"Bạn không xứng đáng ở căn phòng này."

Mẹ kế đứng ở cửa, tay cầm cặp sách của tôi.

Năm đó tôi 8 tuổi, vừa tan học về nhà thì phát hiện ổ khóa cửa phòng mình đã bị thay.

"Căn phòng này sau này là của Tiểu Kiệt." Mẹ kế ném cặp sách xuống chân tôi, "Con sang ở nhà bà ngoại đi."

Tôi nhìn về phía bố.

Bố cúi đầu, không nhìn tôi.

"Bố..."

"Nghe lời mẹ con đi."

Tối hôm đó, tôi kéo chiếc vali, đứng trước cửa nhà bà ngoại.

Bà ngoại mở cửa nhìn thấy tôi, sững lại ba giây, rồi ôm tôi vào lòng khóc.

1.

Năm 2003, tôi 8 tuổi.

Mùa hè năm đó, bố tái giá.

Người mẹ mới họ Vương, đã có một cậu con trai 6 tuổi, tên là Tiểu Kiệt.

Ngày cưới, dì Vương mặc váy đỏ, cười rất ngọt. Bà xoa đầu tôi nói: "Sau này chúng ta là một nhà rồi, gọi là mẹ nhé."

Tôi đã gọi.

"Mẹ."

Bà cười đáp một tiếng, rồi quay sang ôm Tiểu Kiệt.

Tôi tưởng đây là khởi đầu của cuộc sống mới.

Mẹ tôi mất sớm, hồng tôi 2 tuổi thì bà đã không còn nữa. Bà ngoại nói, mẹ sinh tôi thì thương tổn cơ thể, về sau không bao giờ hồi phục được.

Những năm qua đều là bà ngoại giúp chăm tôi, bố một mình đi làm, không kham nổi nhiều.

Giờ nhà có thêm một người mẹ, tôi nghĩ, sau này có lẽ sẽ khác đi rồi.

Quả thật là khác thật.

Ngày thứ ba sau đám cưới, dì Vương thay bức ảnh gia đình ở phòng khách.

Bức ảnh mới, có bố, có bà, và có Tiểu Kiệt.

Không có tôi.

Tôi hỏi bố: "Sao trong ảnh không có con?"

Bố nói: "Lần sau chụp sẽ thêm con vào."

Lần sau là khi nào?

Tôi không biết.

Nhưng tôi biết, đồ đạc trong nhà bắt đầu thay đổi từng chút một.

Đồ chơi của Tiểu Kiệt ngày càng nhiều, chất đầy góc phòng khách.

Đồ chơi của tôi bị dọn vào nhà kho, với lý do "chiếm quá nhiều chỗ".

Dì Vương mỗi ngày nấu cho Tiểu Kiệt những món ngon, th!t kho, sườn xào chua ngọt, cánh gà chiên coca.

Còn tôi thì sao?

"Con không kén ăn, cái gì cũng ăn được."

Lúc đó tôi không hiểu thế nào là đối xử khác biệt.

Tôi chỉ thấy lạ, tại sao Tiểu Kiệt được ăn hai cái đùi gà, còn tôi chỉ được ăn một cái?

Tại sao Tiểu Kiệt được thức khuya xem hoạt hình, còn tôi phải lên giường lúc 8 giờ?

Tại sao Tiểu Kiệt làm sai, dì Vương chỉ nói "trẻ con còn nhỏ chưa hiểu chuyện", còn tôi làm vỡ một cái cốc, phải đứng ph/ạt hai tiếng đồng hồ?

Tôi hỏi bố.

Bố nói: "Con lớn hơn, phải hiểu chuyện."

Tôi lớn hơn á?

Tôi mới 8 tuổi.

Mùa thu năm đó, mọi chuyện thay đổi.

Tiểu Kiệt sắp vào tiểu học.

Dì Vương nói, Tiểu Kiệt cần một môi trường học tập yên tĩnh.

Phòng tôi hướng nam, ánh sáng tốt, yên tĩnh.

Phòng Tiểu Kiệt hướng bắc, sát mặt đường, ồn quá.

"Để Tiểu Kiệt ở phòng con, con chuyển sang phòng bên kia đi."

Tôi không muốn.

Đó là căn phòng tôi ở từ nhỏ. Trên tường còn dán bức ảnh mẹ để lại cho tôi.

"Không được." Tôi nói, "Đó là phòng của con."

Sắc mặt dì Vương trầm xuống.

"Tôi đang nói chuyện với con, con có thái độ gì vậy?"

Tôi nhìn về phía bố.

