Tôi lắc đầu: "Con không đi, con muốn ở cùng ông ngoại."

Ông ngoại im lặng hồi lâu, đột nhiên thở dài.

"Nhan Nhan, con phải đi." Ông nói, "Trường ở huyện tốt hơn, con sẽ học được nhiều điều hơn."

"Nhưng ông ngoại một mình..."

"Ông tự chăm sóc được mình." Ông ngắt lời tôi, "Con chỉ cần lo học hành cho tốt là được."

"Ông ngoại..."

"Nhan Nhan." Ông ngoại quay đầu nhìn tôi, dưới ánh trăng, tôi thấy hốc mắt ông đỏ hoe, "Cả đời này ông không có tiền đồ, chỉ là một lão đá/nh cá. Ông không muốn con cũng giống như ông, cả đời bị giam hãm trong cái nơi nhỏ bé này."

"Ông hy vọng Nhan Nhan có thể đỗ đại học, bước ra ngoài, đến những thành phố lớn, có một cuộc sống tốt đẹp." Ông nói, "Đây là mong ước duy nhất của ông."

Tôi khóc: "Ông ngoại, con không muốn rời xa ông."

"Đứa ngốc." Ông ngoại đưa tay lau nước mắt cho tôi, "Sẽ có một ngày, con phải bay đi. Ông già rồi, không thể ở bên con cả đời được."

Đêm đó, cả hai chúng tôi đều không nói gì thêm.

Nhưng tôi biết, tôi bắt buộc phải đến huyện.

Bởi vì đó là mong ước của ông ngoại.

12

Ngày khai giảng, ông ngoại đưa tôi đến huyện đăng ký.

Tiền học phí, tiền nội trú, tiền sinh hoạt, một học kỳ hết hơn một ngàn đồng.

Ông ngoại lấy ra một vạn đồng mẹ để lại, đóng học phí, rồi để lại cho tôi hai trăm đồng làm tiền sinh hoạt.

Tôi nhận lấy hai trăm đồng đó, tay run lên bẩy bẩy.

Tôi biết đóng xong học phí học kỳ này, số tiền một vạn đó đã dùng gần hết.

Tiền học phí học kỳ sau, ông ngoại còn không biết phải xoay xở thế nào.

"Ông còn phải về thị trấn làm việc, ki/ếm được tiền mà." Ông cười nói, "Con đừng lo cho ông."

Tôi biết ông ngoại đang cố gồng mình.

Sức khỏe ông đã rất yếu, căn bản không thể làm việc nặng.

Nhưng vì tôi, ông vẫn phải nghiến răng tiếp tục làm.

Sau khi đưa tôi vào ký túc xá, ông ngoại phải đi.

Tôi tiễn ông đến cổng trường.

Nắng tháng chín rất gắt, mặt ông ngoại bị nắng chiếu đỏ bừng, mồ hôi ướt đẫm tấm lưng.

Quần áo của ông đã rất cũ, giặt đến bạc màu, vá víu mấy chỗ.

Lưng ông c/òng đi rất nhiều, đi đứng có phần lảo đảo.

Tôi đột nhiên nhận ra, ông ngoại thực sự đã già rồi.

Ông không còn là người ông có thể gánh đò/n gánh đi đường núi, có thể một mình ra khơi đá/nh cá nữa.

Ông đã trở thành một ông lão cần người chăm sóc.

Vậy mà tôi lại phải rời xa ông để đến huyện đi học.

"Ông ngoại..." Tôi gọi ông lại, "Hay là con không học nữa, con về bầu bạn với ông."

Ông ngoại quay người, biểu cảm trên mặt rất nghiêm túc.

"Nhan Nhan, nếu con dám không học, ông sẽ không cần con nữa."

Tôi sững người.

Đây là lần đầu tiên ông ngoại nói những lời nặng nề như vậy.

"Ông chu cấp cho con đi học không phải để con về bầu bạn với ông." Ông nói, "Ông chỉ trông chờ con có tiền đồ, có thể bước ra ngoài. Nếu con không học nữa, bao nhiêu vất vả những năm qua của ông đều uổng phí hết."

Tôi khóc: "Ông ngoại, con chỉ sợ ông một mình..."

