Hàng xóm thấy tôi muối dưa ngon, cứ nằng nặc đòi m/ua hai hũ về ăn cùng cháo. Tôi từ chối không được, đành nhận tiền theo giá nguyên liệu. Sau đó, bà con lối xóm cứ thế xách nguyên liệu đến nhờ tôi muối dưa. Mỗi lần như vậy, tôi chỉ lấy năm đồng tiền công. Cho đến ngày hôm nay, bà hàng xóm đột nhiên mang đến năm thùng nguyên liệu lớn.

"Hải Vân, gia đình tôi ai cũng thích món dưa bà muối, làm thêm giúp tôi nhé."

Thế mà hôm sau, bà ta lại tìm đến tận cửa.

"Hải Vân, bà có biết kinh doanh bếp riêng không giấy phép là phạm pháp không?"

"Thế này đi, nể tình hàng xóm láng giềng, bà bồi thường cho mỗi nhà chúng tôi một nghìn tệ, tôi sẽ không truy c/ứu nữa!"

01

Bữa tối hôm ấy, bà Trần A Muội nhà bên gõ cửa nhà tôi. Bà ta ôm trong lòng năm thùng nguyên liệu lớn, khuôn mặt không giấu nổi vẻ phấn khích.

"Hải Vân, con trai tôi đích thân gọi món dưa bà muối, bà làm nhanh cho tôi một ít đi."

Tôi vội đón lấy nguyên liệu từ tay bà ta, đùa rằng:

"Được, được, tôi đi làm cho bà ngay đây. Con trai về mà bà vui thế cơ à!"

Trần A Muội cười hớn hở:

"Hải Vân, phải nói là bà muối dưa đúng là nhất hạng."

"Giờ cả con phố này ai muốn ăn dưa cũng tìm đến bà, chắc bà ki/ếm được không ít tiền nhỉ?"

Nghe bà ta nói vậy, trong lòng tôi bỗng thấy không thoải mái cho lắm. Nhưng tôi cũng không nghĩ nhiều, cười đáp:

"Ôi dào, tôi có mưu cầu ki/ếm chác gì đâu."

"Toàn là hàng xóm láng giềng cả, mọi người tìm đến, tôi cũng ngại từ chối."

"Đằng nào tôi cũng đang nhàn rỗi, tìm việc gì đó làm cho đỡ buồn thôi."

Sắc mặt Trần A Muội thay đổi khó nhận ra, nhưng nhanh chóng khôi phục vẻ tươi cười:

"Làm nhanh giúp tôi nhé, cả nhà đang đợi đấy."

Bà ta vừa đi khỏi, con trai tôi là Thần Hi liền gọi video tới. Tôi vui vẻ chia sẻ với con những chuyện xảy ra trong ngày. Khi nghe tôi vẫn đang muối dưa cho người khác, con trai nhíu mày:

"Mẹ, giờ con hoàn toàn có khả năng nuôi mẹ, mẹ thật sự không cần phải vất vả thế đâu."

"Làm dưa cho người khác chỉ có tốn công mà chẳng được tích sự gì!"

Tôi cười:

"Biết con thương mẹ, nhưng mẹ cũng chỉ là rảnh rỗi không có việc gì làm thôi."

"Hơn nữa đều là hàng xóm láng giềng, giúp đỡ lẫn nhau cũng là chuyện nên làm."

Thấy tôi vui vẻ với công việc, con trai cũng không nói thêm gì nữa.

"Được rồi, nhưng mẹ tuyệt đối đừng làm bản thân mệt quá nhé."

Nhìn đứa con trai chu đáo, lòng tôi thấy ấm áp vô cùng. Bố nó mất sớm, bao năm qua một mình tôi nuôi con khôn lớn, cuộc sống cũng có phần thanh đạm. Nhưng may mắn là con trai tôi có chí, mấy năm nay đã bắt đầu khẳng định được vị thế trong lĩnh vực của mình, cuộc sống ngày một tốt hơn. Nó từng bảo tôi lên thành phố lớn sống cùng nó. Nhưng tôi đã sống ở đây bao nhiêu năm, sớm đã quen thuộc, thế nào cũng không chịu đi. Con trai đành chịu, nhưng ngày nào nó cũng gọi video cho tôi.

Sau khi nói chuyện với con xong, tôi bắt đầu làm dưa cho nhà Trần A Muội. Thấy bà ta có vẻ vội, tôi nghĩ làm nhanh được chừng nào hay chừng đó. Tối hôm đó, tôi bận rộn đến tận hơn mười giờ mới xong. Tuy hơi mệt, nhưng nghĩ đến việc món dưa của mình được mọi người công nhận, trong lòng tôi thấy rất mãn nguyện.

Nhưng vừa định nằm xuống, điện thoại đã vang lên tiếng thông báo. Mở điện thoại ra, là một lời mời kết bạn.

Ghi chú: Tôi là Trần A Muội, có việc tìm bà.

