“Thím Lý, tiền thím cầm về đi. Những khó khăn của thím, tôi đều hiểu.”

Nước mắt thím Lý trào ra ngay lập tức. Thím ngồi thụp xuống, muốn nhét tiền vào tay tôi nhưng lại không dám chạm vào người tôi, cứ luống cuống nức nở. Lúc này, Trần Hạo như thể cuối cùng cũng tìm lại được giọng nói của mình. Cậu ta kéo người mẹ đang khóc lóc dưới đất đứng dậy, sắc mặt xám xịt nói với cảnh sát:

“Đồng chí cảnh sát, chúng tôi đồng ý hòa giải riêng. Chuyện này… là chúng tôi sai rồi.”

Cậu ta quay sang tôi, cúi gập người thật sâu. Chàng sinh viên ưu tú từng vênh váo tự phụ kia đã biến mất, chỉ còn lại một thanh niên đang hoảng lo/ạn.

“Dì Tạ, con xin lỗi. Chúng con sai rồi. Chúng con không nên đe dọa dì, càng không nên có ý định tống tiền dì.”

“Xin dì… xin dì giơ cao đá/nh khẽ, tha cho chúng con lần này. Mẹ con lớn tuổi rồi, không chịu nổi dày vò… con… con mới đi làm, không thể có tiền án được…”

Trần A Muội cũng phản ứng lại, ngừng khóc lóc. Bà ta bò tới bên chân tôi, hoàn toàn không còn vẻ hung hăng lúc nãy:

“Hải Vân ơi! Em ơi! Là do chị lòng dạ đen tối! Chị không phải con người! Em đại nhân đại lượng, đừng chấp nhặt với chị!”

“Nể tình hàng xóm bao nhiêu năm nay, em tha cho chúng chị đi! Một nghìn tệ đó chúng chị không cần nữa, chúng chị bồi thường, trả tiền cho em!”

“Lưng em đ/au phải không? Tiền th/uốc men chúng chị trả! Chúng chị trả hết!”

07

Hai mẹ con họ, một người cúi đầu không dậy, một người quỳ dưới đất van xin, khác hẳn với vẻ hung hăng ép người lúc nãy. Ánh mắt mọi người đều đổ dồn vào tôi. Cảnh sát cũng đang chờ thái độ của tôi. Thần Hi nhẹ nhàng nắm tay tôi, hạ giọng:

“Mẹ, quyền quyết định là ở mẹ. Dù mẹ muốn truy c/ứu đến cùng hay chấp nhận hòa giải, con đều ủng hộ mẹ.”

Tôi nhìn Trần A Muội đang nước mắt giàn giụa, lại nhìn Trần Hạo đầy vẻ van xin. Sự phẫn nộ vẫn còn đó, nhưng nhiều hơn cả là một sự mệt mỏi và đ/au lòng sâu sắc. Chỉ vì chút lợi nhỏ trước mắt mà trở mặt, tính kế với hàng xóm bao năm, cuối cùng tự gieo gió gặt bão, thật đáng buồn.

Tôi nhắm mắt, hít một hơi thật sâu, cơn đ/au ở thắt lưng vẫn còn tiếp diễn. Khi mở mắt ra, tôi đã có quyết định. Tôi lên tiếng, giọng hơi khàn:

“Đồng chí cảnh sát, tôi đồng ý hòa giải.”

Hai mẹ con Trần Hạo ngẩng phắt đầu lên, trong mắt lóe lên tia hy vọng. Tôi nhìn họ, giọng điệu bình tĩnh nhưng kiên định:

“Nhưng tôi có vài điều kiện.”

“Thứ nhất, dưới sự chứng kiến của cảnh sát, các người phải viết một lá thư xin lỗi và bản cam kết chính thức, thừa nhận lỗi lầm và đảm bảo không quấy rối, đe dọa tôi hay gia đình tôi dưới bất kỳ hình thức nào nữa.”

“Thứ hai, các người phải công khai xin lỗi tôi trong ‘Nhóm bảo vệ quyền lợi’ kia và trên bảng thông báo của tòa nhà, đồng thời giải thích rõ là các người có ý định tống tiền, còn tôi không hề kinh doanh bất hợp pháp.”