"Ông không sao." Giọng ông dịu lại, "Sức khỏe ông tốt lắm, con đừng lo. Học hành cho tốt, đỗ đại học chính là sự báo đáp tốt nhất cho ông."

Nói xong, ông quay người bước đi.

Đi được vài bước, ông đột nhiên quay đầu lại, vẫy tay với tôi: "Nhan Nhan, vào đi, ông đi đây!"

Tôi đứng trước cổng trường, nhìn bóng lưng ông ngoại ngày càng nhỏ, ngày càng xa.

Nước mắt nhòe đi tầm nhìn, tôi không còn nhìn rõ ông nữa.

13

Những ngày tháng đi học ở huyện rất khổ cực.

Các bạn nữ khác trong ký túc xá đều có cha mẹ chăm sóc, cuối tuần nào cũng được về nhà.

Chỉ có tôi, một mình cô đ/ộc ở lại trường.

Mỗi tháng, ông ngoại đều đến thăm tôi một lần.

Ông đi chuyến xe khách rẻ nhất, phải chuyển hai chặng, trên đường mất bốn tiếng đồng hồ.

Ông sợ tôi đói, lần nào đến cũng mang theo một túi lớn đồ ăn — củ cải muối, dưa muối, bánh bao ngô.

"Nhan Nhan, ông mang đồ ăn cho con này."

Bản thân ông mỗi tháng chỉ để dành mười đồng để ăn, số tiền còn lại đều đưa cho tôi hết.

Tôi không muốn nhận, nhưng ông kiên quyết.

"Nhan Nhan đang tuổi lớn, phải ăn đồ tốt." Ông nói, "Ông một mình, ăn gì cũng được."

Có một lần, khi ông ngoại đến thăm, tôi phát hiện ông g/ầy trơ xươ/ng, mặt tái xanh, đi lại cũng thở dốc.

"Ông ngoại, có phải ông bị ốm rồi không?" Tôi lo lắng hỏi.

"Không có, ông khỏe lắm." Ông cười nói, nhưng tôi thấy tay ông đang r/un r/ẩy.

"Ông ngoại, ông lừa con." Tôi khóc, "Sức khỏe của ông rõ ràng là rất tệ."

Ông ngoại im lặng.

Một lúc lâu sau, ông mới nói: "Nhan Nhan, ông quả thực có hơi mệt. Nhưng ông chịu được, con đừng lo."

"Ông ngoại, con không học nữa, con về với ông." Tôi nói.

"Hồ đồ!" Ông ngoại hiếm khi nổi gi/ận, "Con bắt buộc phải học! Ông chỉ trông chờ con đỗ đại học thôi!"

"Nhưng sức khỏe của ông..."

"Sức khỏe của ông, ông tự biết." Ông nói, "Ông còn chịu được, đợi con tốt nghiệp đại học, ông mãn nguyện rồi."

Ngày đó, khi ông ngoại đi, tôi lén đi theo phía sau ông.

Tôi thấy ông đi đến bến xe, không lên xe ngay.

Ông m/ua một cái bánh bao ở quầy hàng bên đường, ăn cùng với nước lọc, từ từ ăn hết.

Đó là bữa trưa của ông.

Trong khi một trăm đồng ông để lại cho tôi là số tiền ông chắt chiu dành dụm cả tháng trời.

14

Mùa đông năm lớp tám, tôi nhận được điện thoại của người hàng xóm ở thị trấn.

Trong điện thoại nói, ông ngoại ngất xỉu ở bến cảng, đã được người ta đưa vào b/ệnh viện.

Tôi xin nghỉ học chạy về, tìm thấy ông ngoại trong b/ệnh viện.

Ông nằm trên giường b/ệnh, sắc mặt trắng bệch đ/áng s/ợ, môi tím tái.

"Nhan Nhan..." Ông thấy tôi vội vàng nói, "Sao con lại về? Chẳng phải đã bảo đừng làm lỡ việc học sao..."

"Ông ngoại, ông bị làm sao vậy?" Tôi vừa khóc vừa hỏi.

Ông ngoại muốn nói, nhưng vừa mở miệng đã ho dữ dội.

Tôi đi tìm bác sĩ.

Bác sĩ gọi tôi vào văn phòng, biểu cảm rất nghiêm túc.

"Cháu là người nhà của b/ệnh nhân?" Ông hỏi.

