìm cách."

Cô nhìn theo bóng lưng tôi, không nói gì.

Cuộc thi kiến thức diễn ra vào cuối tháng. Hơn hai mươi trường tiểu học trong toàn huyện, mỗi trường cử hai học sinh tham gia.

Tôi chưa từng đến phòng thi trên huyện bao giờ, hôm đó ngồi trong hội trường lớn, nhìn những đứa trẻ xung quanh ăn mặc chỉnh tề, có đứa còn được phụ huynh đưa đi.

Tôi mặc chiếc áo bông cũ chị Phương cho, tay áo xắn ba vòng.

Đề thi được phát xuống, tôi cúi đầu làm bài.

Những thứ khác không cần phải nghĩ đến.

Ngày có kết quả, cô Triệu đứng đợi tôi ở cửa văn phòng.

Hạng ba.

Hạng ba toàn huyện.

"Vọng này," cô Triệu đưa giấy khen cho tôi, "em là học sinh có thứ hạng cao nhất trong cuộc thi này của trường ta suốt mười năm qua."

Tôi nhận lấy giấy khen, nhìn dòng chữ trên đó, gấp làm đôi rồi nhét vào ngăn cặp sách.

"Cô Triệu, giải thưởng này có giúp em học lên cấp hai được không ạ?"

"Có được cộng điểm. Nhưng thực lực của em vốn đã đủ rồi."

"Thế thì tốt ạ."

Tôi mang giấy khen về nhà, không treo lên tường.

Treo lên tường cũng chẳng có ai xem.

Tôi lật mặt sau tờ giấy khen, dùng bút chì viết một dòng chữ:

"Hạng ba toàn huyện. Lần tới tranh hạng nhất."

Rồi nhét xuống dưới gối.

Chương 7

Ngày thi chuyển cấp xong, tôi đạp chiếc xe cũ chị Phương cho về nhà.

Xích xe bị lỏng, đạp kêu cọt kẹt, nhưng nhanh gấp ba lần đi bộ.

Tôi còn chưa vào sân đã thấy một chiếc xe tải nhỏ màu bạc đỗ trước cửa.

Tim tôi "thịch" một cái.

Đẩy cửa vào, bố tôi đang ngồi ở nhà chính, bên cạnh còn có một người phụ nữ trung niên tôi chưa từng gặp, mặc chiếc áo khoác phao màu đỏ, cổ tay đeo một chiếc vòng vàng, tóc uốn xoăn.

Mẹ tôi đứng cạnh bếp, đang rót nước cho người phụ nữ đó.

"Vọng về rồi à." Khi mẹ tôi nói câu này, trên mặt bà nở một nụ cười mà tôi chưa từng thấy.

Nụ cười ấy khiến sống lưng tôi lạnh toát.

"Lại đây, lại đây nào." Mẹ tôi vẫy vẫy tay, "Đây là dì Trương, mở quán cơm ở thị trấn, bạn học cũ của bố con đấy."

Tôi đứng ở cửa không nhúc nhích.

"Vào đi, đứng ở cửa làm cái gì?" Bố tôi trừng mắt nhìn tôi.

Tôi bước vào, ngồi xuống chiếc ghế đẩu ở góc nhà.

Người dì Trương kia nhìn tôi từ trên xuống dưới rồi gật đầu.

"Người chắc chắn, tuy hơi lùn một chút, nhưng làm việc chắc là nhanh nhẹn."

"Làm việc ạ?" Tôi nhìn sang mẹ.

"Dì Trương của con đang thiếu người ở quán cơm, muốn tìm một đứa phụ việc." Mẹ tôi nói rất nhanh, "Bao ăn bao ở, một tháng trả một nghìn năm trăm tệ."

"Con phải đi học cấp hai mà."

"Học cấp hai cái gì?" Bố tôi đ/ập bàn, chén trà rung lên, "Em trai con năm nay lên cấp hai, học phí cộng tiền học thêm một học kỳ hơn tám nghìn, nhà lấy đâu ra tiền dư mà nuôi hai đứa?"

"Cấp hai là giáo dục bắt buộc, không mất học phí ạ."

"Không mất học phí thì ăn uống không mất tiền à? Mặc quần áo không mất tiền à? Tiền xe đi lại không mất tiền à?"

Dì Trương ở bên cạnh chen vào: "Con bé này miệng lưỡi sắc sảo phết. Nhưng đến chỗ tao thì quy tắc phải giữ. Năm giờ sáng dậy rửa rau chuẩn bị nguyên liệu, tối dọn hàng rửa bát quét nhà, ngày ba bữa bao no."

Tôi nhìn bà ta.

"Con mười hai tuổi, không được đi làm thuê ạ."

"Ai bảo là đi làm thuê? Đây là dì Trương thương con, tìm cho con cơ hội học nghề đấy!" Giọng mẹ tôi sắc lên.

"Thế sao em trai không đi học nghề ạ?"

Câu nói này như một cây kim, đ/âm thẳng vào mặt mẹ tôi.

Bà bước nhanh đến trước mặt tôi, túm lấy cổ áo tôi.

"Hôm nay nếu mày dám nói một chữ 'không', tin là tao đá/nh g/ãy chân mày không?"

"Để nó g/ãy chân thì làm việc kiểu gì?" Dì Trương nhíu mày.

Mẹ tôi buông tay ra, lùi lại một bước, hít sâu một hơi.

"Vọng, nghe lời đi. Con đến quán cơm làm nửa năm, tiền tích góp được mẹ giữ giúp con, đợi con mười lăm mười sáu tuổi, tìm một nhà tử tế mà gả đi, nở mày nở mặt, mẹ sẽ không để con thiệt đâu."

Tôi không nói gì.

Không phải vì sợ bà.

Mà là đang nghĩ đối sách.

"Cho con suy nghĩ chút ạ."

"Suy nghĩ cái gì? Mai đi theo dì Trương luôn!" Bố tôi đứng dậy.

"Đồ đạc con chưa dọn, mảnh vườn cũng phải bàn giao cho hàng xóm. Cho con hai ngày ạ."

Bố tôi nhìn dì Trương.

Dì Trương gật đầu: "Không vội, ngày kia tao đến đón."

Sau khi họ đi rồi, tôi ngồi giữa sân.