Trong lòng đang thắc mắc không biết bà ta xóa kết bạn tôi từ bao giờ, tôi mới phát hiện ra đây là một tài khoản WeChat khác. Tài khoản này là số mới tôi đăng ký khi lắp mạng trước đây. Vừa chấp nhận lời mời kết bạn, Trần A Muội đã kéo tôi vào một nhóm.

Tên nhóm là "Nhóm bảo vệ quyền lợi".

02

Ban đầu tôi định dùng số mới này làm tài khoản thường dùng. Số mới này cũng đã tham gia không ít nhóm. Sau đó phát hiện mọi người vẫn liên lạc qua số cũ, nên cuối cùng tôi bỏ không dùng nữa. Tôi vừa định nhắn tin riêng cho Trần A Muội xem có phải nhầm lẫn gì không, thì tin nhắn trong nhóm đã hiện lên.

Đó là một bảng tính, tên là "Bảng thống kê dưa muối của Tạ Hải Vân".

Tôi mở ra xem, bảng tính thống kê chi tiết tất cả những lần tôi muối dưa giúp mọi người. Không xem thì thôi, xem xong mới thấy hoảng h/ồn. Hóa ra những ngày qua, tôi đã giúp mọi người muối nhiều dưa đến thế.

Tôi đang cảm thán thì tin nhắn thoại của Trần A Muội gửi tới:

"Bà có thể xem bảng trong nhóm, đó là bảng thống kê những lần bà con lối xóm tìm Tạ Hải Vân muối dưa những ngày qua."

"Bà có thể thống kê cả phần của bà vào, đến lúc đó chúng ta cùng nhau tìm bà ta để đòi quyền lợi."

Vừa nghe xong tin nhắn thoại của bà ta, các tin nhắn trong khung chat liên tiếp hiện lên:

"Mọi người xem này, đây là bằng chứng Tạ Hải Vân kinh doanh bất hợp pháp."

"Những ngày qua bà ta ki/ếm của chúng ta không ít tiền đâu, tận hơn năm nghìn đấy!"

"Dưa chúng ta ăn đều là sản phẩm ba không (không nguồn gốc, không nhãn mác, không hạn dùng), ăn vào có vấn đề gì thì ai chịu trách nhiệm?"

"Con trai tôi nói rồi, bà ta kinh doanh thực phẩm không giấy phép, có thể yêu cầu bồi thường gấp mười lần."

"Cũng là hàng xóm láng giềng, tôi cũng không muốn làm căng. Thế này đi, mỗi nhà bắt bà ta bồi thường một nghìn tệ, chuyện này coi như xong."

Người phát ngôn là Trần A Muội. Ngay bên dưới là câu trả lời của thím Lý đầu ngõ:

"Bà ấy thực sự có thể bồi thường cho chúng ta một nghìn tệ sao?"

"Nếu được, tôi đồng ý."

Đọc đến đây, lòng tôi lạnh toát. Chồng thím Lý bị khuyết tật, gia đình thím rất nghèo khó. Thím đã tìm tôi muối dưa mấy lần, vài lần đầu tôi đều không lấy tiền. Hơn nữa mỗi khi nhà có món gì ngon, tôi cũng đều để phần cho thím một ít. Thím luôn tỏ ra vô cùng cảm kích tôi. Nhưng không ngờ lúc này, chỉ vì một nghìn tệ cỏn con mà thím lại chọn cách phản bội tôi.

Nhóm im lặng một lúc, có lẽ có người đang do dự. Rất nhanh, một người hàng xóm bình thường ít nói đã gửi một tin nhắn:

"Thế này... có ổn không? Chị Hải Vân cũng là lòng tốt, thu cũng chẳng bao nhiêu."

Tin nhắn thoại của Trần A Muội lập tức gửi tới, tốc độ nhanh, mang theo vẻ "tinh ranh" không thể nghi ngờ:

"Pháp luật nói chuyện bằng bằng chứng! Hành vi của bà ta chính là vi phạm pháp luật! Chúng ta đây là bảo vệ quyền lợi chính đáng!"

"Hơn nữa, con trai tôi là sinh viên giỏi tốt nghiệp trường 985, nó sao có thể lừa tôi được?"

Trong nhóm nhanh chóng có người phụ họa:

"Đúng đấy, con trai A Muội giỏi giang thật!"

"Nghe nói con trai bà Hải Vân vẫn đang phiêu bạt ở Thượng Hải đúng không? Ba mươi mấy tuổi đầu rồi..."

"Hải Vân cũng không dễ dàng gì, nhưng việc nào ra việc đó..."

"Chúng ta cũng không phải tống tiền bà ta, chỉ là làm theo luật thôi mà, con trai A Muội rành luật, nghe nó là chuẩn nhất."

Sự phản đối yếu ớt ban đầu đã bị nhấn chìm. Thím Lý không nói gì thêm, có lẽ đã mặc định đồng ý.