"Cháu là cháu ngoại của ông." Tôi nói.

Bác sĩ thở dài: "Ông ngoại cháu mắc u/ng t/hư phổi, đã ở giai đoạn cuối rồi. Hơn nữa ông còn bị loét dạ dày nghiêm trọng, suy dinh dưỡng lâu ngày..."

Khoảnh khắc đó, thế giới của tôi sụp đổ.

"Bác sĩ, thế có chữa được không ạ?" Giọng tôi r/un r/ẩy.

"Có thể phẫu thuật, nhưng..." Bác sĩ chần chừ một chút, "Chi phí phẫu thuật khoảng năm sáu vạn, hơn nữa sau phẫu thuật cũng chỉ kéo dài được mạng sống thêm một hai năm."

Năm sáu vạn.

Đó là một con số thiên văn.

Nhà chúng tôi lấy đâu ra nhiều tiền như vậy.

Tôi quay lại phòng b/ệnh, ông ngoại đang nhìn ra ngoài cửa sổ.

"Ông ngoại..." Tôi bước tới.

"Bác sĩ nói với cháu rồi đúng không." Ông quay đầu nhìn tôi, "B/ệnh của ông, không chữa được nữa đâu."

"Ông ngoại, con đi v/ay tiền, con nhất định sẽ chữa b/ệnh cho ông." Tôi vừa khóc vừa nói.

"Nhan Nhan, không cần đâu." Ông xoa đầu tôi, "Ông đã sáu mươi tám tuổi rồi, sống thế là đủ rồi."

"Không, ông ngoại, ông không được đi!" Tôi vừa khóc vừa nói, "Con không thể không có ông!"

Ông ngoại nhìn tôi, nước mắt chậm rãi rơi xuống.

"Đứa ngốc..." Ông nói, "Ông cũng không nỡ xa Nhan Nhan..."

Những ngày tiếp theo, tôi đã làm mọi cách có thể.

Tôi đi v/ay tiền những người thân trong làng.

Có người thấy tôi đáng thương, cho v/ay vài trăm đồng.

Có người nghe thấy phải v/ay nhiều như vậy, đóng sầm cửa lại.

Tôi quỳ trước cửa nhà họ, c/ầu x/in cả một ngày, họ cũng không mở cửa.

Tôi gọi điện cho mẹ, bà khóc nói bà cũng không có tiền, sau khi ly hôn bà chẳng có gì, bây giờ bản thân bà sống cũng rất khó khăn.

Tôi b/án căn nhà ở quê, b/án chiếc thuyền đá/nh cá của ông ngoại.

Tôi b/án tất cả những gì có thể b/án trong nhà, gom góp được hơn ba vạn.

Còn thiếu hơn hai vạn nữa.

Tôi quỳ trước cửa b/ệnh viện, cầm một tấm bìa các tông, trên đó viết: "Xin những người hảo tâm c/ứu ông ngoại cháu."

Nắng tháng chín rất gắt, tôi quỳ trên mặt đất, quỳ suốt cả một ngày.

Có người cho mười đồng, có người cho năm mươi, có người cho một trăm.

Tôi dập đầu với từng người một, nói lời cảm ơn.

Quỳ suốt ba ngày, tôi gom được năm ngàn đồng.

Ngày thứ tư, ông ngoại đột nhiên không qua khỏi.

"Cả đời này của ông... điều tự hào nhất... chính là đã nuôi nấng con..."

"Phải học hành cho tốt... đỗ đại học... tìm một công việc ổn định... có cuộc sống tốt đẹp..."

"Đừng h/ận mẹ... ai cũng có lúc yếu lòng..."

"Ông không cầu sự báo đáp... ông chỉ muốn nhìn con sống tốt..."

"Ông yêu con... mãi mãi yêu con..."

Nói xong những lời này, ông ngoại nhắm mắt lại.

"Ông ngoại!" Tôi lao tới.

Đêm đó, ông ngoại ra đi rất thanh thản.

Tay ông vẫn nắm ch/ặt tay tôi, cho đến tận giây phút cuối cùng.

15

Đám tang của ông ngoại rất đơn sơ.

Những người già trong làng đều đến.

Họ nói, lão Lâm là một người tốt, cả đời luôn nghĩ cho người khác, chỉ là số phận khổ cực.

