Mẹ chồng mặc chiếc áo khoác mới, trên mặt không nhìn ra hỉ nộ. Tạ Húc và Vương Thiến thì rõ ràng có chút thất vọng, có lẽ là cảm thấy bữa tiệc không đủ hoành tráng, không thể chụp ảnh đăng lên mạng xã hội để khoe khoang được.

"Mẹ, chúc mừng sinh nhật mẹ." Tôi nâng ly, "Bữa cơm này, con và Tạ Dương mời. Chiếc áo này là chút lòng thành của hai đứa con." Tôi cố ý nhấn mạnh hai chữ "hai đứa". Mẹ chồng liếc nhìn Tạ Dương một cái, miễn cưỡng nặn ra một nụ cười: "Có lòng rồi."

Bữa cơm diễn ra nhạt nhẽo. Trên đường về nhà, Tạ Dương thở phào nhẹ nhõm: "May quá, cuối cùng cũng xong chuyện."

Tôi lại biết, mọi chuyện không đơn giản như vậy. Quả nhiên, ngày hôm sau, một người dì họ xa gọi điện cho tôi, nói vòng vo: "Tĩnh Tĩnh à, nghe nói sinh nhật mẹ chồng con năm nay, hai đứa chỉ mời bà ăn bữa cơm thường thôi sao? Mọi năm chẳng phải đều rất long trọng à? Có phải... dạo này hai đứa kẹt tiền không?"

Tôi lập tức hiểu ra, đây là mẹ chồng đang tung tin đồn sau lưng, tạo ra hình ảnh chúng tôi "bất hiếu" hoặc "sa sút". Tôi nói với Tạ Dương: "Anh nhìn xem, bà ấy không trực tiếp gây sự với chúng ta mà chọn cách h/ủy ho/ại danh tiếng của chúng ta."

Sắc mặt Tạ Dương trầm xuống. Chưa kịp nghĩ ra đối sách, Vương Thiến đã đăng một bức ảnh lên nhóm gia đình. Đó là chiếc đồng hồ hàng hiệu Tạ Húc mới m/ua, giá ít nhất cũng sáu con số. Vương Thiến viết: "Chồng vất vả rồi, thưởng cho anh nhé! Đàn ông nỗ lực là đẹp trai nhất!" Bối cảnh bức ảnh là bộ ghế sofa da thật mới thay ở nhà họ. Mà kiểu dáng bộ sofa đó, chính là cái mà tháng trước mẹ chồng kéo tôi đi dạo trung tâm nội thất, chỉ vào nói là "đặc biệt thích".

Tôi lập tức hiểu ra tất cả. Tôi mở ngay bảng tính chia sẻ của Quỹ gia đình để đối chiếu chi tiêu gần đây. Sổ sách khớp, không có bất kỳ khoản chi lớn nào. Tiền không lấy từ quỹ. Vậy tiền m/ua sofa lấy từ đâu?

Tôi gọi cho mẹ chồng, hỏi han vài câu rồi giả vờ vô tình hỏi: "Mẹ, dạo này sức khỏe mẹ thế nào? Tiền đủ tiêu không? Nếu không đủ thì nói với chúng con." Mẹ chồng ở đầu dây bên kia lập tức cảnh giác: "Đủ tiêu, sao lại không đủ? Con đừng hòng gài bẫy mẹ, mẹ không lấy thêm một xu nào cả!"

Bà càng như vậy, tôi càng khẳng định có uẩn khúc. Tôi không hỏi thêm mẹ chồng nữa vì biết không hỏi được gì. Nhưng trong lòng tôi đã có một dự đoán.

Ngày hôm sau là cuối tuần, tôi nói với Tạ Dương: "Chúng ta qua chỗ mẹ xem sao." Chúng tôi xách theo trái cây và thực phẩm chức năng, gõ cửa nhà mẹ chồng. Thấy chúng tôi, bà có chút bất ngờ nhưng vẫn để chúng tôi vào. Tôi nhìn quanh, nhà cửa dọn dẹp sạch sẽ, nhưng cứ thấy thiếu thiếu thứ gì đó. Đúng rồi, là chiếc vòng vàng mẹ chồng đeo gần hai mươi năm nay. Đó là món quà bố chồng tặng bà lúc còn sống, bà luôn coi như bảo vật, không bao giờ rời thân.

"Mẹ, chiếc vòng vàng của mẹ đâu rồi?" Tôi hỏi bâng quơ. Ánh mắt mẹ chồng né tránh, gượng gạo sờ vào cổ tay trống trơn: "À, cái đó... kiểu dáng cũ quá rồi, mẹ cất đi rồi."