Bố vẫn câu nói ấy: "Nghe lời mẹ con đi."

Tối hôm đó, tôi bị ép chuyển sang căn phòng nhỏ phía bắc.

8 mét vuông, một cái giường, một cái bàn học, cửa sổ còn hỏng, đóng không ch/ặt, mùa đông gió lùa vào.

Tôi cẩn thận dán bức ảnh của mẹ lên tường căn phòng mới.

Đó là sự kiên trì duy nhất của tôi.

Nhưng chuyện chưa dừng lại.

Một tháng sau, dì Vương lại tìm ra lý do mới.

"Căn nhà này tổng cộng chỉ có ba phòng ngủ, tôi và bố con ở phòng chính, Tiểu Kiệt ở phòng con... con ở đâu cũng chật hết."

Bà dừng lại một chút, rồi thay một vẻ mặt "vì tốt cho con".

"Tôi thấy, con không bằng sang ở nhà bà ngoại đi. Bà ngoại một mình cũng cô đơn, con sang bầu bạn, tốt biết mấy."

Tôi sững lại.

"Có ý gì vậy?"

"Ý là để con sang ở nhà bà ngoại." Dì Vương nói một cách đầy lý lẽ, "Cũng không phải là không cho con về, tết đến lễ có thể về mà."

Tôi nhìn về phía bố.

Bố ngồi trên sofa, mắt dán vào ti vi, không nói gì.

"Bố, bố nói đi."

Yết hầu bố chuyển động.

"Nghe lời mẹ con đi."

Đêm đó, tôi nằm trên giường, nghe tiếng gió ngoài cửa sổ, thức trắng đêm.

Hôm sau tan học, tôi phát hiện ổ khóa cửa phòng mình đã bị thay.

Chìa khóa ở trong tay dì Vương.

"Đồ đạc của con tôi đã thu dọn xong rồi." Bà đẩy một chiếc vali về phía tôi, "Hôm nay bà ngoại con đến đón."

Tôi nhìn chiếc vali đó, 20 inch, màu hồng, là của mẹ tôi ngày trước.

Bên trong đựng tất cả quần áo và sách vở của tôi.

Tôi nhìn về phía bố.

Bố đứng ở phòng khách, tay cầm cốc trà, không nhìn tôi.

"Bố."

Ông không đáp.

"Bố, bố không cần con nữa sao?"

Cuối cùng ông cũng ngẩng đầu lên, liếc nhìn tôi một cái.

Trong ánh mắt ấy, có áy náy, có bất lực, nhưng nhiều hơn cả là tránh né.

"Bà ngoại sẽ chăm con tốt." Ông nói, "Hàng tháng bố sẽ chuyển tiền sinh hoạt cho con."

Tôi không khóc.

Tôi 8 tuổi, đứng giữa phòng khách, nhìn căn nhà mà mình đã sống 8 năm, đột nhiên thấy rất xa lạ.

Dì Vương tựa vào khung cửa, trên mặt thoáng nụ cười nhạt.

Tiểu Kiệt thò đầu ra từ phòng tôi, tay cầm chiếc đèn bàn hình gấu bông của tôi.

"Mẹ ơi, cái đèn này đẹp quá!"

"Thích thì giữ lại đi."

Đó là đồ mẹ tôi để lại cho tôi.

Tôi muốn cư/ớp lại.

Nhưng tôi không làm.

Bởi tôi biết, ở trong nhà này, tôi đã không còn tư cách để "cư/ớp" bất cứ thứ gì nữa.

Bà ngoại đợi tôi ngoài cửa.

Bà nhìn thấy tôi, mắt đã đỏ hoe.

"Bà ngoại đến rồi." Bà ngồi xổm xuống, ôm tôi, "Con về nhà với bà ngoại."

Tôi gật đầu.

Kéo chiếc vali màu hồng, tôi bước ra khỏi nhà.

Sau lưng, cửa "cạch" một tiếng khóa lại.

Ngày hôm đó là 15 tháng 10 năm 2003.

Tôi mãi mãi nhớ ngày này.

Bởi vì từ ngày đó, tôi không còn "nhà" nữa.

2.

Bà ngoại sống ở khu chung cư cũ phía nam thành phố, hai phòng ngủ một phòng khách, 60 mét vuông.

Căn nhà cũ kỹ, tường bong tróc, lò sưởi cũng không ấm lắm.

Nhưng bà ngoại dọn căn phòng ngủ lớn nhất cho tôi ở.

"Con gái của bà, phòng này là của con rồi." Bà ngoại nắm tay tôi, "Sau này đây là nhà của con."