“Thứ ba, từ nay về sau, đường ai nấy đi.”

“Xin các người, và tất cả những ai tham gia vào việc này, đồng tình với cách làm của các người, đừng bao giờ bước chân vào cửa nhà tôi nữa, cũng đừng dùng bất cứ lý do gì để nhờ tôi làm bất cứ việc gì.”

Tôi đưa ra các điều kiện từng mục một, Trần A Muội gật đầu lia lịa. Sắc mặt Trần Hạo lúc trắng lúc đỏ. Dưới ánh mắt của cảnh sát, cậu ta nghiến răng đồng ý:

“Chúng con đồng ý, tất cả đều đồng ý.”

Thỏa thuận hòa giải nhanh chóng đạt được tại đồn cảnh sát. Hai mẹ con Trần Hạo viết thư xin lỗi và bản cam kết đầy đủ, điểm chỉ tay. Dưới sự giám sát của cảnh sát, Trần Hạo đã đăng bài đính chính và xin lỗi dài trong nhóm “Bảo vệ quyền lợi” mà cậu ta lập ra, rồi giải tán nhóm. Bảng thông báo của tòa nhà cũng được dán tờ thông báo tình hình và thư xin lỗi có đóng dấu của đồn cảnh sát.

Tôi từ b/ệnh viện kiểm tra về, kết quả chỉ là tổn thương phần mềm, nhưng cũng cần tĩnh dưỡng một thời gian. Trần Hạo đã chuyển khoản thanh toán toàn bộ chi phí ngay lập tức, số tiền còn nhiều hơn cả thực tế tôi chi trả, tôi đã chuyển trả lại cho cậu ta.

Những ngày sau đó, căn nhà yên tĩnh lạ thường. Không còn ai xách nguyên liệu đến gõ cửa. Thỉnh thoảng gặp lại những người hàng xóm cũ ở hành lang, họ hoặc là ngại ngùng gật đầu nhanh chóng bước qua, hoặc là muốn nói lại thôi rồi im lặng rời đi. Chỉ có thím Lý, có một lần lén treo một túi nhỏ rau xanh tự trồng ở tay nắm cửa nhà tôi, không nói một lời.

Lưng tôi dần dần bình phục. Con trai không yên tâm, xin nghỉ thêm vài ngày để chăm sóc tôi. Một buổi tối khi đang ăn cơm, Thần Hi đột nhiên hỏi:

“Mẹ, mẹ có thấy con tâm địa quá cứng rắn, xử lý quá tuyệt tình không?”

Tôi gắp cho nó một đũa thức ăn, lắc đầu:

“Không. Con đã bảo vệ mẹ, cũng để họ nhận được bài học xứng đáng.”

“Mẹ chỉ là… hơi buồn. Hàng xóm bao nhiêu năm, cuối cùng lại…”

Thần Hi nắm lấy tay tôi: “Nhân tính phức tạp lắm mẹ ạ.”

“Lương thiện phải có giới hạn, nếu không sẽ bị người khác lợi dụng. Mẹ giúp họ là tình nghĩa, không phải bổn phận. Họ quên mất điều này, đó là vấn đề của họ.”

Tôi gật đầu, nỗi uất ức trong lòng dần tan biến. Phải rồi, tôi không thẹn với lòng mình.

Khoảng một tuần sau, vào buổi chiều tối, cửa lại bị gõ. Rất khẽ, đầy do dự. Tôi nhìn qua mắt mèo, là Trần A Muội. Bà ta chỉ có một mình, tay không cầm gì, cúi đầu đứng ngoài cửa. Tôi vốn không muốn mở, nhưng do dự một chút rồi vẫn mở cửa, nhưng không tháo xích an toàn.

Trần A Muội thấy tôi thì lúng túng xoa tay, mắt sưng đỏ, hình như lại vừa khóc. Bà ta đưa qua một phong bì dày, nhét qua khe cửa:

“Hải Vân… đây… đây là tiền công mọi người đưa bà trước đây, và… còn một chút tấm lòng của chúng tôi… tôi biết bà không thiếu, nhưng… xin bà nhất định phải nhận lấy.”