Tim tôi thắt lại. Tôi lấy cớ vào bếp giúp bà rửa trái cây, lén mở ngăn kéo bà cất đồ quý giá. Bên trong trống rỗng. Không chỉ chiếc vòng vàng, mà cả mấy sợi dây chuyền vàng và nhẫn vàng đều biến mất. Đó đều là những món đồ quý giá nhất của bà.

Tôi bước ra khỏi bếp, sắc mặt bình tĩnh nhưng lòng đã dậy sóng. Vì muốn thỏa mãn ham muốn của con trai út, bà ta vậy mà có thể làm đến mức này. Tạ Dương cũng nhận ra điều bất thường, nghi hoặc nhìn tôi. Tôi lắc đầu với anh, ra hiệu đừng lên tiếng. Ngồi một lát, chúng tôi cáo từ.

Về đến nhà, tôi kể cho Tạ Dương nghe những gì mình phát hiện và suy đoán. "Bà ấy b/án hết trang sức vàng của mình để lấy tiền m/ua sofa và đồng hồ cho Tạ Húc." "Không thể nào!" Tạ Dương kinh ngạc đến mức nói năng ngắt quãng, "Mẹ... sao có thể..."

"Sao lại không thể?" Tôi nhìn anh, "Bà ấy không thể lấy thêm tiền từ chúng ta nữa, lại muốn thỏa mãn ham muốn của con trai út, ngoài việc dùng đến tiền tiết kiệm của chính mình, bà ấy còn cách nào khác? Sự kiểm soát b/ệnh hoạn này của bà ấy không chỉ là thiên vị nữa."

"Bà ấy thà b/án đi di vật của bố để lấp đầy sự hư vinh của Tạ Húc. Tạ Dương, anh đã nhìn rõ chưa? Trong lòng bà ấy, em trai anh là bảo bối cần bà ấy dốc hết tình mẫu tử để bù đắp và nuông chiều, như thể làm vậy mới chứng minh được bà ấy là người mẹ vĩ đại. Còn anh, là trụ cột mà bà ấy chọn từ sớm, là công cụ để bà ấy thực hiện mọi kỳ vọng, nên phải dốc hết sức cho cái nhà này."

Đôi tay Tạ Dương nắm ch/ặt lấy tay vịn sofa, các khớp xươ/ng trên mu bàn tay trắng bệch vì dùng sức. Hơi thở anh trở nên nặng nề, lồng ngựk phập phồng dữ dội. Niềm tin bấy lâu nay sụp đổ hoàn toàn. Tình mẫu tử mà anh vẫn tưởng, trách nhiệm mà anh vẫn tưởng, hóa ra chỉ là một màn kịch được thiết kế tinh vi.

Sau một lúc lâu, anh mới hỏi bằng giọng khàn đặc: "Chúng ta... nên làm gì?"

"Tìm bằng chứng," tôi nói, "Chúng ta phải để bà ấy tự miệng thừa nhận."

Những ngày tiếp theo, tôi bắt đầu để ý tất cả các tiệm vàng và sàn giao dịch đồ cũ trong thành phố. Sự nhạy bén của nghề kế toán cho tôi biết mỗi giao dịch đều để lại dấu vết. Tôi và Tạ Dương cầm sổ hộ khẩu và căn cước công dân, lấy lý do lo sợ mẹ bị l/ừa đ/ảo qua mạng để nhờ họ hỗ trợ tìm ki/ếm. Cuối cùng, chúng tôi tìm thấy hồ sơ giao dịch tại một tiệm vàng lâu đời. Trong video, bà cẩn thận lấy chỗ trang sức vàng đó ra từ túi vải, đặt lên quầy. Nhân viên cân đo, định giá, cuối cùng, bà cầm xấp tiền dày cộm rời đi.

Tôi sao chép đoạn video này lại. Mọi thứ đã sẵn sàng.

Cuối tuần, tôi lấy cớ cần mẹ chồng tư vấn phong cách trang trí nhà mới, mời cả bà, Tạ Húc và Vương Thiến đến nhà. Trong phòng khách, trước mặt mọi người, tôi bật máy chiếu. Tôi nói: "Hôm nay mời mọi người đến là để cùng xem một thứ."

Khi hình ảnh mẹ chồng bước vào tiệm vàng xuất hiện, mặt bà tái mét, không còn chút huyết sắc. Trên màn hình, video giám sát độ phân giải cao phát đi trong im lặng. Mẹ chồng c/òng lưng đứng trước quầy, lấy từng món trang sức chứa đựng kỷ niệm ra. Động tác của bà chậm chạp, ngập ngừng, trên mặt đầy vẻ không nỡ.