Tôi đứng trong phòng, nhìn chiếc giường sạch sẽ, chiếc đèn bàn mới m/ua, và chậu trầu bà trên bàn học.

Bà ngoại sống một mình, lương hưu mỗi tháng 1800 tệ.

Những thứ này, là bà m/ua riêng cho tôi.

Tối hôm đó, tôi nằm trên giường, cuối cùng không kìm được mà khóc.

Không phải vì ấm ức.

Mà vì bà ngoại.

Bà ngoại lớn tuổi rồi, sức khỏe không tốt, mỗi ngày phải uống ba loại th/uốc.

Bà vốn có thể yên ổn dưỡng già, giờ lại phải chăm tôi.

"Bà ngoại, con xin lỗi."

Bà ngoại ôm tôi, nhẹ nhàng vỗ lưng tôi.

"Đứa ngốc, nói gì mà xin lỗi. Con là cháu ngoại ruột của bà, bà không chăm con thì chăm ai?"

Từ đó, tôi sống ở nhà bà ngoại.

Cuộc sống rất đơn giản.

Sáng bà đưa tôi đi học, trưa tôi ăn căn tin ở trường, tối bà nấu cơm đợi tôi về.

Cơm bà nấu rất thơm, tuy chỉ là món ăn gia đình, nhưng ngon hơn dì Vương nấu nhiều.

Ít nhất, mỗi lần ăn cơm, tôi được ăn hai cái đùi gà.

Bố nói hàng tháng sẽ chuyển tiền sinh hoạt.

Tháng đầu tiên, chuyển 800 tệ.

Tháng thứ hai, chuyển 500 tệ.

Tháng thứ ba, không chuyển nữa.

Bà ngoại gọi điện hỏi, bên kia là dì Vương nghe máy.

"Chị ơi, không phải chúng tôi không đưa. Là dạo này nhà đang khó khăn, Tiểu Kiệt phải đi lớp phụ đạo, chỗ nào cũng tốn tiền. Chị bảo con tiết kiệm một chút."

Bà ngoại tức đến mức tay run cả lên.

"Đó là con gái ruột của anh ấy!"

"Con gái ruột thì chị đang nuôi phải không?" Giọng dì Vương lạnh lẽo, "Con ở chỗ chị, ăn của chị ở của chị, chị đòi tiền tôi, có hợp lý không?"

Cúp máy.

Bà ngoại ngồi trên sofa, cả nửa ngày không nói gì.

Tôi từ trong phòng đi ra, thấy bà ngoại đang lau nước mắt.

"Bà ngoại, không sao đâu." Tôi ngồi xổm xuống, nắm tay bà, "Con có thể không cần tiền của họ."

"Đứa ngốc..."

"Con không ngốc đâu." Tôi ngẩng đầu lên, mắt khô ráo, "Bà ngoại, sau này con sẽ ki/ếm tiền. Con sẽ nuôi bà."

Năm đó tôi 8 tuổi.

Nói câu này, ngay cả tôi cũng không tin.

Nhưng tôi đã khắc ghi.

Từ đó, tiền sinh hoạt phí của bố bị c/ắt luôn.

Thỉnh thoảng có chuyển vài lần, ba trăm, năm trăm, cũng chẳng theo quy luật nào.

Bà ngoại không bao giờ đòi họ.

Lương hưu của bà cộng với tiền lẻ ki/ếm được từ vá ví may vá, vừa đủ cho hai bà cháu sống.

Tôi biết bà ngoại tằn tiện.

Bà m/ua cho tôi quần áo mới, còn bà mặc quần áo cũ mười năm trước.

Bà cho tôi ăn th!t, còn bà chỉ ăn rau.

Bà tiếc không dám bật sưởi, đêm ngủ quấn hai lớp chăn bông.

Tôi đều thấy hết.

Nhưng lúc đó tôi quá nhỏ, làm được gì đâu.

Duy nhất tôi có thể làm, là học thật giỏi.

Tôi biết, chỉ có học thật giỏi, sau này mới có thể cho bà ngoại sống tốt hơn.

Đến tết, bố gọi điện.

"Con ơi, tết về nhà ăn cơm nhé."

Về nhà?

Đó còn là nhà tôi sao?

Tôi không muốn về.

Nhưng bà ngoại nói: "Đi đi, dù sao cũng là bố ruột của con."

Tôi về.

Vừa đẩy cửa, tôi thấy phòng khách lắp đèn mới, sofa mới, dưới sàn trải thảm dày.

Tiểu Kiệt mặc áo khoác lông vũ mới, đang chơi game ở sofa.