Tôi nhìn những avatar quen thuộc mà xa lạ trên màn hình, lòng chìm xuống từng chút một, đầu ngón tay lạnh ngắt. Hóa ra, trong mắt những người này, lòng tốt của tôi đã trở thành con bài để tống tiền. Còn con trai tôi, niềm tự hào của tôi, lại bị họ đem ra làm chủ đề để hạ thấp tôi.

Tôi không phát biểu gì trong nhóm, thậm chí không trả lời tin nhắn riêng của Trần A Muội. Chỉ lặng lẽ lưu lại bảng thống kê và toàn bộ lịch sử trò chuyện.

Đêm đó, tôi trằn trọc không ngủ được. Không phải vì sợ hãi, mà là một cảm giác thất vọng và phi lý đến cùng cực.

03

Sáng sớm hôm sau, cửa nhà bị gõ vang dội. Mở cửa ra, Trần A Muội và con trai Trần Hạo đứng ngoài cửa. Trần Hạo cầm một tập hồ sơ trên tay, khuôn mặt không chút biểu cảm, nhưng trong ánh mắt lại mang theo vẻ soi xét bề trên. Còn Trần A Muội thì ánh mắt lảng tránh, không dám nhìn thẳng vào tôi.

Bà ta nặn ra một nụ cười gượng gạo, giọng nói khô khốc:

"Hải Vân à, con trai tôi có chút việc... muốn trò chuyện với bà."

Tôi nghiêng người, bình tâm nói: "Vào trong nói đi."

Trần Hạo vừa vào nhà, ánh mắt liền quét một vòng quanh phòng khách. Cậu ta không ngồi, đi thẳng vào vấn đề:

"Dì Tống, đây là những gì mẹ tôi và vài vị hàng xóm ủy thác tôi tổng hợp lại."

"Theo 'Luật an toàn thực phẩm' và 'Biện pháp xử lý kinh doanh không giấy phép', bà khi chưa có giấy phép sản xuất kinh doanh thực phẩm, với mục đích lợi nhuận, đã chế biến dưa muối nhiều lần, lâu dài và thu phí, đã cấu thành hành vi kinh doanh thực phẩm không giấy phép."

Tốc độ nói của cậu ta ổn định, diễn đạt trôi chảy, rõ ràng đã chuẩn bị từ trước. Trần A Muội đứng bên cạnh phụ họa, giọng điệu có vẻ tự tin hơn:

"Đúng thế Hải Vân, con trai tôi rành luật lắm. Chúng tôi cũng không muốn làm khó bà, chỉ là... chỉ là việc này nó không hợp pháp mà."

Tôi cầm tờ giấy đó lên xem, ngẩng đầu nhìn Trần Hạo:

"Mục đích lợi nhuận? Tiểu Trần, cháu nói vậy là không đúng rồi."

"Ban đầu là mẹ cháu, bà Trần A Muội, cứ nằng nặc đòi m/ua của dì hai hũ dưa, dì hết cách mới nhận tiền nguyên liệu. Sau này bà con lối xóm đến, dì có thu năm đồng, nhưng số tiền đó có đủ tiền nước, tiền gas, tiền gia vị không? Chưa kể thời gian và công sức. Thế này thì tính là mục đích lợi nhuận gì?"

Trần Hạo đẩy gọng kính:

"Dì Tạ, pháp luật không quan tâm dì có đủ vốn hay không. Chỉ cần dì thu tiền, thực hiện hành vi chế biến và b/án hàng, là đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật."

Cậu ta dừng một chút, giọng điệu dịu lại:

"Chúng tôi cũng thông cảm dì một mình không dễ dàng gì. Thế này, theo quy định của pháp luật, kinh doanh thực phẩm không giấy phép, người tiêu dùng có thể yêu cầu bồi thường gấp mười lần giá trị sản phẩm."

"Chúng tôi thống kê rồi, số tiền liên quan khoảng hơn năm nghìn, mười lần là hơn năm mươi nghìn."

Trần A Muội hít một hơi lạnh, mắt trợn tròn. Có lẽ con trai bà ta trước đó chưa tính toán rõ ràng cho bà ta như vậy.

Trần Hạo chuyển giọng:

"Tuy nhiên, nể tình hàng xóm bao năm, chúng tôi cũng không muốn làm lớn chuyện, nếu để cơ quan quản lý thị trường vào cuộc thì không chỉ là bồi thường tiền đâu, mà còn có thể bị ph/ạt hành chính."

"Tôi và các hàng xóm khác đã bàn bạc, dì bồi thường mỗi nhà một nghìn tệ, coi như là khoản đền bù cho chúng tôi, chuyện này chúng tôi sẽ không truy c/ứu nữa."

Cậu ta mang theo vẻ ban ơn:

"Đối với dì, đây chắc không đáng là bao nhỉ? Dì nhìn cách trang trí nhà cửa này... chắc hẳn không thiếu chút tiền này."

Tôi cười, vì sự vô liêm sỉ của cậu ta.