Tôi làm theo di nguyện của ông ngoại, ch/ôn cất ông bên bờ biển.

Thời gian đó, cả người tôi đều mơ hồ.

Tôi không tin ông ngoại thực sự đã đi rồi.

Đến những nơi quen thuộc, tôi vẫn theo thói quen gọi một tiếng "ông ngoại".

Nhưng không còn ai đáp lại tôi nữa.

Một ngày nọ, tôi mơ thấy ông ngoại.

Ông vẫn mặc bộ áo Tôn Trung Sơn màu xanh đã giặt đến bạc màu đó, đứng bên bờ biển, cười với tôi.

"Nhan Nhan, lại đây." Ông nói.

Tôi chạy tới, lao vào lòng ông.

"Ông ngoại, con nhớ ông quá." Tôi vừa khóc vừa nói.

"Ông cũng nhớ Nhan Nhan." Ông xoa đầu tôi, "Nhưng Nhan Nhan phải kiên cường, phải học hành cho tốt."

"Ông ngoại, con không làm được..."

"Con làm được mà." Ông nói, "Nhan Nhan là do ông nuôi lớn, ông tin con."

Sau khi tỉnh dậy, gối đã ướt đẫm.

Tôi nhìn trần nhà, đột nhiên hiểu ra.

Ông ngoại không muốn nhìn thấy tôi suy sụp như thế này.

Ông hy vọng nhìn thấy tôi học hành tử tế, đỗ đại học, có cuộc sống tốt đẹp.

Đó là mong ước của ông.

Cũng là điều tôi n/ợ ông.

Tôi lau khô nước mắt, trở lại trường.

Tôi giấu tất cả nỗi đ/au vào trong lòng, liều mạng học tập.

Mỗi ngày năm giờ sáng đã thức dậy, mười hai giờ đêm mới ngủ.

Thành tích của tôi ngày càng tốt.

Cô giáo nói tôi như biến thành một người khác, trở nên nỗ lực hơn, liều mạng hơn.

Nhưng chỉ có tôi biết, tôi đang nỗ lực vì ông ngoại.

Năm thi cấp ba, tôi đỗ vào trường trung học trọng điểm của tỉnh.

Ngày nhận giấy báo nhập học, tôi chạy ngay đến trước m/ộ ông ngoại.

"Ông ngoại, con đỗ rồi." Tôi nói, "Con đỗ trường trọng điểm của tỉnh rồi."

Ba năm cấp ba, tôi vẫn rất nỗ lực.

Tôi làm thêm mấy công việc, tự ki/ếm tiền học phí và sinh hoạt phí.

Năm thi đại học, tôi đỗ vào một trường đại học trọng điểm, học chuyên ngành sư phạm.

Bởi vì tôi nhớ ông ngoại từng nói, ông hy vọng tôi có thể bước ra ngoài, đến những thành phố lớn.

Ngày nhận giấy báo nhập học, tôi lại đến trước m/ộ ông ngoại.

"Ông ngoại, con đỗ đại học rồi." Tôi nói, "Con đỗ đúng cái trường tốt mà ông nói rồi."

Tôi ngồi trước m/ộ, nhìn về phía biển cả.

Sóng biển vỗ vào rặng đ/á, từng đợt từng đợt, giống như bàn tay thô ráp của ông ngoại đang vuốt ve đầu tôi.

"Ông ngoại, ông có thấy không?" Tôi nói, "Nhan Nhan không làm ông thất vọng."

Gió biển thổi qua, mang theo vị mặn mòi.

Đó là vị của biển cả, cũng là vị của ông ngoại.

16

Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi tìm được việc làm, ở lại thành phố lớn.

Sau này mẹ có đến tìm tôi.

Nhưng tôi biết, cả đời này, sẽ không bao giờ có ai yêu tôi như cách ông ngoại đã yêu.

Đó là một tình yêu vô điều kiện, một tình yêu không cầu sự báo đáp.

Ông thà mình chịu khổ, cũng muốn cho tôi sống tốt.

Ông thà mình chịu đói, cũng muốn cho tôi ăn no.

Ông thà mình mang b/ệnh không chữa, cũng muốn chu cấp cho tôi đi học.

Ông dùng cả cuộc đời mình để thành toàn cho tương lai của tôi.