Giọng bà ta khô khốc:

“Con trai tôi… công việc bị ảnh hưởng, đơn vị biết chuyện này… nói nó phẩm hạnh có vấn đề… đang trong thời gian quan sát… bạn gái nó cũng… cũng chia tay nó rồi…”

Bà ta nói năng lộn xộn, nước mắt lại rơi xuống:

“Tôi biết chúng tôi đáng đời… tôi chỉ là… chỉ muốn nói với bà, tôi thực sự biết sai rồi… hối h/ận đến mức đêm nào cũng không ngủ được…”

“Hôm đó con trai bà nói đúng, chúng tôi chỉ là bị lòng tham che mắt, quên mất bà đã đối tốt với nhà chúng tôi thế nào… tôi… tôi không phải con người…”

Bà ta khóc không ra hơi, chỉ liên tục xin lỗi, đẩy phong bì vào sâu hơn. Tôi nhìn người hàng xóm cũ từng tinh ranh tính toán, giờ đây tiều tụy không chịu nổi này, trong lòng trăm mối ngổn ngang. H/ận th/ù đã nhạt đi, nhưng vết rạn nứt thì khó mà hàn gắn.

Tôi không nhận phong bì, chỉ bình tĩnh nói:

“Tiền cầm về đi. Chuyện cũ cảnh sát đã hòa giải rồi, cứ theo đó mà làm. Sau này các người hãy sống tốt cuộc sống của mình đi.”

Nói xong, tôi nhẹ nhàng đóng cửa lại. Ngoài cửa truyền đến tiếng khóc nức nở kìm nén, dần dần xa dần. Tôi dựa lưng vào cửa, đứng đó một lúc.

08

Thần Hi đi tới, khoác vai tôi: “Mẹ, mẹ ổn chứ?”

Tôi lắc đầu, rồi lại gật đầu:

“Không sao. Chỉ là cảm thấy… trống trải.”

Sau đêm đó, bầu không khí ở tòa nhà chúng tôi thay đổi hoàn toàn. Lá thư xin lỗi có đóng dấu đỏ trên bảng thông báo giống như một tấm biển cảnh báo im lặng, nhắc nhở mọi người về những gì đã xảy ra. Những lời chào hỏi khi gặp mặt trở nên cứng nhắc, khách sáo, lộ rõ sự ngại ngùng cẩn trọng. Thím Lý vẫn đặt rau tự trồng trước cửa nhà tôi, nhưng không gõ cửa nữa, đặt xuống là đi luôn. Có hai lần tôi mở cửa gặp thím, thím muốn nói gì đó, cuối cùng chỉ nở một nụ cười gượng gạo rồi vội vã rời đi.

Tôi biết, có những thứ đã vỡ thì không bao giờ hàn gắn lại được nữa.

Kỳ nghỉ của con trai kết thúc, nó phải về Thượng Hải. Trên đường đưa nó ra ga, nó dặn dò rất nhiều, cuối cùng nói:

“Mẹ, hay là mẹ theo con lên Thượng Hải đi? Ở đây… mẹ không thấy uất ức sao?”

Tôi nhìn cảnh phố xá quen thuộc ngoài cửa sổ xe, chậm rãi lắc đầu:

“Mẹ đã sống ở đây nửa đời người rồi, rễ đã cắm sâu ở đây rồi.”

Tôi mỉm cười, vỗ vỗ tay nó:

“Sau lần này, mẹ cũng đã biết giữ mình. Sau này, đừng ai hòng dễ dàng b/ắt n/ạt mẹ nữa.”

Con trai nhìn sự kiên định trong mắt tôi, cuối cùng cũng mỉm cười:

“Được, mẹ hiểu rõ trong lòng là tốt rồi. Có chuyện gì cứ gọi điện cho con, con bay về cũng chỉ mất hai tiếng thôi.”

Tiễn con trai đi, cuộc sống dường như trở về điểm xuất phát, nhưng lại dường như hoàn toàn khác biệt. Lưng tôi cơ bản đã khỏi, nhưng sự tĩnh lặng đã trở thành trạng thái bình thường. Ban đầu hơi không quen, dù sao trước đây nhà luôn ồn ào, luôn có người đến chơi, nhờ tôi muối dưa. Giờ đây, ngay cả bà Vương ở tầng dưới thích tán gẫu nhất thấy tôi cũng chỉ gật đầu từ xa.