Phòng khách im phăng phắc, chỉ có tiếng đếm tiền "sột soạt" trong video nghe chói tai. Video kết thúc, tôi tắt máy chiếu. Mẹ chồng ngồi bệt xuống sofa, toàn thân r/un r/ẩy, môi mấp máy nhưng không nói được lời nào.

Tôi bình tĩnh lên tiếng: "Mẹ, số tiền này đủ m/ua một bộ sofa da thật và một chiếc đồng hồ hàng hiệu chưa?"

Mẹ chồng bỗng ngẩng đầu: "Lý Tĩnh! Cô điều tra tôi! Cô còn coi tôi là bề trên không?"

"Nếu con không điều tra, có phải mẹ định để khoản n/ợ 'tình mẫu tử' này mục rữa trong bụng mãi mãi không?"

Tôi không chút nhượng bộ nhìn thẳng vào mắt bà: "Mẹ b/án đi di vật bố để lại để thỏa mãn sự hư vinh của con trai út. Sau đó lại đi khóc lóc trước mặt họ hàng rằng con trai cả bất hiếu, sinh nhật cũng làm sơ sài. Mẹ không thấy bát nước này của mẹ quá thiên vị sao?"

"Tôi không có!" Mẹ chồng hét lên, giọng chói tai, "Bố cô mất sớm, tôi một mình nuôi hai anh em cô, tôi có dễ dàng không? Tôi đặt hết hy vọng vào Tạ Dương, nó là con tôi, là trụ cột gia đình, nó chịu khó một chút thì sao? Tôi thương Tiểu Húc, bù đắp cho nó một chút, đó là tiền của tôi! Tôi tiêu tiền của tôi thì có gì sai!"

"Vậy sao?" Tôi quay sang Tạ Húc, "Tạ Húc, cậu nói xem? Số tiền mẹ b/án di vật, cậu định khi nào trả?"

Mặt Tạ Húc lúc đỏ lúc trắng, ấp úng: "Tôi... dạo này tôi kẹt tiền, chờ khi nào dư dả..."

"Là giống như khoản tiền cọc hai trăm nghìn cậu n/ợ chúng tôi, 'dư dả' năm năm rồi vẫn chưa dư dả được sao?" Tôi cười lạnh c/ắt ngang.

Vương Thiến thấy vậy lập tức nhảy ra bảo vệ chồng: "Chị dâu nói thế là không được! Chúng tôi tiêu tiền của mẹ tôi là thiên kinh địa nghĩa! Chị quản được à? Hơn nữa, nếu không phải chị quản tiền trong nhà ch/ặt quá, thì mẹ chồng có phải đi b/án trang sức không? Nói cho cùng, tất cả đều là do chị ép!"

Lời lẽ đảo trắng thay đen này khiến Tạ Dương cũng không nghe nổi nữa. Anh đứng dậy, nắm ch/ặt tay, đây là lần đầu tiên anh phản bác lại người nhà mình. "Đủ rồi! Vương Thiến, cô còn mặt mũi mà nói à?" Anh mắt đỏ ngầu chỉ vào Tạ Húc, "Tạ Húc, cậu tự hỏi lòng mình xem, những năm qua anh chị đối xử với cậu thế nào? Con chúng tôi còn không dám đăng ký lớp piano hai trăm tệ một buổi, cậu thì hay rồi, lấy tiền chúng tôi đưa mẹ để đăng ký cho con cậu lớp cưỡi ngựa mười nghìn tệ một buổi! Chúng tôi thắt lưng buộc bụng trả n/ợ tiền nhà, cậu đổi xe đổi đồng hồ không hề chớp mắt! Tiền của chúng tôi là từ trên trời rơi xuống à?"

"Mẹ!" Anh quay sang mẹ chồng, giọng nghẹn ngào, "Mẹ luôn nói bố đi sớm, bắt con gánh vác cái nhà này. Con gánh rồi! Nhưng còn mẹ thì sao? Trong lòng mẹ rốt cuộc có con trai này không? Mẹ coi con là con trai, hay là cái máy ki/ếm tiền?"

Một loạt chất vấn như pháo n/ổ khiến mẹ chồng và Tạ Húc cứng họng. Mẹ chồng nhìn đứa con cả gần như suy sụp, cuối cùng cũng h/oảng s/ợ. Bà nhận ra đứa con cả mà bà luôn coi là "chỗ dựa" lần này đã thực sự tổn thương sâu sắc. Bà gào khóc, bò tới muốn nắm lấy tay Tạ Dương: "Con cả, mẹ sai rồi, mẹ thật sự sai rồi... con đừng bỏ mẹ mà..."