Sau khi đi làm vài năm, tôi kết hôn.

Tôi lấy một người rất tốt, anh ấy biết quá khứ của tôi, biết về ông ngoại của tôi.

Ngày cưới, tôi dâng một bó hoa trước m/ộ ông ngoại.

"Ông ngoại, Nhan Nhan kết hôn rồi." Tôi nói, "Lấy được một người tốt, anh ấy sẽ đối xử tốt với con, ông yên tâm nhé."

Lại vài năm sau, tôi có con gái.

Tôi đặt tên con là "Niệm Hải".

Nhớ ông ngoại, nhớ vùng biển đó, nhớ những ngày tháng bên bờ biển.

Năm con gái ba tuổi, tôi đưa con trở về làng chài nhỏ đó.

Ngôi làng thay đổi rất nhiều, rất nhiều ngôi nhà cũ đều đã dỡ bỏ, xây dựng thành nhà cao tầng mới.

Chỉ có biển vẫn là vùng biển đó, vẫn xanh biếc, vẫn bao la.

Chúng tôi đến trước m/ộ ông ngoại.

"Mẹ ơi, đây là ai ạ?" Con gái hỏi.

"Đây là ông ngoại của mẹ." Tôi nói, "Là người ông ngoại tuyệt vời nhất trên thế giới."

"Ông ngoại là người như thế nào ạ?"

Tôi nhìn tấm bia m/ộ, hốc mắt cay xè.

"Ông ngoại ấy à..." Tôi nói, "Ông ngoại là người đá/nh cá, nghèo lắm, nghèo lắm, nhưng ông đã nuôi mẹ khôn lớn."

"Ông ngoại có tốt với mẹ không ạ?"

"Tốt lắm, tốt lắm." Tôi nói, "Ông ngoại đã dành tất cả tình yêu thương cho mẹ."

Tôi ngồi xổm xuống, ôm con gái vào lòng.

"Niệm Hải, mẹ kể cho con nghe một câu chuyện nhé?"

"Vâng!"

"Ngày xửa ngày xưa, có một cô bé, cô bé bị mẹ đưa đến bên bờ biển..."

Tôi bắt đầu kể, kể về con cá đù vàng lớn đó, kể về đôi găng tay, kể về những lời nói dối "ông ngoại không thích ăn".

Kể về đôi bàn tay thô ráp của ông ngoại, kể về cái lưng c/òng của ông ngoại, kể về tình yêu vô tư của ông ngoại.

Con gái nghe rất chăm chú, "Mẹ ơi, ông ngoại tốt thật đấy."

"Phải, ông ngoại tốt thật đấy." Tôi nói.

Gió biển thổi qua, mang theo vị mặn quen thuộc.

Tôi nhắm mắt lại, dường như lại trở về những năm tháng đó.

Trở về cái sân nhỏ đó, trở về chiếc giường ván gỗ cũ kỹ đó, trở về trong vòng tay của ông ngoại.

"Nhan Nhan, có đói không? Ông nấu mì cho con ăn."

"Nhan Nhan, đừng sợ, có ông đây rồi."

"Nhan Nhan, ông yêu con."

Tôi mở mắt, nước mắt làm nhòe tầm nhìn.

"Ông ngoại, con sống rất tốt." Tôi khẽ nói, "Con sống rất tốt, giống như điều ông mong muốn vậy."

"Con đã kết hôn, đã có con gái, đã có một gia đình."

"Con không phụ sự kỳ vọng của ông."

"Con cũng sẽ yêu con gái mình giống như cách ông đã yêu con."

"Cảm ơn ông, ông ngoại."

"Cảm ơn ông, đã yêu con như sinh mạng."

Sóng biển vỗ vào rặng đ/á, từng đợt từng đợt.

Âm thanh đó, giống như ông ngoại đang trả lời tôi.

Giống như đang nói:

"Đứa ngốc, ông biết mà."

"Ông luôn biết mà."

(Hết)

Đây là câu chuyện của tôi và ông ngoại.

Viết ra là để tưởng nhớ ông.

Cũng là để nói với tất cả mọi người:

Có những tình yêu, xứng đáng được ghi nhớ.

Nếu bạn cũng có một người yêu thương bạn như vậy.

Xin hãy trân trọng.