Dì Vương thò đầu ra từ bếp: "Về rồi à? Ngồi đi, cơm sắp xong rồi."

Giọng bà bình thường, như thể tôi chỉ là một người họ hàng xa ghé chơi.

Tôi nhìn quần áo trên người mình.

Đó là chiếc áo khoác cũ Tiểu Kiệt mặc năm ngoái, dì Vương nhét cho tôi trước tết.

"Cái áo này còn mới, Tiểu Kiệt không thích nữa, con mặc vừa đẹp."

Tôi mặc đồ cũ của Tiểu Kiệt, đứng trong căn nhà vừa sửa sang lại, đột nhiên cảm thấy mình lạc lõng.

Lúc ăn cơm, dì Vương đặt đĩa th!t kho trước mặt Tiểu Kiệt.

"Tiểu Kiệt ăn nhiều đi, con thích món này mà."

Trước mặt tôi, là một đĩa rau xào.

Bố gắp một miếng th!t bỏ vào bát tôi: "Ăn nhiều vào."

Một miếng.

Chỉ một miếng.

Tiểu Kiệt ăn nửa đĩa, còn tôi chỉ có một miếng.

Tôi cúi đầu ăn, không nói gì.

Ăn xong, bố dúi cho tôi 500 tệ.

"Cầm lấy, m/ua ít đồ dùng học tập."

500 tệ.

Tôi liếc nhìn chiếc tivi mới trong phòng khách.

60 inch, hồi đó ít nhất phải tám chín nghìn.

Còn cả máy chơi game trong tay Tiểu Kiệt.

Còn chiếc áo khoác lông vũ mới trên người nó.

Còn đôi giày Nike trên chân nó.

Tôi cất tiền đi.

Bởi bà ngoại cần.

"Cảm ơn bố."

Bố vỗ đầu tôi: "Học hành chăm chỉ vào."

Tết năm đó, tôi chỉ ở căn nhà đó vỏn vẹn hai tiếng.

Ăn xong, tôi đi luôn.

Dì Vương đứng ở cửa, khách khí nói: "Lần sau lại đến nhé."

Lần sau?

Lần sau là khi nào?

Tôi không biết.

Bước ra khỏi khu chung cư, tôi ngoái đầu nhìn lại một cái.

Đèn phòng khách vẫn sáng, xuyên qua cửa sổ, tôi có thể thấy Tiểu Kiệt đang nhảy nhót trên sofa, dì Vương và bố đứng bên cạnh cười nhìn nó.

Ba người một nhà, vui vẻ hòa thuận.

Tôi quay đầu, bước vào gió đêm mùa đông.

Ngày hôm đó, tôi lần đầu tiên ý thức rõ ràng——

Tôi đã bị gia đình này vứt bỏ rồi.

Không phải là "tạm thời ở nhà bà ngoại".

Là vứt bỏ thật sự.

3.

Ngày tháng cứ thế trôi qua.

Tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.

Tôi luôn sống ở nhà bà ngoại.

Bà ngoại dành hết tình yêu cho tôi, tôi có thể làm, chỉ là học thật giỏi.

Thành tích của tôi luôn tốt, trung học cơ sở xếp mười toàn khối, trung học phổ thông thi đậu lớp chuyên ban.

Mỗi lần mang bảng điểm về, bà ngoại đều vui đến mức không ngậm miệng được.

"Con gái nhà bà giỏi quá trời!"

Đó là chuyện bà ngoại tự hào nhất.

Mỗi dịp lễ tết, bà ngoại sẽ khoe với hàng xóm: "Cháu ngoại tôi học giỏi lắm, sau này sẽ thi đại học!"

Hàng xóm hỏi: "Bố nó không quản sao?"

Nụ cười bà ngoại cứng lại một chút, rồi nói: "Quản, quản chứ... hàng năm tết đều về thăm nó."

Hàng năm tết.

Đúng vậy, hàng năm chỉ tết, tôi mới về căn nhà đó một lần.

Mỗi lần đều là quy trình giống nhau: ăn một bữa cơm, nhận vài trăm tệ, rồi rời đi.

Thái độ của dì Vương với tôi luôn là khách khí, như đối xử với một người họ hàng xa.

Thái độ của Tiểu Kiệt với tôi là phớt lờ, từ đầu đến cuối không nói chuyện với tôi.

Thái độ của bố với tôi là áy náy, nhưng áy náy xong thì chẳng thay đổi gì.

Tôi đã quen rồi.

Cũng không còn kỳ vọng gì nữa.

