Tôi nhớ tháng trước, vào một ngày thứ Sáu, lớp tôi chủ nhiệm có hai học sinh đá/nh nhau. Sau khi xử lý xong chuyện của học sinh, mãi muộn tôi mới từ văn phòng về đến ký túc xá.

Chưa đầy hai phút sau, mẹ tôi đã gọi điện đến.

"Vi Vi, cuối tuần này con về nhà được không?"

Mẹ tôi nói rất khách sáo, nhưng thực chất là chẳng có chỗ cho sự thương lượng. Đây là tác phong vốn có của bà. Mục đích của việc chừa đường lui chỉ là để "lạt mềm buộc ch/ặt".

"Con phải chuẩn bị thi nâng ngạch, có lẽ hơi bận."

Tôi nói thật. Làm mẹ con bao nhiêu năm nay, tôi biết rõ tử huyệt của bà nằm ở đâu.

"Ăn một bữa cơm thì tốn bao nhiêu thời gian chứ? Cứ thế đi, sáu giờ tối thứ Bảy."

Mẹ tôi lúc nào cũng vậy, ba ngày một trận, năm ngày một cơn, cứ phải tìm lý do để gặp tôi, dùng đủ mọi cách để nắm bắt tình hình gần đây của tôi.

Cuộc sống của bà dường như phải trói buộc hoàn toàn vào tôi thì bà mới cam lòng.

Tuy nhiên, lần này lại nằm ngoài dự đoán của tôi.

Sau khi về đến nhà, mẹ tôi chẳng hỏi han gì cả, trên bàn bày sẵn ba bộ bát đũa. Nhà tôi bình thường rất ít khi có khách.

"Có ai đến ăn cơm ạ?" Tôi hỏi.

"Vốn dĩ có một bác muốn giới thiệu cho con gặp, nhưng tình cờ bác ấy có việc bận, đành hẹn lần sau vậy."

"Bác? Bác nào cơ?"

Mẹ tôi rất bình thản múc cho tôi một bát canh: "Nuôi con khôn lớn bao nhiêu năm nay, con cũng đã có một công việc ổn định, trách nhiệm của mẹ cũng đã làm tròn. Giờ mẹ muốn sống cho riêng mình."

Ý của bà rất rõ ràng, bà đã tìm cho mình một người bạn già.

Với tôi, điều đó chẳng khác nào sét đá/nh ngang tai. Giống như miếng cao dán dính ch/ặt trên lưng tôi hàng chục năm nay bỗng nhiên một ngày bị x/é toạc, chỉ thấy m/áu me đầm đìa bên dưới.

Mấy năm nay cũng thường có người nói muốn giới thiệu người mới cho mẹ, nhưng bà đều từ chối, nhất định phải đợi tôi trở thành giáo viên trước đã.

Tôi hỏi: "Mẹ không cần con nữa à?"

"Cần hay không cần gì chứ, không có chuyện đó. Chỉ là tìm một người bầu bạn, cũng là để giảm bớt gánh nặng cho con thôi."

Bà luôn như vậy, cứ mở miệng ra là "mẹ đều vì tốt cho con".

Tôi đành nói: "Bác ấy làm nghề gì? Hai người quen nhau bao lâu rồi?"

Mẹ tôi bỗng nhiên mỉm cười, như một người phụ nữ nhỏ bé đang chìm đắm trong tình yêu, không kìm lòng được: "Bác ấy là giáo viên kiêm nhiệm ở trường đại học người cao tuổi."

Tôi buột miệng hỏi một tràng câu hỏi: "Có lương hưu không? Nhà có mấy người con? Có vợ trước không? Tại sao ly hôn với vợ trước?"

Mẹ tôi biết tôi đang tính toán điều gì: "Sau này chúng ta sẽ tự lo liệu cuộc sống của mình, không xin tiền con đâu."

"Con không có ý đó."

"Dù con có ý đó hay không, thì mẹ cũng bày tỏ với con, mẹ là có ý đó đấy. Sau này con muốn về nhà ăn cơm thì về, không muốn về thì tùy con, dù sao con thấy mẹ cũng phiền mà."

Mẹ tôi đã qua tuổi nghỉ hưu, vậy mà bỗng nhiên thông báo với tôi là muốn kết hôn. Tôi nhất thời không thể chấp nhận được.

Vì vậy, sáng thứ Hai, sau khi đổi tiết với giáo viên dạy cùng lớp, tôi liền đến trường đại học người cao tuổi.

Tôi biết mẹ không có tiết vào buổi sáng, thường thì trưa mới ra ngoài, tránh cho phải khó xử.

Tôi giả vờ muốn đăng ký cho người nhà, nhờ một tình nguyện viên dẫn đi tham quan trường.