Nhịp sống của tôi chậm lại. Ban đầu quả thật hơi cô đơn, phòng khách thiếu đi sự náo nhiệt của hàng xóm. Trong bếp cũng không còn thường xuyên bay ra mùi dưa muối bận rộn vì người khác. Nhưng dần dần, tôi tìm thấy sự phong phú mới.

Tôi bắt đầu thực sự muối một vài món dưa cho riêng mình, chỉ làm món hợp khẩu vị mình, từ từ nêm nếm, tận hưởng quá trình đó. Tôi còn tham gia lớp học thủ công của trường đại học người cao tuổi trong cộng đồng, học cách đan lát những món đồ nhỏ đơn giản, quen được vài người bạn mới.

Về sự việc đó, tôi và hàng xóm đều ngầm hiểu không nhắc lại nữa. Nhà Trần A Muội dường như trầm lắng hơn nhiều, rất ít khi nghe thấy tiếng cười nói ồn ào của bà ta như trước. Ở chợ rau gặp nhau từ xa, bà ta sẽ lập tức cúi đầu, rẽ sang quầy khác. Tôi không chủ động chào hỏi, nhưng cái gai trong lòng, theo thời gian, dường như cũng bị mài mòn đi, không còn nhói đ/au mỗi khi chạm vào nữa.

Một buổi chiều mùa thu, nắng ấm áp. Tôi ngồi trên ban công đan một chiếc khăn quàng cổ, điện thoại reo, là lời mời video của con trai. Sau khi kết nối, khuôn mặt rạng rỡ của nó hiện lên trên màn hình.

“Mẹ! Con báo cho mẹ một tin tốt, dự án hỗ trợ pháp lý công ích con tham gia đã được giải thưởng rồi!”

“Đã giúp đỡ được không ít người bình thường giống như mẹ trước đây, vì không hiểu luật hoặc bị chèn ép!”

Tôi thật lòng mừng cho nó: “Tuyệt quá! Con trai mẹ thật giỏi!”

Chúng tôi trò chuyện rất lâu. Cuối cùng, nó cẩn thận hỏi:

“Mẹ, nhà… gần đây đều ổn chứ? Còn có ai đến làm phiền mẹ không?”

Tôi nhìn những chiếc lá ngô đồng ngoài cửa sổ bị hoàng hôn nhuộm vàng, mỉm cười nói:

“Đều tốt cả. Yên tâm đi, mẹ con giờ là mẹ của ‘khắc tinh của kẻ m/ù luật’, ai còn dám đến làm phiền mẹ nữa?”

Con trai cười lớn ở đầu dây bên kia.

Tắt điện thoại, trong bếp bay ra mùi thơm thoang thoảng của hũ tỏi ngâm đường tôi mới muối cho mình. Chiếc đài dưới lầu thấp thoáng truyền đến những bài hát cũ du dương. Sự tĩnh lặng lúc này, chân thực và đầy đặn.

Tôi chợt hiểu ra, thu hồi lại lòng tốt không phải là lạnh lùng, mà là sự bảo vệ chính mình. Thiết lập những giới hạn, mới có thể khiến những mối qu/an h/ệ thực sự xứng đáng trở nên rõ ràng.

Trong hũ dưa của cuộc đời, chua ngọt đắng cay mặn, cuối cùng vẫn phải tự mình nắm bắt chừng mực.

Tôi không còn là “Hải Vân dưa muối” ai nhờ cũng làm, nhưng tôi vẫn là Tạ Hải Vân.

Một người phụ nữ bình thường đã trải qua sóng gió, hiểu được lòng bao dung và cũng học được sự kiên định.

Cuộc sống vẫn tiếp diễn, trên con phố cũ quen thuộc, đầy mùi khói bếp này.

Sau những cơn sóng dữ, mặt nước cuối cùng sẽ bình lặng, nhưng những rạn san hô và dòng cát chảy dưới đáy nước đều đã thay đổi hình dáng.

Và đây, có lẽ là bài học sâu sắc nhất mà cuộc đời đã dạy cho tôi.

[Hết toàn văn]