Năm lớp 11, tôi cần m/ua một chiếc máy tính.

Trường mở môn tin học, yêu cầu mỗi học sinh phải biết dùng máy tính.

Tôi thì không có.

Bà ngoại tích cóp lương hưu mấy năm, để dành được hơn ba nghìn tệ. Bà muốn m/ua cho tôi.

Tôi không cho.

"Bà ngoại, số tiền này để dưỡng già. Con đi hỏi bố xin."

Đó là lần đầu tiên tôi chủ động gọi điện cho bố.

Điện thoại đổ rất lâu mới có người nghe.

"Alo, con à, sao con nhớ gọi điện cho bố vậy?"

Tôi hít một hơi thật sâu: "Bố ơi, trường yêu cầu m/ua máy tính, con cần ba nghìn tệ."

Bên kia im lặng một lúc.

"Ba nghìn?"

"Vâng."

"Dạo này nhà đang khó khăn, Tiểu Kiệt sắp lên cấp ba, đang chuẩn bị học phí cho nó..."

Tôi nắm ch/ặt điện thoại.

"Vậy cho con v/ay được không? Con sẽ trả lại sau."

"Con à, con nói gì vậy? Gọi là v/ay á? Bố không phải là không cho con, chỉ là đang chật vật..."

"Vậy khi nào mới không chật vật?"

"Con nói chuyện với bố kiểu gì vậy?" Giọng ông hơi cáu, "Bà ngoại con không có lương hưu sao? Để bà ứng trước, tí nữa bố bù cho con."

Tí nữa?

Tí nữa là khi nào?

Hồi nhỏ ông nói "lần sau", giờ ông nói "tí nữa".

Tôi đợi mười năm, cũng không đợi được "lần sau".

"Thôi, không cần nữa." Tôi cúp máy.

Tối hôm đó, tôi nói với bà ngoại: "Không cần m/ua máy tính nữa đâu, con có thể dùng phòng máy ở trường."

Bà ngoại không nói gì, chỉ nhìn tôi thở dài.

Hôm sau tan học về, tôi thấy trên bàn bày một chiếc máy tính cũ.

Là bà ngoại nhờ người m/ua hộ, tốn một nghìn rưỡi.

"Không phải mới, nhưng dùng được." Bà ngoại lau mồ hôi trên trán, "Con tạm dùng vậy nhé."

Tôi nhìn chiếc máy tính cũ, nhìn tóc bạc của bà ngoại, nhìn tấm lưng ngày càng g/ầy của bà.

Nước mắt lập tức rơi xuống.

"Bà ngoại..."

"Đừng khóc." Bà ngoại lau nước mắt cho tôi, "Bà ngoại được nhìn con đỗ đại học, là đáng rồi."

Năm thi đại học, tôi xếp thứ ba toàn trường.

Điểm số đủ để vào đại học trọng điểm của tỉnh.

Học phí một năm 6000 tệ, cộng phí ký túc xá và sinh hoạt phí, một năm ít nhất phải hai vạn.

Tiền tiết kiệm của bà ngoại không đủ.

Tôi gọi điện cho bố.

"Bố ơi, con đậu đại học rồi, học phí một năm sáu nghìn."

Bên kia, giọng dì Vương c/ắt vào.

"Sáu nghìn? Bố con một tháng lương mới năm nghìn, Tiểu Kiệt đang học cấp ba, chúng tôi đâu có nhiều tiền thế?"

"Đó là điện thoại của bố con, con đang nói chuyện với bố con."

"Tiền của bố con là tiền của cả nhà tôi!" Giọng dì Vương the thé lên, "Con đi học đại học, đi tìm bà ngoại con mà đòi! Bà ấy nuôi con bao nhiêu năm, lẽ nào không lo cho con đi học?"

Bố nói gì đó bên cạnh, tiếng mờ nhạt, nghe không rõ.

Cuối cùng, ông cầm máy, giọng mệt mỏi: "Con à, con đi làm đơn v/ay học phí trước đi. Bố có hạn năng lực..."

Có hạn năng lực.

Tôi cúp máy.

Mùa hè năm đó, tôi nộp đơn v/ay học phí, hạn mức cho v/ay là 8000 tệ.

Phần còn lại, bà ngoại lấy hết tiền ở đáy hòm ra.

"Đủ rồi." Bà ngoại đếm những tờ tiền lẻ tờ chẵn, "Con gái của bà, con đi học đi. Bà ngoại đợi con về."

Hôm đó tôi thu dọn hành lý chuẩn bị đến trường, bà ngoại đưa tôi ra ga.