Những người học ở đây đa số là các cụ ông, cụ bà sáu bảy mươi tuổi.

Tình nguyện viên nói ở đây gần đây không có nhiều giáo viên kiêm nhiệm, chỉ có hai người, đa số đều là nhân viên chính thức.

Tôi nhìn vào trong văn phòng giáo viên một cái.

Người đàn ông đó đang đeo kính lão, chăm chú nhìn vào máy tính.

Tình nguyện viên nói: "Thầy Trần đến đây làm kiêm nhiệm được hai tháng rồi, trước khi nghỉ hưu là giáo viên đặc cấp đấy."

Có lẽ vì tiếng trò chuyện của chúng tôi quá lớn, thầy Trần bỗng ngẩng đầu lên nhìn thấy chúng tôi. Ông gật đầu với tôi rồi đứng dậy đi về phía tôi: "Cháu là Vi Tuyết phải không?"

Tôi có chút ngạc nhiên: "Bác nhận ra cháu ạ?"

Ông mỉm cười, mang vẻ nho nhã: "Mẹ cháu thường nhắc đến cháu với bác, còn cho bác xem ảnh của cháu nữa. Sao cháu lại đến đây?"

"Hôm qua mẹ cháu đã nói với cháu về chuyện của bác, cháu muốn đến xem thử."

Ông mời tôi vào văn phòng: "Hôm qua thật ngại quá, có một học sinh đột nhiên bị cao huyết áp dẫn đến xuất huyết n/ão, bác phải đi cùng đến b/ệnh viện. Cháu cũng biết đấy, người có tuổi rồi, rất dễ xảy ra chuyện."

Tôi gật đầu tỏ ý thấu hiểu.

"Hôm nay cháu đến đây là...?"

Ông nói chuyện rành mạch, giống hệt những bậc tiền bối đức cao vọng trọng ở trường tôi, cử chỉ hành động đều mang phong thái của người có học.

Tôi nghĩ, cuối cùng mình cũng hiểu vì sao mẹ lại thích ông ấy.

"Vừa rồi cháu nghe tình nguyện viên nói, bác không muốn trở thành giáo viên chính thức ở đây, tại sao ạ?"

"Cũng chẳng vì sao cả, dạy học cả đời rồi, cảm thấy rảnh rỗi thì đến đây học cùng mọi người, không rảnh thì sống tốt cuộc sống của mình là được rồi."

"Bác và mẹ cháu...?"

"Bác và Thục Phân quen nhau ở đây, chúng ta rất hợp nhau, nói chuyện rất tâm đầu ý hợp.”

"Có thể cháu cảm thấy mới hai tháng nên chưa yên tâm, nhưng chúng ta đều đã lớn tuổi cả rồi, chắc chắn là đã suy nghĩ kỹ lưỡng mới đến với nhau, hơn nữa cháu cũng thường xuyên không ở nhà."

Ngay lúc tôi định hỏi thêm điều gì đó, mẹ tôi bỗng nhiên xuất hiện, tay xách một chiếc cặp lồng màu xanh.

Đó là chiếc cặp lồng bà từng dùng để mang cơm cho tôi thời đại học, giờ lại mang dùng cho một người dưng.

Bà chắn trước mặt thầy Trần: "Chuyện của mẹ không cần con quản."

Tôi biết, bà đã quyết tâm bảo vệ người đàn ông này.

"Mẹ tôi và thầy Trần tình cảm rất tốt, chắc chắn không phải là mẹ tôi đâu." Tôi đem tất cả những gì mình biết nói ra hết.

Viên cảnh sát nam vốn đang gật đầu nhẹ, bỗng nhiên xoay chuyển tình thế, vặn hỏi lại tôi: "Qu/an h/ệ giữa cô và mẹ cô thế nào?"

Câu hỏi này thật kỳ lạ, nhưng hiện tại tôi đang đến để phối hợp điều tra, cũng chẳng có gì khó trả lời: "Chúng tôi là mối qu/an h/ệ mẹ con bình thường."

Viên cảnh sát nam hỏi vặn lại: "Thế nào mới được coi là qu/an h/ệ mẹ con bình thường?"

Tôi trầm tư một lát: "Câu hỏi này tôi không trả lời được."

Viên cảnh sát nam gấp sổ tay lại, nói với tôi: "Cô có thể về trước rồi."

"Vậy còn mẹ tôi thì sao?"

"Bà ấy có lẽ vẫn phải ở lại để phối hợp điều tra với chúng tôi."

"Khi nào bà ấy có thể về ạ? Tim bà ấy không được tốt, cần sinh hoạt điều độ."

"Đợi chúng tôi tìm hiểu rõ ràng rồi thì bà ấy có thể về."

Anh ta không nói cụ thể, nhưng tôi nghĩ chắc sẽ nhanh thôi.