Đúng lúc này, tiếng gõ cửa dồn dập vang lên. Tôi ra mở cửa, bên ngoài là hai nhân viên cảnh sát mặc quân phục, vẻ mặt nghiêm túc. Người dẫn đầu đưa ra thẻ công tác, ánh mắt lướt qua mọi người trong phòng khách, cuối cùng dừng lại ở Tạ Húc. "Là Tạ Húc phải không? Chúng tôi là đội điều tra kinh tế. Cậu bị tình nghi liên quan đến một vụ án lạm dụng chức vụ, mời cậu về đồn hỗ trợ điều tra."

Sự xuất hiện của cảnh sát như một quả bom n/ổ chậm khiến màn kịch gia đình này leo thang. Vương Thiến hét lên, lao vào Tạ Húc: "Các anh nhầm rồi! Không thể nào! Tạ Húc nhà tôi sao có thể..."

Cảnh sát không thèm để ý đến cô ta, một người đã lấy c/òng tay ra, giọng không thể nghi ngờ: "Có gì lên đồn rồi nói."

Trong phòng khách, mọi người đều ch*t lặng. Mẹ chồng cũng ngừng gào khóc, không thể tin nhìn đứa con trai út bị c/òng tay. Cơ thể Tạ Húc loạng choạng, sắc mặt xám xịt, chút huyết sắc cuối cùng cũng biến mất. Cậu ta cúi đầu, không dám nhìn ai.

Sự nuông chiều của mẹ chồng không đổi lại được một đứa con út ưu tú, mà ngược lại khiến cậu ta hình thành những ham muốn không đáy. Thật là một sự mỉa mai tột độ! Những khoản chi tiêu tưởng chừng hào nhoáng đó, đổi xe, m/ua đồng hồ, hàng xa xỉ... Vực thẳm của ham muốn ngày càng đ/áng s/ợ. Khi lương của chính mình không thỏa mãn được, mẹ chồng cũng đã cạn túi, cậu ta vậy mà đã dấn thân vào con đường phạm tội.

Cảnh sát dẫn Tạ Húc thất thần rời đi. Vương Thiến khóc lóc đuổi theo, trong nhà chỉ còn chúng tôi và mẹ chồng đang ngẩn người.

Lâu sau, mẹ chồng mới ngẩng đầu, gương mặt già nua đầy nước mắt và hối h/ận. "Con cả... c/ứu lấy em trai con... con không thể không quản nó..." Bà nắm lấy vạt áo Tạ Dương như nắm lấy cọng rơm c/ứu mạng cuối cùng. Tạ Dương nhìn bà, trong ánh mắt không còn gi/ận dữ, chỉ còn sự mệt mỏi và bi ai vô tận. Anh nhẹ nhàng gỡ tay bà ra, từng chữ từng chữ nói: "Mẹ, lần này con không quản được nữa. Là nó tự chọn sai đường."

Tạ Húc vì số tiền phạm tội quá lớn nên bị kết án nặng. Vương Thiến b/án nhà, xe và những món hàng hiệu đó đi để đền bù tổn thất cho công ty, nhưng vẫn như muối bỏ bể. Cô ta đưa con về nhà mẹ đẻ, từ đó c/ắt đ/ứt liên lạc với chúng tôi.

Mẹ chồng bạc trắng đầu chỉ sau một đêm. Bà không bao giờ nhắc đến chuyện bảo chúng tôi đưa tiền nữa, cũng không nói một lời thiên vị nào. Chỉ là mỗi khi Tạ Dương đến thăm, bà chỉ lặng lẽ rơi lệ. Tôi sửa sang nốt nửa căn nhà kia cho bà. Không còn tranh chấp gia đình và gánh nặng kinh tế, cuộc sống của chúng tôi cuối cùng đã trở lại bình yên. Tạ Dương đổi một công việc ít áp lực hơn, tuy thu nhập ít hơn một chút nhưng nụ cười lại nhiều hơn. Anh bắt đầu có thời gian bên tôi, bên con, tận hưởng hạnh phúc đơn giản và chân thực của gia đình ba người chúng tôi.

Lại một buổi chiều ấm áp, gia đình chúng tôi uống trà chiều ở ban công. Tạ Dương nhìn tôi, ánh mắt dịu dàng. "Tĩnh Tĩnh, cảm ơn em," anh nói, "Cảm ơn em đã không bỏ rơi anh, cũng không bỏ rơi gia đình này."

Tôi mỉm cười, nắm lấy tay anh, "Vì anh xứng đáng."

Gió nhẹ lướt qua, mang theo hương thơm của hoa dành dành trong vườn.